Ba thương nhân Argentina cho biết, các nhà nhập khẩu Trung Quốc đã đặt mua ít nhất 10 chuyến hàng đậu nành từ Argentina sau khi Buenos Aires bãi bỏ thuế xuất khẩu ngũ cốc. Đây sẽ lại là một tin xấu giáng vào người nông dân tại Mỹ, họ đang dần bị loại khỏi thị trường mua lớn nhất trong khi vẫn phải chống chọi với giá bán èo uột.

Việc Argentina tạm thời bỏ thuế đã giúp mặt hàng đậu nành của nước này tăng sức cạnh tranh, thúc đẩy các nhà giao dịch tích trữ hàng cho quý 4 tại Trung Quốc. Giai đoạn này trước kia thường do các lô hàng của Mỹ độc chiếm, nhưng giờ đây “gió đổi chiều” bởi cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh.

Theo hai thương nhân am hiểu về vấn đề, các chuyến hàng có kích thước Panamax, mỗi chuyến 65.000 tấn, được lên lịch giao vào tháng 11. Giá CNF (giá bao gồm chi phí và cước phí) được báo cao hơn 2,15 - 2,30 USD mỗi giạ so với hợp đồng đậu nành tháng 11 của Sở Giao dịch Thương mại Chicago (CBOT). Một trong các thương nhân cho biết người mua Trung Quốc đã đặt 15 chuyến.

Các thỏa thuận này là một đòn giáng mạnh vào nông dân Mỹ, những người đang mất hàng tỷ USD doanh thu từ đậu nành với Trung Quốc khi cao điểm mùa vụ đã đi được nửa chặng đường. Các cuộc đàm phán thương mại bế tắc đã đóng băng hoạt động xuất khẩu, trong khi các nhà cung cấp Nam Mỹ khác, dẫn đầu là Brazil, đã nhanh chóng thay thế vị trí của nông dân Mỹ - theo các thương nhân và nhà phân tích thị trường. 

Ông Caleb Ragland, một nông dân ở Magnolia, Kentucky và là Chủ tịch Hiệp hội Đậu nành Mỹ, nói: "Mỗi khi Trung Quốc quay sang Nam Mỹ thay vì Mỹ, nông dân trồng đậu nành và các gia đình nông hộ của chúng tôi ở đây đều bị thiệt hại. Nếu không có một thỏa thuận thương mại dỡ bỏ các mức thuế đối ứng, những nông dân như tôi chỉ có thể đứng nhìn những cơ hội quan trọng trôi đi".

Các thương nhân cho biết, Trung Quốc, nước nhập khẩu đậu nành lớn nhất thế giới, vẫn chưa mua bất kỳ lô hàng đậu nành nào từ vụ thu hoạch mùa thu của Mỹ.

"Các thỏa thuận này được thực hiện đêm qua sau quyết định của Argentina về thuế xuất khẩu", một trong các thương nhân giấu tên cho biết. "Điều này rõ ràng có nghĩa là Trung Quốc không cần đậu nành của Mỹ".

Hôm thứ Sáu, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm, nhưng không bên nào đưa ra thông tin cập nhật nào về nông nghiệp. Điều này càng gây áp lực lên giá hợp đồng tương lai đậu nành Chicago vốn đã gần mức thấp nhất trong 5 năm.

Đậu nành đã trở thành một quân cờ chủ chốt trong cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ đậu nành lớn nhất thế giới, bằng cách giảm hoặc ngừng mua đậu nành Mỹ để đáp trả các mức thuế của Washington, Bắc Kinh đã tác động trực tiếp đến một nhóm cử tri quan trọng đối với các nhà lãnh đạo Mỹ: những người nông dân tại các bang nông nghiệp chủ chốt. 

Trung Quốc đang thành công trong việc tìm kiếm các nguồn hàng thay thế cho đậu nành Mỹ, trong khi nông dân Mỹ không có một lựa chọn thị trường nào tốt hơn. Chiến lược này gây áp lực kinh tế to lớn lên thị trường nông nghiệp Mỹ, đẩy giá xuống và tạo ra một lượng lớn nông sản dư thừa không có đầu ra. 

Sau khi Argentina bãi bỏ thuế xuất khẩu, giá hợp đồng tương lai đậu nành Chicago đã giảm xuống mức thấp nhất trong sáu tuần vào thứ Ba.

Ted Seifried, chiến lược gia thị trường chính của Zaner Ag Hedge ở Chicago, nhận định: "Trung Quốc đang tìm cách né tránh thời điểm xuất nhập khẩu của chúng tôi. Sự kiện này thực sự hoàn hảo cho họ".

Đầu tháng này, Trung Quốc gần như đã hoàn tất việc mua đậu nành cho các chuyến hàng tháng 10 và đã đặt khoảng 15% nhu cầu tháng 11, tất cả đều từ Nam Mỹ. Các thương nhân cho biết, vào thời điểm này những năm trước, Trung Quốc đã mua 12-13 triệu tấn từ Mỹ cho các chuyến hàng từ tháng 9 đến tháng 11.

Trung Quốc đã tăng cường mua đậu nành thô của Argentina trong cuộc chiến thương mại, với xuất khẩu của Argentina đạt mức cao nhất trong sáu năm vào mùa vụ 2024/25. Tuy nhiên, các nhà chế biến nội địa lại đang cảm thấy khó khăn.

"Đây rõ ràng là một mối lo ngại", Gustavo Idigoras, người đứng đầu phòng chế biến đậu nành của Argentina, nói. "Việc giảm thuế tạm thời khuyến khích Trung Quốc lấy đậu nành của Argentina".

Chính phủ Argentina cho biết việc tạm dừng thuế ngũ cốc sẽ kéo dài đến hết tháng 10, hoặc cho đến khi tổng xuất khẩu đạt 7 tỷ USD. Động thái này đã khiến giá hợp đồng tương lai đậu nành của Trung Quốc giảm vào thứ Ba.

Johnny Xiang, người sáng lập AgRadar Consulting có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết: "Tác động của tin này có thể sẽ ngắn ngủi, vì chính sách miễn thuế sẽ chỉ kéo dài hơn một tháng và tổng nguồn cung của Argentina là có hạn".

Argentina thường áp mức thuế xuất khẩu 26% đối với đậu nành.

Nhập khẩu đậu nành của Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục trong tháng 5, tháng 6, tháng 7 và tháng 8, làm tăng lượng tồn kho, một phần là do người mua phòng ngừa rủi ro trước những gián đoạn nguồn cung tiềm ẩn trong quý 4.

Wan Chengzhi, một nhà phân tích tại Capital Jingdu Futures, cho biết: "Nhìn về phía trước, các yếu tố chính cần theo dõi là việc mua và nhập khẩu đậu nành thực tế từ Argentina, cùng với kết quả các cuộc đàm phán Mỹ-Trung và cách chúng có thể ảnh hưởng đến việc nhập khẩu đậu nành trong quý 4 và đầu năm tới".