Việc chính phủ Mỹ đóng cửa do bế tắc ngân sách tại Quốc hội đã vượt qua mọi kỷ lục trước đó, không chỉ gây ra sự hỗn loạn chính trị mà còn tạo ra một làn sóng rủi ro kinh tế nghiêm trọng, với những cảnh báo rõ ràng về khả năng nền kinh tế lớn nhất thế giới rơi vào tình trạng tăng trưởng âm trong quý IV.

Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett đã thẳng thắn cảnh báo rằng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý IV của Mỹ có thể tăng trưởng âm nếu hoạt động đóng cửa tiếp diễn và làm đình trệ các sự kiện kinh tế quan trọng như Lễ Tạ ơn và Black Friday.

Sự thiếu hụt nhân sự tại các cơ quan liên bang, đặc biệt là kiểm soát viên không lưu, đe dọa trực tiếp đến giao thông và hoạt động thương mại sôi động nhất trong năm.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính việc đóng cửa có thể khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại từ 7 tỷ USD đến 14 tỷ USD, tương đương với mức giảm 1,0 đến 2,0 điểm phần trăm trong tốc độ tăng trưởng GDP thực hàng năm của quý IV.

Tuy nhiên, mối lo lớn hơn nằm ở tính chất "phi tuyến tính" của thiệt hại, theo phân tích từ các tổ chức uy tín như RBC Economics.

Các nhà kinh tế nhấn mạnh rằng tác động kinh tế không chỉ dừng lại ở phép cộng dồn giản đơn. Khi việc đóng cửa kéo dài, niềm tin của người tiêu dùng và doanh nghiệp bị xói mòn mạnh mẽ, và dòng tiền tiết kiệm cạn kiệt, đẩy nền kinh tế vào vòng xoáy giảm tốc.

Nếu bế tắc này kéo dài sang tháng 12, tổng tác động tiêu cực, bao gồm cả cắt giảm chi tiêu chính phủ và giảm tiêu dùng hộ gia đình, có thể trừ đi tới 3,0 điểm phần trăm vào GDP quý IV, đặt Mỹ vào nguy cơ suy thoái kỹ thuật.

Tác động lên nền kinh tế lan truyền qua việc gián đoạn tiêu dùng và gia tăng phân hóa xã hội. Hàng trăm nghìn nhân viên liên bang phải nghỉ việc tạm thời hoặc làm việc không lương, dẫn đến sự gián đoạn thu nhập và kéo giảm nhu cầu tiêu dùng ngay lập tức. Cùng với đó, việc cắt giảm hoặc chậm trễ các khoản hỗ trợ quan trọng như tem phiếu thực phẩm đã ảnh hưởng đến hàng chục triệu hộ gia đình thu nhập thấp, làm suy yếu tổng cầu một cách nhanh chóng.

Các nhà phân tích cảnh báo việc đóng cửa đang làm trầm trọng thêm sự phân hóa trong nền kinh tế hình chữ K, nơi các nhóm thu nhập thấp, phụ thuộc vào dịch vụ công và trợ cấp xã hội, bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đối mặt với rủi ro vỡ nợ và căng thẳng tín dụng cá nhân ngày càng lớn.

Mặc dù là vấn đề nội bộ của Mỹ, nền kinh tế Việt Nam không thể tránh khỏi sự ảnh hưởng do Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất. Sự bất ổn kinh tế và sụt giảm tiêu dùng tại Mỹ, dù tạm thời, sẽ trực tiếp dẫn đến việc giảm đơn hàng đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may và điện tử, gây áp lực lên tốc độ tăng trưởng xuất khẩu.

Ngoài ra, bất ổn tại Mỹ có thể khiến đồng USD mạnh lên so với VND, gây áp lực lên tỷ giá hối đoái, và có thể khiến các tập đoàn lớn chậm lại các quyết định đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.

Trong khi giới đầu tư tin rằng sự phục hồi sẽ xảy ra ngay sau khi chính phủ Mỹ mở cửa, mức độ thiệt hại và bất ổn trong thời gian đóng cửa là một nguy cơ có thật và không thể đảo ngược hoàn toàn. Đối với Việt Nam, việc theo dõi sát sao tình hình chính trị và kinh tế Mỹ, cùng với việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và thúc đẩy các động lực tăng trưởng nội địa, là những chiến lược then chốt để bảo vệ nền kinh tế trước những biến động bất ngờ từ thị trường trọng điểm này.