Thỏa thuận, được xác nhận qua một tuyên bố chung ngày 21/8, đã giúp xoa dịu nguy cơ về một cuộc chiến thương mại toàn diện, nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho các doanh nghiệp hai bên bờ Đại Tây Dương.

Theo thông cáo chính thức từ Ủy ban châu Âu, thỏa thuận này là kết quả của nhiều tháng đàm phán căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu, Ursula von der Leyen.

Điểm cốt lõi của thỏa thuận là việc Washington cam kết áp dụng mức thuế suất cao hơn giữa mức thuế Tối huệ quốc (MFN) hiện hành hoặc mức trần 15% đối với hàng hóa có xuất xứ từ EU. Như vậy, các nhà xuất khẩu châu Âu sẽ không phải đối mặt với tình trạng thuế chồng thuế vốn gây nhiều bất ổn trước đây.

Các ngành công nghiệp then chốt của châu Âu đều nằm trong phạm vi điều chỉnh. Đối với ngành ôtô, thỏa thuận mang lại một sự "thoát hiểm" ngoạn mục. Theo phân tích từ hãng tin Reuters, mức thuế 15% thấp hơn đáng kể so với mức 27.5% mà Mỹ từng đe dọa và đang áp dụng.

Tuy nhiên, việc giảm thuế này đi kèm điều kiện: nó sẽ chỉ có hiệu lực sau khi EU chính thức trình các đề xuất lập pháp nhằm thực thi cam kết xóa bỏ thuế quan đối với hàng công nghiệp Mỹ. Một quan chức Nhà Trắng lạc quan rằng quá trình này có thể chỉ mất vài tuần.

Trong lĩnh vực chất bán dẫn và công nghệ, việc chốt một mức thuế trần rõ ràng mang lại sự ổn định cần thiết. Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng xác nhận rằng các mặt hàng chiến lược như chất bán dẫn, gỗ xẻ và dược phẩm sẽ được giới hạn ở mức thuế 15%, giúp các doanh nghiệp hoạch định lại chiến lược kinh doanh tại thị trường Mỹ.

Để đi đến thỏa thuận này, EU đã có những nhượng bộ đáng kể. Thông cáo báo chí của Ủy ban châu Âu nêu rõ, khối này dự định "xóa bỏ thuế quan đối với tất cả hàng hóa công nghiệp của Mỹ".

Tờ The Times of India tường thuật, thỏa thuận còn bao gồm các cam kết không ràng buộc về việc EU sẽ mua 750 tỷ USD năng lượng của Mỹ và các công ty châu Âu sẽ đầu tư thêm 600 tỷ USD vào nền kinh tế Mỹ, như một phần nỗ lực tái cân bằng quan hệ thương mại.

Giới chức hai bên đã có những phát biểu thể hiện sự nhẹ nhõm. Theo hãng tin Associated Press (AP), Chủ tịch Ursula von der Leyen mô tả các cuộc đàm phán là "khó khăn nhưng hiệu quả", nhấn mạnh rằng thỏa thuận đã "khôi phục sự rõ ràng và mạch lạc cho thương mại xuyên Đại Tây Dương". Bà cho rằng đây là cách tốt nhất để bảo vệ các ngành công nghiệp EU trước một "tình huống đầy thách thức".

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng con đường phía trước vẫn còn nhiều chông gai. Mức thuế 15% vẫn cao hơn đáng kể so với mức trung bình chỉ vài phần trăm trước đây, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá tiêu dùng tại Mỹ và lợi nhuận của doanh nghiệp.

Một số lĩnh vực quan trọng như thép, nhôm, rượu vang và rượu mạnh vẫn chưa đạt được miễn trừ và, theo AP, sẽ cần các cuộc đàm phán tiếp theo.

Thỏa thuận thuế quan 15% là một bước đi mang tính thực dụng, giúp cả Mỹ và EU tránh được kịch bản đối đầu thương mại tồi tệ nhất. Dù vậy, nó giống một "hiệp định đình chiến" hơn là một giải pháp toàn diện, mở ra một chương mới trong quan hệ kinh tế Mỹ - EU với những cơ hội và thách thức song hành.