Kỷ nguyên nghìn tỷ của AMD - Bài 1: Ván cược Zen và cú lội ngược dòng lịch sử
(DNTO) - Tập đoàn Advanced Micro Devices vừa vươn lên trở thành thế lực định hình cuộc đua công nghệ toàn cầu sau giai đoạn ngập trong khủng hoảng nợ nần. Cuộc hồi sinh kỳ diệu này được củng cố bằng cú bứt phá vốn hóa lịch sử và ván cược vi kiến trúc mang tính sống còn.

Cột mốc vốn hóa
Thị trường chứng khoán toàn cầu vừa chứng kiến sự trở lại mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư vào hạ tầng phần cứng công nghệ. Chốt phiên giao dịch ngày 21/9, cổ phiếu của tập đoàn Advanced Micro Devices (AMD - Advanced Micro Devices) tăng 10% lên mức 615,5 USD.
Mức tăng trưởng này chính thức đưa giá trị vốn hóa của hãng vượt mốc 1.000 tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử.
Thành tựu này biến tập đoàn trở thành nhà sản xuất vi mạch thứ tư tại Mỹ gia nhập câu lạc bộ nghìn tỷ đô la, sau Nvidia, Broadcom và Micron. Kể từ khi Nvidia đạt cột mốc này vào năm 2023 để tiến tới giá trị hơn 5.000 tỷ USD hiện tại, thị trường mới lại ghi nhận một tên tuổi đủ sức thách thức thế độc quyền trong mảng linh kiện cao cấp.
AMD hiện được giới đầu tư đánh giá là đối thủ cạnh tranh trực tiếp và sát sườn nhất của Nvidia.
Sự bứt phá giá trị diễn ra trong bối cảnh tâm lý thị trường đảo chiều tích cực sau nhiều tháng hoài nghi về hiệu quả đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Hãng tin Reuters cho biết, ông Thomas Hayes, Chủ tịch Great Hill Capital đã nhận định: "Tiền đang quay về lĩnh vực AI". Giới đầu tư tin rằng đây là ngành duy nhất duy trì đà tăng trưởng khi hoạt động kinh tế chung chịu sức ép từ chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Cổ phiếu của AMD đã tăng tới 185% kể từ đầu năm, vượt xa mức tăng 15,8% của chỉ số Nasdaq Composite và thuộc nhóm mã có diễn biến tốt nhất thị trường. Động lực chính đến từ quyết định chuyển đổi mô hình kinh doanh, từ bán các bộ vi xử lý trung tâm (CPU - Central Processing Unit) riêng lẻ sang cung cấp hệ thống phần cứng hoàn chỉnh kết hợp thiết bị mạng.
Chiến lược bán hàng theo gói giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần máy chủ chuyên dụng, trực tiếp giành lấy khách hàng từ tay đối thủ lâu năm Intel.
Trong cùng phiên giao dịch, chỉ số chung của ngành vi mạch tăng 2,7%, kéo theo sự bứt phá của các cổ phiếu cùng ngành như Intel tăng hơn 12% và Qualcomm tăng trên 9%. Dù dự báo doanh thu quý gần nhất chưa thỏa mãn hoàn toàn kỳ vọng khắt khe của Phố Wall, đà tăng trưởng thực tế vẫn minh chứng cho sức hút của các dòng sản phẩm mới.
Việc xuất hiện một thế chân vạc mới trên thị trường phần cứng giúp các tập đoàn công nghệ toàn cầu giảm bớt rủi ro phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, từ đó tối ưu chi phí vận hành các trung tâm dữ liệu lớn. Sự cạnh tranh sòng phẳng này đang thúc đẩy tốc độ thương mại hóa các ứng dụng thông minh trên toàn thế giới.
AMD trở thành công ty sản xuất chip thứ tư của Mỹ đạt vốn 1.000 tỷ USD. Ảnh: Reuters
AMD từng đứng bên bờ vực phá sản
Thành công hiện tại tương phản hoàn toàn với bức tranh tăm tối vào năm 2014, thời điểm giá trị vốn hóa của AMD chạm đáy ở mức 3 tỷ USD và cổ phiếu giao dịch quanh 2 USD, theo phân tích của nền tảng Phemex. Khối nợ khổng lồ che mờ mọi hy vọng sinh tồn khiến giới phân tích Phố Wall liên tục hối thúc công ty bán mình hoặc cắt giảm chi phí diện rộng, Bloomberg từng đưa tin.
Không một nhà phân tích tài chính nào tại thung lũng Silicon từng dám đặt cược vào khả năng sinh tồn của AMD.
Và bà Lisa Su đã nhậm chức Giám đốc điều hành (CEO) trong bối cảnh văn hóa nội bộ rệu rã và hàng loạt sản phẩm lỗi hẹn.
Vị nữ lãnh đạo gốc Á đã từ chối các giải pháp tài chính chắp vá hay cắt giảm nhân sự hàng loạt để chiều lòng giới đầu tư. Theo kênh truyền thông CNBC, bà quyết định đưa công ty trở lại với giá trị cốt lõi là sự xuất sắc trong kỹ thuật thay vì chạy theo các thủ thuật làm đẹp sổ sách ngắn hạn. Việc bảo toàn đội ngũ kỹ sư tinh hoa vào thời điểm ngặt nghèo nhất đã tạo ra nền móng vững chắc cho cuộc xoay chuyển cục diện toàn diện sau này.
CEO AMD, bà Lisa Su với bản vi xử lý Zen. Ảnh: Bloomberg
Hành trình phục hưng được cụ thể hóa bằng quyết định loại bỏ hàng loạt dự án phụ để dồn toàn bộ nguồn lực tài chính vào kiến trúc vi xử lý Zen. Đây là ván bài mang tính sống còn đối với sinh mệnh của công ty lúc bấy giờ. Nếu Zen thất bại, mảng kinh doanh cốt lõi sẽ sụp đổ và thương hiệu này có thể vĩnh viễn biến mất khỏi bản đồ công nghệ toàn cầu.
Sự kiên định với tầm nhìn dài hạn cuối cùng đã mang lại quả ngọt khi dòng sản phẩm Zen ra mắt và lập tức xoay chuyển thị phần máy tính cá nhân.
Không dừng lại ở nhóm khách hàng phổ thông, doanh nghiệp này tiếp tục vươn sang thị trường máy chủ chuyên dụng đắt giá, Financial Times đánh giá. Các trung tâm dữ liệu khổng lồ bắt đầu dỡ bỏ thiết bị cũ để chuyển hướng sang sử dụng vi xử lý của hãng nhằm tối ưu chi phí vận hành.
Khi thị trường vi xử lý truyền thống đi vào quỹ đạo bình ổn, làn sóng mô hình ngôn ngữ lớn bùng nổ tiếp tục thử thách năng lực thích ứng của tập đoàn. Sự trỗi dậy vũ bão của công nghệ máy học đòi hỏi sức mạnh xử lý khổng lồ, biến các bộ tăng tốc tính toán trở thành tài nguyên thiết yếu. Hãng đã nhanh chóng tung ra dòng sản phẩm đồ họa chuyên dụng MI300 nhằm trực tiếp thách thức vị thế thống trị của các đối thủ sừng sỏ.
Các dòng vi mạch thông minh này nhanh chóng trở thành xương sống cho nhiều hệ thống siêu máy tính nhờ hiệu suất vượt trội.
Cột mốc vốn hóa nghìn tỷ USD chính là bằng chứng đanh thép nhất cho sự thành công của chiến lược dồn lực vào năng lực tính toán hiệu năng cao. Hầu hết các ông lớn công nghệ hiện nay đều ráo riết đặt hàng linh kiện từ hãng, tạo ra thế chân vạc vững chắc trên thị trường bán dẫn.
Bài 2: Nghệ thuật dùng người và triết lý vượt bão của Lisa Su: Đằng sau sự hồi sinh thần kỳ của tập đoàn công nghệ AMD là một triết lý quản trị nhân sự hoàn toàn đi ngược lại các nguyên tắc truyền thống. Vị nữ tướng gốc Á đã xây dựng văn hóa chấp nhận rủi ro và ép buộc sự trưởng thành vượt bậc để tạo ra một thế hệ lãnh đạo mới.