Lợi nhuận sẽ phân hoá ra sao?

Trong danh sách các ngân hàng MBS theo dõi, Ngân hàng Vietcombank (VCB) được dự báo sẽ dẫn đầu trong nhóm nhân hàng quốc doanh với mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế (LNST) trong quý 3 lên tới 11,6 ngàn tỷ đồng, con số này tăng 29,1% so với cùng kỳ. Theo sau là ngân hàng Vietinbank 10,6 ngàn tỷ đồng LNST, tương ứng tăng 27,1% so với cùng kỳ; BIDV với 7,3 ngàn tỷ đồng, tăng 21%.

Theo sau nhóm ngân hàng quốc doanh, nhiều ngân hàng tư nhân cũng ghi nhận những kết quả nổi bật như VPBank với 9,3 ngàn tỷ đồng, tăng 26,6% so với cùng kỳ hay Techcombank với mức tăng 7,7 ngàn tỷ đồng, tăng 17,5%.

Từ dự báo của nhóm MBS có thể nhận thấy, nhóm ngân hàng quốc doanh dù giữ mức tăng lợi nhuận vượt bậc so với cùng kỳ quý 3 năm 2025, tuy nhiên so với quý liền trước, quý 2/2026, mức lợi nhuận lại sụt giảm rõ nét. Lợi nhuận được dự báo trong quý 3 của Vietcombank giảm 19,9% so với quý 2 vừa qua, BIDV giảm 11%, VietinBank giảm 8%.

Trong khi đó ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân lại ghi nhận vượt trội so quý 2, LNST quý 3 của VPB được dự báo tăng 6,2%, Techcombank tăng nhẹ 0,6%, HDBank tăng 3,6%, ACB tăng 11%.

Chi phí vốn neo cao khi lãi suất gia tăng tiếp tục là áp lực với NIM toàn ngành. Nhóm ngân hàng quốc doanh có lợi thế nhờ sự hỗ trợ từ: Lợi thế từ tăng trưởng tín dụng từ phân khúc doanh nghiệp khách hàng FDI, NIM cải thiện do chi phí vốn thấp hơn, lợi thế CASA và tỷ trọng các khoản vay trung dài hạn chuyển sang lãi suất thả nổi gia tăng, chi phí trích lập dự kiến giảm đáng kể so với cùng kỳ.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng tư nhân phải đối mặt với áp lực giảm NIM lớn hơn do phải gia tăng huy động đảm bảo thanh khoản trong khi nhu cầu vay của các phân khúc có lợi suất cao như khách hàng cá nhân hay doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa phục hồi nhu cầu. Một số ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tiếp tục hưởng lợi không bị hạn chế vào các hoạt động cho vay bất động sản có thể chịu ít tác động giảm NIM hơn.

Chất lượng tài sản: Nhóm nào chịu áp lực?

Các ngân hàng HDBank, LPBank, Sacombank và TPBank được dự báo có chất lượng tài sản suy giảm, trong khi các nhà băng Vietcombank, Vietinbank, ACB, Techcombank được kỳ vọng có tỷ lệ nợ xấu cuối quý 3/2026 đi ngang so với đầu năm nhờ xu hướng cho vay thận trọng, kiểm soát chất lượng tài sản và bộ đệm tốt.

Trích lập dự phòng của nhóm ngân hàng quốc doanh lại dự kiến giảm 18,5% so với cùng kỳ trong khi nhóm tư nhân tăng 28,8%. Theo các chuyên gia, bộ đệm dự phòng và khả năng kiểm soát chi phí tín dụng của nhóm quốc doanh được nhận định tốt hơn nhóm ngân hàng tư nhân, bởi nhóm tư nhân còn phải tiếp tục duy trì trích lập ở mức cao hơn nhằm xử lý áp lực từ các khoản vay bán lẻ, SME và bất động sản.

Nhận diện nhóm ngân hàng dễ gặp rủi ro

Trong khi lợi nhuận và chất lượng tài sản đang có sự phân hóa, mặt bằng lãi suất cao cũng đặt ra câu hỏi về những mô hình ngân hàng nào dễ chịu tác động hơn nếu chi phí vốn tiếp tục neo cao.

Theo bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phòng Phân tích và Chiến lược thị trường Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), chia sẻ tại talkshow ngân hàng gần đây, những ngân hàng có một số đặc điểm nhất định sẽ dễ gặp rủi ro hơn.

Nhóm thứ nhất, những ngân hàng không có lợi thế cạnh tranh về chi phí vốn so với các ngân hàng khác, có tỷ lệ CASA rất thấp. Nhóm thứ hai là những ngân hàng có tệp khách hàng nhạy cảm cao với lãi suất, chẳng hạn các doanh nghiệp thâm dụng vốn hoặc doanh nghiệp bất động sản. Cuối cùng, những ngân hàng tập trung quá nhiều vào các sản phẩm tài chính nhạy cảm với lãi suất cũng có thể chịu ảnh hưởng. Chẳng hạn, danh mục cho vay đối với các khách hàng thuộc lĩnh vực tài chính hoặc chứng khoán quá lớn có thể làm gia tăng rủi ro khi mặt bằng lãi suất biến động.

"Tuy nhiên, nếu nhìn chung bức tranh của các ngân hàng Việt Nam hiện nay, tôi cho rằng rủi ro thứ ba không lớn. Hai nhóm rủi ro đầu tiên đáng lưu ý hơn, trong đó rủi ro nhóm thứ nhất có thể nhìn thấy ở ngân hàng có tỷ lệ CASA thấp có thể chịu tác động rõ hơn", bà Trang cho biết.