Tổng thống Donald Trump đã thông báo vào thứ Sáu (rạng sáng 15/11) rằng ông sẽ hủy bỏ thuế quan của Mỹ đối với thịt bò, cà phê, trái cây nhiệt đới và nhiều mặt hàng khác. Đây được xem là một bước ngoặt đáng kể diễn ra trong bối cảnh người dân Mỹ đang chống chọi với áp lực giá tiêu dùng cao.

Ông Trump đã vận động chính trị cho nhiệm kỳ thứ hai của mình xung quanh việc áp đặt các  khoản thuế “đối ứng” đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, với hy vọng khuyến khích sản xuất trong nước và thúc đẩy nền kinh tế Mỹ. Việc ông đột ngột rút lại chính sách thuế quan đặc trưng của mình đối với nhiều mặt hàng thiết yếu là điều đáng chú ý, và nó diễn ra sau khi các cử tri của Đảng Dân chủ thắng cử ở nhiều bang, nơi họ xem vấn đề kinh tế rất quan trọng.

“Chúng tôi vừa thực hiện một đợt giảm nhẹ đối với một số loại thực phẩm như cà phê”, ông Trump phát biểu trên chuyên cơ Air Force One khi đang bay đến Florida, vài giờ sau khi thông báo chính thức được đưa ra.

Khi bị chất vấn về việc thuế quan của ông góp phần làm tăng giá tiêu dùng, ông Trump thừa nhận: “Tôi nói rằng điều này có thể, trong một số trường hợp… Nhưng phần lớn, chúng đã được gánh chịu bởi các quốc gia khác”.

Trong khi đó, lạm phát tại Mỹ vẫn ở mức cao, làm tăng thêm áp lực lên người tiêu dùng nước này. Chính quyền Trump đã nhiều lần quả quyết rằng thuế quan của họ đã giúp lấp đầy ngân khố chính phủ và không phải là yếu tố chính gây ra giá cả cao hơn tại các cửa hàng tạp hóa trên khắp đất nước.

Chính quyền Donald Trump đã áp thuế quan đối ứng lên hầu hết các quốc gia trên toàn cầu vào tháng Tư. Chính quyền Mỹ vẫn khẳng định rằng thuế quan không làm tăng giá tiêu dùng, bất chấp bằng chứng kinh tế cho thấy điều ngược lại.

Giá thịt bò tại Mỹ đang ở mức cao kỷ lục, và là một mối lo ngại đặc biệt, khiến ông Trump từng lên tiếng cho biết dự định hành động. Thuế quan mà Donald Trump áp lên Brazil, một nước xuất khẩu thịt bò lớn, đã là một yếu tố.

Trong lần này, Tổng thống Trump cũng đã ký một sắc lệnh loại bỏ thuế quan đối với trà, nước ép trái cây, ca cao, gia vị, chuối, cam, cà chua và một số loại phân bón nhất định. Một số sản phẩm được đề cập không được sản xuất tại Mỹ, như vậy có nghĩa mục đích nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước có ít tác dụng. 

Hiệp hội Công nghiệp Thực phẩm, đại diện cho các nhà bán lẻ, nhà sản xuất và nhiều công ty, dịch vụ công nghiệp liên quan, đã hoan nghênh động thái của ông Trump nhằm cung cấp “cứu trợ thuế quan nhanh chóng”, lưu ý rằng thuế nhập khẩu của Mỹ “là một yếu tố quan trọng” trong “sự phức tạp” của các vấn đề chuỗi cung ứng.

“Tuyên bố của Tổng thống Trump về việc giảm thuế quan đối với rất nhiều loại thực phẩm nhập khẩu là một bước quan trọng đảm bảo nguồn cung liên tục với mức giá mà người tiêu dùng có thể chi trả”, hiệp hội cho biết trong một tuyên bố.

Để giải thích cho việc giảm thuế quan, Nhà Trắng cho biết hôm thứ Sáu rằng một số khoản thuế không còn cần thiết nữa, do các thỏa thuận thương mại mà ông Trump đã đạt được với các đối tác thương mại quan trọng của Mỹ.

Thật vậy, thông báo bãi bỏ thuế đã nối đuôi theo tin chính quyền Trump đã đạt được các thỏa thuận khung với Ecuador, Guatemala, El Salvador và Argentina giúp các công ty Mỹ bán sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp tại các quốc gia này, đồng thời có khả năng nới lỏng thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp.

Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng vào đầu tuần trên kênh Fox News Channel, ông Trump đã gợi ý rằng sắp tới các mức thuế có thể được giảm hơn nữa.

“Cà phê, chúng tôi sẽ giảm một số thuế quan”, Tổng thống nói trong cuộc phỏng vấn.

Mặc dù đã rút lại nhiều mức thuế quan, trả lời trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Donald Trump vẫn khẳng định rằng chính quyền của ông sẽ sử dụng doanh thu từ thuế nhập khẩu trả lại 2000 USD cho nhiều người Mỹ.

Tổng thống gợi ý rằng các khoản trợ cấp như vậy có thể được phát hành vào năm 2026, nhưng không rõ ràng về thời điểm, chỉ nói, “Một lúc nào đó trong năm”. Tuy nhiên, ông Trump cũng nói rằng doanh thu thuế quan liên bang có thể được sử dụng để trả nợ quốc gia.

Ông Trump bác bỏ những ý kiến cho rằng trợ cấp như thế có thể làm trầm trọng vấn đề lạm phát. Ông nhắc đến các khoản trợ cấp tương tự đã được đưa ra trong đại dịch Covid, và bởi các chính quyền trước đây để kích thích nền kinh tế.