Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân 2026 – Vòng đối thoại địa phương tỉnh Tuyên Quang, ông Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông, doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nhân trẻ, không chỉ là lực lượng sản xuất, kinh doanh mà phải trở thành lực lượng nòng cốt, tiên phong trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ông Hoàng Bình Quân cho rằng Tuyên Quang đang đứng trước một không gian phát triển mới sau khi hợp nhất với Hà Giang. Quy mô địa bàn lớn hơn, dư địa phát triển rộng hơn và hàng loạt yêu cầu về hạ tầng kết nối, logistics, du lịch, nông nghiệp, chế biến sẽ mở ra những cơ hội mới cho cộng đồng doanh nghiệp.

Từ góc nhìn của một người từng có 5 năm công tác tại Tuyên Quang, ông bày tỏ sự gắn bó với mảnh đất này và kỳ vọng diễn đàn không dừng ở những cuộc gặp mang tính hình thức, mà phải trở thành nơi doanh nghiệp nói thẳng, chính quyền lắng nghe và các ý tưởng có thể đi vào thực tế.

Ông Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam. (Ảnh: Phan Chính)

Doanh nghiệp phải nhìn thấy cơ hội phía sau những tuyến đường

Một trong những nội dung được ông Hoàng Bình Quân nhấn mạnh là cách doanh nghiệp nhìn nhận những thay đổi về hạ tầng.

Theo ông, tuyến cao tốc Phú Thọ - Tuyên Quang và định hướng kết nối Tuyên Quang - Hà Giang mới chỉ là những mắt xích trong mạng lưới giao thông đang được hình thành. Khi hạ tầng kết nối tiếp tục được hoàn thiện, cơ hội không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian di chuyển mà còn tạo ra một hệ sinh thái kinh doanh mới.

“Đừng chỉ chúc mừng một con đường, mà hãy nhìn con đường này cơ hội nào cho bạn”, ông nói.

Từ một tuyến đường mới, theo ông, có thể hình thành hàng loạt nhu cầu về trạm dừng nghỉ, trạm xăng, sửa chữa phương tiện, dịch vụ vận tải, logistics, kho bãi và trung chuyển hàng hóa. Khi kết nối với các khu vực khác được cải thiện, doanh nghiệp địa phương có thể tiếp cận những thị trường rộng hơn thay vì chỉ dựa vào sức mua trong tỉnh.

Đặc biệt, ông cho rằng lợi thế kết nối giữa Tuyên Quang, Hà Giang, Cao Bằng và các cửa khẩu phía Bắc có thể tạo nên một hệ sinh thái thương mại mới. Nếu chi phí vận tải được kéo xuống và hạ tầng được đầu tư đồng bộ, dòng hàng hóa có thể thay đổi hướng đi, kéo theo nhu cầu lớn về kho vận, thương mại điện tử và các dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu.

“Hay mình đầu tư vào kho bãi? Hay mình làm chợ điện tử? Hay mình làm hải quan thông minh?”, ông đặt vấn đề, đồng thời cho rằng những câu hỏi như vậy cần xuất hiện trong tư duy kinh doanh của doanh nghiệp ngay từ bây giờ.

Du lịch cũng được ông nhìn nhận là một trong những dư địa lớn của Tuyên Quang. Từ du lịch lịch sử, du lịch sinh thái đến khám phá vùng cao, địa phương có nhiều lợi thế để hình thành các sản phẩm đặc trưng.

Tuy nhiên, ông cho rằng doanh nghiệp không nên chỉ dừng ở việc đưa khách đến tham quan. Giá trị lớn hơn nằm ở việc xây dựng sản phẩm khiến du khách lưu trú lâu hơn, trải nghiệm nhiều hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Câu chuyện sản phẩm từ tam giác mạch tại Hà Giang được ông đưa ra như một ví dụ. Từ một loài hoa, doanh nghiệp có thể phát triển thành nhiều sản phẩm như thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và quà tặng. Trong khi đó, nếu chỉ khai thác cảnh quan để bán vé hoặc thu phí chụp ảnh thì phần giá trị kinh tế tạo ra còn rất nhỏ.

Với Tuyên Quang, bài toán tương tự có thể đặt ra đối với nông sản, dược liệu và các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Muốn biến lợi thế thành doanh thu, doanh nghiệp phải bước từ khai thác tài nguyên sang chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị.

Đại biểu tham dự diễn đàn kinh tế tư nhân vòng địa phương Tuyên Quang 

Từ “kêu” sang “hiến kế” và cùng chính quyền tháo gỡ

Đây là một thông điệp khác được ông Hoàng Bình Quân nhấn mạnh là cách doanh nghiệp tham gia đối thoại chính sách.

Ông cho biết năm trước, Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức 17 diễn đàn, tập hợp hơn 3.000 ý kiến gửi Chính phủ, các bộ, ngành, Quốc hội và địa phương. Năm nay, hoạt động được mở rộng hơn, với các vòng đối thoại từ địa phương đến cấp Chính phủ, Thủ tướng.

Theo ông, vì vậy doanh nghiệp không nên coi diễn đàn chỉ là nơi đến nghe hoặc phản ánh khó khăn. Nếu năm trước là diễn đàn “kêu”, thì năm nay cần chuyển thành diễn đàn “hiến” – vẫn chỉ ra điểm nghẽn nhưng đồng thời đưa ra giải pháp.

Ông gọi doanh nghiệp và thực tế sản xuất kinh doanh là “nhiệt kế” đo chất lượng chính sách. Chính sách tốt khi đi vào cuộc sống sẽ tạo động lực ngay cho thị trường; ngược lại, nếu phát sinh vướng mắc, tiếng nói của doanh nghiệp là cơ sở để cơ quan quản lý nhận diện và điều chỉnh.

Trong bối cảnh đó, ông cho rằng doanh nghiệp Tuyên Quang cần thay đổi mạnh mẽ hơn. Không chỉ thay đổi công nghệ mà còn phải thay đổi tư duy kinh doanh.

Theo ông, khi sức mua và tầng lớp trung lưu tăng lên, cạnh tranh bằng giá rẻ sẽ không còn là lợi thế duy nhất. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, thương hiệu, uy tín và trải nghiệm. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững phải chuyển từ cạnh tranh bằng giá sang cạnh tranh bằng niềm tin.

Chuyển đổi số cũng không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích. Khi thương mại điện tử ngày càng mở rộng, doanh nghiệp truyền thống nếu không thay đổi sẽ khó tiếp cận những thị trường lớn hơn.

“Thế giới thay đổi, Việt Nam thay đổi, điều kiện thay đổi, chúng ta phải thay đổi”, ông nhấn mạnh.

Tuyên Quang cũng đang đặt ra mục tiêu thu hút 150 dự án với tổng vốn kêu gọi gần 30.000 tỷ đồng, tạo khoảng 18.000 việc làm. Với cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông cho rằng đây không phải những con số để “xem chơi”, mà là những dữ liệu cần được nghiên cứu để tìm kiếm cơ hội kinh doanh.

Nếu các dự án lớn, trong đó có dự án FDI, được triển khai, doanh nghiệp địa phương có thể tham gia với vai trò nhà cung ứng, doanh nghiệp phụ trợ hoặc vệ tinh trong chuỗi sản xuất.

Kết thúc phần chia sẻ, ông Hoàng Bình Quân đề nghị chính quyền địa phương thực hiện “ba cùng” với doanh nghiệp gồm cùng bàn, cùng làm và cùng tháo gỡ.

Theo ông, doanh nhân trẻ có ý chí nhưng thường thiếu vốn, kinh nghiệm và quan hệ. Vì vậy, chính quyền cần tạo môi trường để doanh nghiệp mạnh dạn thử sức, đồng thời hỗ trợ tháo gỡ khi phát sinh khó khăn.

“Cùng bàn” là để doanh nghiệp được tham gia thảo luận chính sách. “Cùng làm” là coi doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp trẻ, như một lực lượng quan trọng. Còn “cùng tháo gỡ” là đồng hành để doanh nghiệp có thể đứng vững và lớn lên.