Theo các chuyên gia kinh tế, kinh tế tháng đầu năm 2025 đã tiếp đà phục hồi của năm 2024 và đây là tín hiệu tích cực để chúng ta hiện thực hóa kế hoạch, mục tiêu tăng trưởng của năm 2025. Trên thực tế, bối cảnh kinh tế trong nước và thế giới có nhiều yếu tố thuận lợi như: lạm phát toàn cầu giảm, đặc biệt, còn nhiều dư địa cho đầu tư công năm 2025 thông qua việc Chính phủ dự có kế hoạch đẩy mạnh đầu tư vốn và giải ngân cho lĩnh vực này, dự kiến 790.727 tỷ đồng. 

Theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Thống kê công bố sáng nay (6/2), chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tăng 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước; sản xuất và phân phối điện tăng 0,4%; cung cấp nước, hoạt động quản lý và xử lý rác thải, nước thải tăng 9,2%.

Đáng chú ý, vốn FDI thực hiện tại Việt Nam tháng 1/2025, ước đạt 1,51 tỷ USD, tăng 2,0% so với cùng kỳ năm 2024. Các nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 16 ngành trong tổng số 21 ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là lĩnh vực hấp dẫn nhất với hơn 3 tỷ USD, chiếm 71% tổng vốn đăng ký, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ năm trước.

Bất động sản đứng thứ hai với gần 1,09 tỷ USD, chiếm 24% tổng vốn đăng ký, nhưng giảm 6% so với cùng kỳ. Các ngành còn lại như khoa học - công nghệ, cấp nước, xử lý chất thải cũng thu hút hàng chục triệu USD vốn FDI. 

Cũng theo Tổng cục Thống kê, trong tháng 1/2025, cả nước có gần 10,7 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 6,6% so với tháng trước và giảm 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài ra, cả nước có gần 22,8 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, gấp 2,6 lần so với tháng 12/2024 và tăng 65,2% so với cùng kỳ năm 2024. Điều này làm nâng tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tháng 1/2025 lên hơn 33,4 nghìn doanh nghiệp, tăng 15,0% so với cùng kỳ năm trước.   

Bên cạnh đó, công tác thu chi ngân sách nhà nước đã có những diễn biến tích cực ngay trong tháng đầu tiên của năm mới. Theo đó, Tổng thu ngân sách Nhà nước tháng 01/2025 ước đạt 275,9 nghìn tỷ đồng, bằng 14,0% dự toán năm và tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước. Tổng chi ngân sách Nhà nước tháng 01/2025 ước đạt 134,4 nghìn tỷ đồng, bằng 5,3% dự toán năm và tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước.  

Cần quyết liệt hơn nữa để thúc đẩy các động lực tăng trưởng

Các tổ chức quốc tế tiếp tục đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Ngân hàng UOB, Standard Chartered, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) lần lượt dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 là 7%, 6,7% và 6,6%, đều ở mức rất cao so với bình quân thế giới (khoảng 3,3%).  

Tuy nhiên, thông tin tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1/2025 diễn ra sáng 5/2, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương đã chỉ ra nhiều khó khăn, thách thức. Cụ thể, sức mua trong nước tháng 1 và tiêu dùng dịp Tết mặc dù đã cải thiện nhưng còn chậm; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 1 tăng thấp hơn cùng kỳ tháng Tết các năm 2018, 2019, trước khi có đại dịch Covid-19. 

Đáng chú ý, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tháng 1/2025 giảm 10,5% so với tháng trước và giảm 3,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó xuất khẩu giảm 4,3%; nhập khẩu giảm 2,6%. Cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu 3,03 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa giảm 14,1% so với tháng trước và giảm 2,6% so với cùng kỳ năm trước. 

Xuất khẩu dự báo sẽ "gập ghềnh" hơn và lỡ hẹn mục tiêu do nhu cầu thế giới phục hồi chậm. Mỹ và các thị trường xuất khẩu lớn của nước ta gia tăng hàng rào thuế quan, bảo hộ thương mại mới, với các chính sách khó đoán định. Sức ép cạnh tranh gia tăng ở cả thị trường xuất khẩu và trong nước. Khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế còn yếu; áp lực đáo hạn trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản năm 2025 lớn, nhiều dự án bị đình trệ, chậm tiến độ, các khó khăn, vướng mắc pháp lý chưa được tháo gỡ triệt để. Ổn định kinh tế vĩ mô còn tiềm ẩn rủi ro, sức ép điều hành về tỷ giá, lãi suất, lạm phát còn lớn, nhất là trước những tác động bất lợi từ bên ngoài, cần theo dõi sát để có giải pháp điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả… 

"Các động lực tăng trưởng chưa có sự bứt phá rõ nét theo yêu cầu tăng trưởng đặt ra, cần quyết liệt hơn nữa để thúc đẩy", ông Phương nhận định và cho rằng, cần chủ động kiến tạo cơ hội để thúc đẩy mạnh mẽ các động lực đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu và các động lực tăng trưởng mới. Xác định thể chế là “đột phá của đột phá” cho phát triển. Trong đó, khẩn trương rà soát, sửa đổi các luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Đầu tư, Đấu thầu, Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh… 

Cũng tại phiên họp Chính phủ thường kỳ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, với mục tiêu tăng trưởng GDP ít nhất 8% trong năm 2025, các bộ, ngành, địa phương phải có các chỉ tiêu tăng trưởng mới, trình các cấp có thẩm quyền thông qua để thực hiện. Thủ tướng đề nghị dự báo, phân tích thật sát tình hình tháng 2 và thời gian tới, nhất là kịch bản ứng phó với khả năng xảy ra chiến tranh thương mại trên thế giới, đề xuất giải pháp để phản ứng nhanh nhạy, kịp thời, không để lỡ thời cơ và giữ đà đang có để tiếp tục phát triển. 

Thủ tướng gợi ý một số giải pháp như tiếp tục mở rộng, đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, nhất là các thị trường mới như Trung Đông, Nam Mỹ; giảm chi thường xuyên, đưa tỷ trọng chi thường xuyên xuống dưới 60% tổng chi ngân sách để tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển, nhất là các dự án lớn, quan trọng quốc gia, tạo nền tảng tăng trưởng bền vững, kích thích tiêu dùng…  

"Yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành hàng tháng báo cáo về những vướng mắc pháp lý trong lĩnh vực phụ trách, nêu rõ vướng mắc là gì, ở đâu, ai giải quyết… để Chính phủ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định", Thủ tướng nhấn mạnh.

Chính phủ vừa có Tờ trình Đề án bổ sung về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên gửi tới Quốc hội để xem xét quyết định tại kỳ họp bất thường diễn ra trong tháng 2 này.

Trong tờ trình, kịch bản tăng trưởng năm 2025 đã được Chính phủ nêu cụ thể: Tăng trưởng khu vực công nghiệp - xây dựng khoảng 9,5% trở lên (trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 9,7% trở lên); dịch vụ tăng 8,1% trở lên; nông, lâm, thủy sản tăng 3,9% trở lên). Các khu vực kinh tế tăng trưởng cao hơn khoảng 0,7-1,3% so với năm 2024; công nghiệp - xây dựng, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực dẫn dắt tăng trưởng. Quy mô GDP năm 2025 khoảng trên 500 tỷ USD, GDP bình quân đầu người khoảng trên 5.000 USD.

Các động lực tăng trưởng được đưa ra gồm: tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 174 tỷ USD trở lên, xấp xỉ 33,5% GDP (cao hơn 3 tỷ USD); trong đó đầu tư công khoảng 36 tỷ USD (tương đương 875 nghìn tỷ đồng, đầu tư tư nhân khoảng 96 tỷ USD, FDI khoảng 28 tỷ USD, đầu tư khác khoảng 14 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng (giá hiện hành) năm 2025 tăng khoảng 12% trở lên; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 tăng 12% trở lên; thặng dư thương mại khoảng 30 tỷ USD. Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5-5%.