Bộ Khoa học và Công nghệ đang sớm hoàn thiện đề án Đề án Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, kỳ vọng sẽ góp phần tạo cú hích cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Chiều 17/4, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức lễ công bố thành lập Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh (HCM VIF JSC), tạo cơ chế huy động nguồn lực xã hội cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Với sự tham gia của công - tư, trong đó nguồn vốn nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, quỹ đầu tư mạo hiểm được kỳ vọng khơi gợi nguồn lực lớn trong xã hội vào lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, bài toán đặt ra là làm sao để quỹ có thể hoạt động bền vững, hạn chế tối đa rủi ro, tạo dòng vốn thực chất cho các dự án?

Xu hướng suy giảm của năm ngoái đặt ra nhiều thách thức hơn đối với thị trường đầu tư mạo hiểm Đông Nam Á. Mặc dù một số lĩnh vực vẫn duy trì sức hấp dẫn nhưng toàn bộ thị trường cần những điều chỉnh sâu sắc để vực dậy.

Rất nhiều quỹ mạo hiểm đang chuẩn bị trở lại cho chu kì đầu tư mới, nhưng thách thức với họ là khó tìm được những dự án tiềm năng.

Chuyên gia cho biết các doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay không thiếu cơ hội tiếp cận vốn, vấn đề nằm ở cách tiếp cận và làm việc với các quỹ đầu tư.

Những gì startup crypto, blockchain đang có chưa thể chạm tới yêu cầu của quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) hiện nay. Vì vậy, nguồn vốn đã trở lại dồi dào nhưng các quỹ vẫn khó giải ngân.

Sự u ám của thị trường đầu tư mạo hiểm đến từ một phần mối quan hệ đi vào bế tắc của nhiều startup và nhà đầu tư. Muốn khôi phục thị trường, niềm tin này cần được khôi phục.

Các công ty logistics đang trở lại thị trường sau giai đoạn đại dịch, với sự phát triển bền vững cùng tốc độ tăng trưởng kép từ 12%-15%, tạo nên sức hấp dẫn với các nhà đầu tư mạo hiểm.

Tính ưu việt trong giải quyết các vấn đề tài chính từ các xu hướng Fintech (công nghệ tài chính) tiếp tục được nhà đầu tư đặt nhiều kỳ vọng trong năm 2023.

Chiến lược độc đáo của nhiều startup giúp họ không chỉ đứng vững trong giai đoạn thị trường nhiều biến động, mà còn tiếp tục thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm khủng trong năm qua.

Xu hướng đầu tư mạo hiểm toàn cầu đang chia làm hai hướng, bên lạc quan cho rằng lượng tiền dự trữ sẽ thúc đẩy thị trường khởi nghiệp trong năm tới, nhưng bên lo ngại rằng dòng tiền sẽ tiếp tục đổ vào danh mục đầu tư hiện tại chứ không phải các dự án mới.

Lượng vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu mỗi năm lên tới hàng trăm tỷ USD, nhưng các startup của nữ giới chỉ gọi được 3% trong tổng số vốn này. Đặc biệt, những nữ sáng lập da đen thậm chí còn gọi được ít hơn, chỉ 0,27%.

Touchstone đầu tư lần lượt vào công ty fintech Credify và Adtech Prep. Hiện tại, Credify đang xây dựng một nền tảng kết nối các công ty dịch vụ tài chính với người tiêu dùng thông qua giải pháp Service X của họ. Còn Prep cung cấp nền tảng học tập có tương tác để chuẩn bị cho các bài kiểm tra tiêu chuẩn.

Mở tới hai văn phòng tại Việt Nam hay huy động nhiều đợt vốn mới, các “cá mập” đang tăng cường sức ảnh hưởng để thâu tóm nhiều startup tiềm năng.

Không chỉ ‘săn’ các startup tăng trưởng thần tốc, nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm đang chuyển hướng tới startup ‘xanh’ để đón đầu xu thế của thế giới.

Tổng số vốn đầu tư hơn 1,4 tỷ USD trong năm 2021, vượt xa con số 451 triệu USD của năm trước đó. Ngoài ra, tổng số thương vụ đầu tư đạt con số kỷ lục, 165 thương vụ, tăng 57% so với năm 2020.

Mới đây, Katie Haun - đối tác quản lý tại quỹ đầu tư Andreessen Horowitz (a16z), đồng thời là thành viên hội đồng quản trị của Coinbase và OpenSea, thông báo rằng đã gọi vốn được 1,5 tỷ USD cho quỹ mới của mình.

4 tỷ USD được rót vào lĩnh vực mới nổi là GameFi (chơi game kiếm tiền) và Metaverse (vũ trụ ảo) trong năm 2021, là minh chứng cho thấy các quỹ đầu tư mạo hiểm đang không bỏ qua bất kì một cơ hội nào, dù cơ hội đó vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang đổ bộ mạnh mẽ vào những lĩnh vực mới nổi, trong đó có GameFi (game trên nền tảng Blockchain giúp người chơi có thể kiếm tiền). Bên cạnh những quỹ đầu tư với vai trò bệ đỡ cho dự án, không ít nơi bị tố là ‘găng bẫy’ các nhà đầu tư tiền số.

Đầu năm 2022, hàng loạt các startup trong lĩnh vực thương mại điện tử như ON, Mio, FoodMap… công bố thông tin huy động thành công hàng triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm. Thương mại điện tử cũng được nhận định là lĩnh vực sẽ sản sinh thêm nhiều kỳ lân mới (startup định giá trên 1 tỷ USD).

Số vốn rót vào các startup Việt Nam trong năm 2021 đã đạt mức hơn 1,3 tỷ USD trong năm 2021, mức kỷ lục kể từ năm 2016.

Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn đối với các dòng vốn đầu tư mạo hiểm khi nhiều startup tận dụng thời điểm Covid-19 để tăng trưởng gấp nhiều lần.

Có quy mô vốn khoảng 78 triệu USD (theo Crunchbase), Antler có hoạt động tại 14 quốc gia trên toàn cầu và đã đầu tư vào hơn 300 công ty khởi nghiệp công nghệ cho đến nay.

Các nhà khoa học thiếu động lực, cơ chế, tài chính để đưa các sáng chế ra thị trường; trong khi các doanh nghiệp, quỹ đầu tư ngần ngại rót tiền vào những ý tưởng chưa đo lường được hiệu quả, khiến con đường đưa sáng chế từ phòng nghiên cứu ra thị trường ở Việt Nam hiện đang rất chậm.

Ngày 31/5, Quỹ Đầu tư mạo hiểm Do Ventures và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đã công bố Báo cáo Đổi mới sáng tạo và đầu tư công nghệ Việt Nam 2020. Do Ventures và NIC cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp chính là điểm nổi bật của báo cáo.

Theo báo cáo năm 2020 từ Women in VC (venture capitalist: đầu tư mạo hiểm), cộng đồng lớn nhất thế giới dành cho các nhà đầu tư nữ, chỉ 4,9% đối tác VC là nữ giới da trắng ở Mỹ; 0,2% đối tác VC là phụ nữ Latinh và 0,2% là phụ nữ da đen.

Startup không nên gọi vốn bằng mọi giá. Phải xác định rõ mục tiêu gọi vốn chứ không phải gọi vốn theo phong trào. Đừng gọi vốn cho vui, đừng thấy doanh nghiệp đang cạnh tranh với mình gọi vốn thì mình cũng gọi vốn.