Fed đưa ra quan điểm “diều hâu” về thắt chặt chính sách tiền tệ

Trong báo cáo cập nhật vĩ mô vừa được VNDirect công bố, ông Đinh Quang Hinh đã có những phân tích về việc tăng lãi suất điều hành và những tác động lên dự báo vĩ mô.

Ông Hinh cho biết, tại cuộc họp mới đây diễn ra vào ngày 20-21/9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), đã quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 75 điểm cơ bản lên biên độ mới từ 3,0% đến 3,25%. Mức tăng này đã được thị trường dự báo từ trước. Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất trong cuộc họp lần này là những quan điểm cập nhật của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), về lộ trình thắt chặt chính sách tiền tệ trong thời gian tới.

Cụ thể, Fed đã đưa ra quan điểm có phần “diều hâu” hơn về việc thắt chắt chính sách tiền tệ, theo đó các quan chức Fed dự báo lãi suất điều hành có thể tăng lên mức 4,25-4,5% vào cuối năm 2022 (tương đồng với kỳ vọng của thị trường trước khi cuộc họp diễn ra), và 4,5-4,75% vào cuối năm 2023 (cao hơn khoảng 25 điểm cơ bản so với kỳ vọng của thị trường trước khi cuộc họp diễn ra).

Mặt bằng lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm 2022 và 2023

Về mặt bằng lãi suất tiền gửi, tính tới ngày 14/9, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng và lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đã tăng mạnh lần lượt là 44 điểm và 51 điểm cơ bản so với thời điểm cuối năm 2021. Trong khi đó, lãi suất tiền gửi tại các ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước tăng chậm hơn đáng kể.

Cụ thể, tính tới ngày 14/9, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng và lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước mới tăng lần lượt là 3 diểm và 7 điểm cơ bản so với thời điểm cuối năm 2021.

Theo ông Hinh, sở dĩ ông duy trì dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng trong những cuối năm 2022 bởi một số yếu tố. Thứ nhất, tác động từ việc NHNN nâng lãi suất điều hành. Thứ hai, NHNN đã chính thức cấp thêm giới hạn tăng trưởng tín dụng cho một số ngân hàng thương mại kể từ đầu tháng 9, dẫn đến sự gia tăng nhu cầu vốn của các ngân hàng thương mại.

Thứ ba, tăng trưởng tiền gửi có tốc độ chậm trong 7 tháng đầu năm 2022 (tăng 4,2% so với đầu năm, và tăng 9,9% so với cùng kỳ) do lãi suất tiền gửi kém hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư khác.

Thứ tư, Fed dự kiến sẽtăng lãi suất điều hành lên mức 4,25-4,5% vào cuối năm 2022. Và cuối cùng là  USD mạnh hơn gây áp lực lên tỷ giá hối đoái và lãi suất của Việt Nam.

"Chúng tôi dự báo lãi suất tiền gửi có thể tăng thêm 30-50 điểm cơ bản từ mức hiện tại trong những tháng cuối năm 2022. Theo đó, lãi suất tiền gửi 12 tháng của ngân hàng thương mại (bình quân) tăng lên mức 6,1-6,3%/năm vào cuối năm 2022, vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm", ông Hinh phân tích.

Sang năm 2023, chuyên gia của VNDirect cho rằng đà tăng lãi suất tiền gửi sẽ duy trì do NHNN tăng lãi suất điều hành để kiềm chế lạm phát, ổn định tỷ giá. Ngoài ra, ngân hàng thương mại tăng nhu cầu huy động vốn để tài trợ cho hoạt động cho vay trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ.

"Chúng tôi dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm50 điểm cơ bản trong năm 2023, theo đó lãi suất tiền gửi 12 tháng của ngân hàng thương mại (bình quân) tăng lên mức 6,6-6,8%/năm vào cuối năm 2023, vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm.

Cũng theo ông Hinh, cần đẩy mạnh triển khai gói hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp để góp phần ổn định mặt bằng lãi suất cho vay trong thời gian tới.

"Việc triển khai nhanh gói hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp là hết sức cần thiết trong bối cảnh lãi suất điều hành và lãi suất tiền gửi có thể tiếp tục tăng cao hơn trong những tháng tới, gây sức ép lên mặt bằng lãi suất cho vay. Nếu được triển khai tốt, gói cấp bù lãi suất 2% có thể giúp giảm lãi suất cho vay trung bình 20-40 điểm cơ bản, và bù đắp phần nào việc tăng lãi suất do sức ép từ việc tăng lãi suất huy động", ông Hinh nhận định.

Vị chuyên viên này cũng dự báo lãi suất cho vay có thể ổn định ở vùng thấp trong những tháng cuối năm 2022, trước khi áp lực lãi suất huy động kéo mặt bằng lãi suất cho vay tăng khoảng 60-80 điểm cơ bản (bình quân) trong năm 2023.

Tỷ giá hối đoái sẽ vẫn chịu áp lực trong những tháng cuối năm 2022

USD mạnh hơn đã gây áp lực lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam. Tại thời điểm ngày 21/9, chỉ số USD đạt 110,6 điểm (tăng 15,6% so với cùng kỳ năm ngoái). USD mạnh hơn khiến tỷ giá USD/VNĐ trên thị trường liên ngân hàng tăng khoảng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái lên 23.688 đồng, mức cao nhất lịch sử.

Trong khi đó, tỷ giá trung tâm do NHNN ấn định cho cặp tỷ giá USD/VNĐ ở mức 23.316, tăng 0,7% so với cuối năm 2021, và tỷ giá USD/VNĐ trên thị trường tự do tăng khoảng 2,7% kể từ đầu năm 2022. Tuy nhiên, so với các đồng tiền trong khu vực, Việt Nam Đồng vẫn là một trong những đồng tiền ổn định nhất.

"Chúng tôi cho rằng tỷ giá hối đoái sẽ tiếp tục chịu áp lực trong những tháng cuối năm 2022, do đồng USD neo cao khi Fed duy trì lộ trình tăng lãi suất. Chúng tôi dự báo tỷ giá USD/VND có thể mất giá khoảng 3,5-4% so với đồng USD trong năm 2022. Sang năm 2023, chúng tôi kỳ vọng áp lực lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam sẽ hạ nhiệt đáng kể và dự báo VNĐ tăng giá so với USD trong năm 2023, do Fed chuyển từ "thắt chặt chính sách tiền tệ" sang "bình thường hóa chính sách" trong năm tới. Thứ hai, lãi suất USD giảm nhẹ trong nửa cuối năm 2023; lãi suất VNĐ duy trì xu hướng tăng trong năm 2023; và cuối cùng, bộ đệm tốt từ thặng dư thương mại và cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối cải thiện trong năm 2023", chuyên viên phân tích của VNDirect nhận định.