Sau cuộc điện đàm vào ngày 19/9, ông Trump cho biết qua mạng xã hội rằng họ đã đồng ý gặp nhau tại Hàn Quốc trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) vào cuối tháng 10. Dù phía Trung Quốc chưa xác nhận, nhưng dư luận đang xôn xao về những thỏa thuận có thể đạt được, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai siêu cường vẫn âm ỉ.

Kể từ khi chính quyền Trump áp đặt thuế quan "đối ứng" đối với hàng hóa từ Trung Quốc và các quốc gia khác vào tháng 4, châm ngòi cho một cuộc chiến tranh thương mại leo thang nhanh chóng với vũ khí là chính sách thuế quan, đại diện thương mại hai bên đã tổ chức bốn vòng đàm phán tại Geneva, London, Stockholm và Madrid.

Thỏa thuận đình chiến thuế quan được ký tại Geneva (tháng 5) và bổ sung trong cuộc họp ở Stockholm. Gần đây nhất, đàm phán ở Madrid đã đưa ra một "khuôn khổ" cho thỏa thuận liên quan đến TikTok, ứng dụng video thuộc sở hữu của ByteDance (Trung Quốc), vốn đang đứng trước nguy cơ bị đóng cửa tại Mỹ.

Vào thứ Năm tuần vừa qua, ông Trump đã ký một sắc lệnh mở đường cho một thỏa thuận cho TikTok và nói rằng ông và ông Tập Cận Bình "đã có một cuộc nói chuyện tốt, tôi trao đổi những gì chúng tôi đang làm và ông ấy bảo cứ tiếp tục".

Ông David Perdue, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc, mô tả mối quan hệ của hai nhà lãnh đạo là "rất tốt và rất đáng khích lệ".

Việc gặp nhau tại APEC "phản ánh mong muốn của cả hai nhà lãnh đạo nhằm duy trì đối thoại và thiết lập các điều kiện cho một thỏa thuận rõ ràng hơn, vốn sẽ được công bố trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới của ông Trum", ông Jeremy Chan, nhà phân tích cấp cao tại Eurasia Group, nhận định.

Ông Ngô Tâm Bác (Wu Xinbo), giáo sư và chủ nhiệm Viện Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Phúc Đán, cho biết: "Ở một mức độ nào đó, tình hình vài tháng tới sẽ dễ dự đoán hơn so với nửa đầu năm nay".

Tuy nhiên, vẫn chưa có thỏa thuận thương mại nào được ký kết, và căng thẳng đã bùng lên ở các lĩnh vực khác, như việc Trung Quốc điều tra nhà sản xuất chip Nvidia của Mỹ, trong khi Mỹ xem xét hạn chế cấp phép thuốc từ các công ty công nghệ sinh học Trung Quốc.

Ông Trump viết rằng ông sẽ thăm Trung Quốc "vào đầu năm sau," và ông Tập sẽ thăm Mỹ "vào thời điểm thích hợp". Những bình luận này cho thấy các cuộc đàm phán thương mại có khả năng sẽ tiếp tục trong tương lai gần.

"Điều này chấm dứt suy đoán rằng một thỏa thuận thương mại sẽ sớm được hoàn tất và ông Trump sẽ thăm Bắc Kinh để ký trước cuộc họp APEC", ông Arthur Kroeber, đối tác sáng lập của Gavekal Dragonomics viết.

Thỏa thuận đình chiến thuế quan sẽ hết hạn vào ngày 10/11, trong khi thời hạn đóng cửa TikTok được lùi lại đến ngày 16/12. Ông Kroeber nói thêm: "Vì vậy, sẽ còn khá nhiều cuộc thương lượng mặc cả".

Ông Neil Thomas, một thành viên tại Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, cho biết "cả ông Trump và ông Tập đều đang ở chế độ bảo toàn thỏa thuận".

Ông Thomas giải thích: "Ông Trump muốn chứng tỏ rằng ông có thể nhận được nhiều hơn từ Trung Quốc so với những người tiền nhiệm, trong khi ông Tập muốn giảm bớt áp lực lên nền kinh tế Trung Quốc từ các lệnh trừng phạt và kiểm soát xuất khẩu của Mỹ".

Thay vì một thỏa thuận toàn diện, ông Ngô Tâm Bác dự đoán các thỏa thuận sẽ đi theo "cách tiếp cận từng giai đoạn". Ông kỳ vọng cuộc gặp ở Hàn Quốc có thể mang lại một số hình thức thỏa thuận thuế quan, có thể đi kèm với việc Trung Quốc mua sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Hai nhà lãnh đạo cũng có thể thảo luận về công nghệ, đầu tư, và quan hệ ngoại giao/an ninh.

Thỏa thuận TikTok có thể có ý nghĩa quan trọng. ByteDance sẽ cần giảm tỷ lệ sở hữu xuống dưới 20% để tuân thủ luật pháp Mỹ. Sắc lệnh hành pháp của ông Trump quy định TikTok tại Mỹ sẽ được điều hành bởi một liên doanh mới có trụ sở tại Mỹ, với đại đa số hội đồng quản trị là người Mỹ.

Bà Alicia Garcia-Herrero, kinh tế trưởng khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis, cho rằng "Trung Quốc đã xoay sở để giải quyết vấn đề TikTok khá suôn sẻ," và Mỹ "cần trả nợ Trung Quốc một điều gì đó". Điều này có thể dẫn đến các thỏa thuận cắt giảm thuế.

Trong thông cáo từ cuộc điện đàm, ông Tập kêu gọi Mỹ cung cấp "một môi trường kinh doanh cởi mở, công bằng và không phân biệt đối xử" cho các công ty Trung Quốc.

Tuy nhiên, ông James Zimmerman, cựu Chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Trung Quốc, viết trên X: "Hãy nhìn thẳng vào vấn đề - cuộc điện đàm Tập/Trump là một thảm họa đối với Nhà Trắng". Than phiền về việc thiếu tiến triển rõ ràng, ông viết: "Hãy kỳ vọng Bắc Kinh giờ đây sẽ nắm ưu thế và kéo dài chuyện này cho đến khi đạt được điều họ muốn".

Nền kinh tế Trung Quốc đã cho thấy các dấu hiệu chậm lại: Tăng trưởng doanh số bán lẻ so với cùng kỳ năm trước giảm từ 3,7% (tháng 7) xuống 3,4% (tháng 8). Tăng trưởng xuất khẩu giảm từ 7,2% xuống 4,4% trong cùng kỳ.

Ông Neil Shearing, kinh tế trưởng nhóm tại Capital Economics, ước tính thuế quan sẽ chỉ giảm 0,6% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc, trải dài trong vài năm. Nhưng ông cảnh báo: "Vấn đề thực sự của Trung Quốc là các mảng khác của nền kinh tế đang yếu. Xuất khẩu là trụ cột chính cho tăng trưởng trong những năm gần đây. Vì vậy, nếu xuất khẩu suy yếu, không có gì khác để bù đắp".

Mặc dù vậy, ông Thomas của Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á cho rằng cuộc họp APEC sẽ không thay đổi chiến lược chung của Trung Quốc. Ông dự đoán Kế hoạch 5 năm tiếp theo của nước này sẽ "tiếp tục củng cố trọng tâm của Tập Cận Bình vào khả năng tự phát triển, tự lực trong công nghệ để đảm bảo an ninh quốc gia".