Giữa nhịp sống hối hả của một đầu tàu kinh tế, TP.HCM đang đứng trước một khúc cua vĩ đại mang tầm vóc lịch sử. Sự đồng điệu giữa Luật Phát triển đô thị vừa ra đời và bản quy hoạch tầm nhìn 100 năm được ví như hai "tuyến mở" thênh thang, dọn đường cho thành phố bước vào một kỷ nguyên bứt phá chưa từng có.

Ở thời điểm bản lề này, PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã đưa ra những nhận định đầy tâm huyết, phác họa rõ nét một bức tranh tương lai vừa nhiều kỳ vọng, vừa nhiều thử thách.

Theo góc nhìn chiến lược của ông, việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị mang một ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, giống như chiếc chìa khóa vàng trao quyền lực và sự chủ động cho các đô thị đặc biệt. Ông chia sẻ: “Luật Phát triển đô thị rất kịp thời, đúng lúc, tạo ra một hệ sinh thái phát triển mới cho những đô thị đặc biệt. Đó là tạo ra một thể chế lớn, trao quyền chủ động, sáng tạo hơn cho các thành phố”.

Chính khung khổ pháp lý cởi mở ấy sẽ là bệ phóng để thành phố chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển hiện đại. Song hành cùng luật mới, quy hoạch tầm nhìn 100 năm với tổ hợp sức mạnh liên kết từ ba trung tâm lớn gồm TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ tạo ra một "phép nhân" vĩ đại thay vì chỉ là phép cộng cơ học, nhào nặn nên một cấu trúc phát triển có tầm vóc quốc gia.

Tuy nhiên, đằng sau hào quang của những "siêu cơ hội" ấy lại là một hiện thực đầy trăn trở. Đô thị lớn nhất cả nước đang oằn mình gánh chịu áp lực hạ tầng với chi phí logistics đắt đỏ và những tổn thất nặng nề từ ùn tắc giao thông.

Đặc biệt, bài toán an cư lạc nghiệp đang trở thành một áp lực đè nặng lên vai người dân khi tỷ lệ giá nhà trên thu nhập hộ gia đình đã vượt ngưỡng 30 lần - một khoảng cách quá xa vời nếu so sánh với ngưỡng lành mạnh dưới 4 lần tại các quốc gia phát triển.

Chính vì thế, để hiện thực hóa giấc mơ vươn tầm thành trung tâm kinh tế, tài chính hàng đầu châu Á vào năm 2045 và trở thành đô thị toàn cầu vào năm 2075, chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên cho rằng thành phố không thể mãi loay hoay với lối mòn cũ. Để giải quyết những bài toán lớn về không gian đa cực, phát triển đô thị theo định hướng giao thông (TOD) hay quản trị thông minh bằng dữ liệu, đòi hỏi nội lực của cả một hệ thống.

Nhấn mạnh về tinh thần dấn thân này, ông khẳng định: “Chúng ta không chỉ nhìn vào những năng lực hiện có, những sức mạnh đang có, mà quan trọng hơn là phải tạo ra những năng lực mới, thật sự khác thường, chưa từng có để giải quyết những bài toán phát triển của tương lai”.

Hành trình kiến tạo một siêu đô thị trăm năm chưa bao giờ là trải đầy hoa hồng. Nhưng với tư thế sẵn sàng đón đầu cơ hội, cùng sự chung sức của cả chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, TP.HCM hoàn toàn có cơ sở để biến những khát vọng lớn lao thành hiện thực rực rỡ.