Hội nghị được tổ chức nhằm quán triệt tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 về phát triển vùng và cụ thể hóa các cơ chế đặc thù từ Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua. Sự kiện khẳng định thông điệp then chốt: liên kết vùng không còn là lựa chọn mà là yêu cầu tất yếu khách quan. Nền tảng pháp lý mới giúp chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý đô thị sang tư duy tổ chức không gian kinh tế liên vùng, lấy quy hoạch làm mở đường, hạ tầng làm kết nối, cơ chế làm khơi thông nguồn lực và dự án làm thước đo giá trị thực chất.

Cấu trúc liên kết ba không gian kinh tế

Cấu trúc liên kết kinh tế được xác định rõ nét qua vai trò bổ trợ lẫn nhau giữa ba không gian chiến lược. TP.HCM đóng vai trò cực tăng trưởng dẫn dắt, là trung tâm tài chính quốc tế, hội tụ công nghệ cao và kết nối toàn cầu. Vùng Đông Nam Bộ đảm nhận vị trí trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số và hạ tầng logistics quy mô lớn nhất cả nước. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long phát triển thành trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, bền vững, kinh tế biển và năng lượng tái tạo, trong đó TP. Cần Thơ đóng vai trò cực tăng trưởng.

Sự kết hợp này tạo ra sức mạnh cộng hưởng để hình thành không gian kinh tế có quy mô và sức cạnh tranh vượt trội. Nhằm đưa hợp tác đi vào chiều sâu, khắc phục tình trạng phân tán của các sự kiện đơn lẻ, hội nghị thống nhất phương thức liên kết phải bắt đầu từ việc cung cấp giải pháp giá trị toàn diện cho nhà đầu tư. Các địa phương tập trung xây dựng ba chuỗi giá trị đột phá: chuỗi công nghiệp công nghệ cao gắn với hạ tầng cảng biển, hàng không; chuỗi nông thủy sản chế biến sâu gắn với chuỗi cung ứng lạnh và xuất khẩu; chuỗi năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn ứng phó biến đổi khí hậu.

Với sự tham dự của hơn 300 đại biểu từ khối quản lý nhà nước, các hiệp hội ngành hàng, tập đoàn hạ tầng và doanh nghiệp FDI, tính thực chất của hội nghị được thể hiện qua các phiên thảo luận đa chiều. Đặc biệt, các hoạt động kết nối trực tiếp giữa chính quyền với doanh nghiệp (B2G) và giữa các doanh nghiệp (B2B) giúp nhà đầu tư tiếp cận ngay hồ sơ quy hoạch, danh mục dự án và giải quyết trực tiếp các khó khăn phát sinh.

Doanh nhân trẻ đề xuất giải pháp bứt phá

Tại diễn đàn, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Chủ tịch Tập đoàn Thành Thành Công (TTC Group) nhận định, trong bối cảnh toàn cầu dịch chuyển mạnh sang chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo, doanh nghiệp Việt Nam buộc phải bước ra khỏi các lĩnh vực truyền thống để tránh nguy cơ tụt hậu.

Để khuyến khích khối tư nhân dấn thân vào các lĩnh vực mới mang tính dẫn dắt, ông Đặng Hồng Anh đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất là cơ chế ưu đãi đặc thù cho hạ tầng công nghệ mới. Các địa phương cần quy hoạch quỹ đất sạch, bảo đảm nguồn điện công suất cao và ổn định cho các dự án Trung tâm dữ liệu (Data Center), hạ tầng bán dẫn. Đồng thời, cần áp dụng ưu đãi thuế, tiền thuê đất và cơ chế thử nghiệm chính sách (Sandbox) linh hoạt để doanh nghiệp tư nhân yên tâm đầu tư làm chủ công nghệ cốt lõi.

Thứ hai là đổi mới tư duy quản lý và bảo vệ doanh nhân. Cơ quan quản lý cần đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, áp dụng cơ chế luồng xanh hoặc đầu mối một cửa thực chất cho các dự án công nghệ cao, chuyển đổi xanh nhằm tiết kiệm thời gian cho nhà đầu tư. Bên cạnh đó, chính quyền cần duy trì môi trường pháp lý an toàn, minh bạch để bảo vệ những doanh nhân dám nghĩ, dám làm.

Thứ ba là hỗ trợ nguồn vốn chiến lược và phát triển hệ sinh thái nội địa. Chính phủ và các địa phương cần thành lập các quỹ hỗ trợ phát triển xanh, gói tín dụng ưu đãi dài hạn cho hạ tầng số, năng lượng sạch và nông nghiệp công nghệ cao. Các tập đoàn lớn sẽ đóng vai trò hạt nhân dẫn dắt, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu vào chuỗi cung ứng phụ trợ.

Đứng trước ngưỡng cửa phát triển mới, cộng đồng Doanh nhân trẻ Việt Nam đưa ra ba cam kết hành động: Cam kết hợp lực cùng kinh tế nhà nước và khối FDI tạo thành thế kiềng ba chân vững chắc nhằm nâng cao sức cạnh tranh quốc gia; Cam kết tự lực tự cường qua việc chủ động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thực thi các tiêu chuẩn ESG để nhận những bài toán lớn của đất nước; Cam kết hợp tác thực chất bằng cách thúc đẩy kết nối cung cầu dựa trên dữ liệu công nghệ, tạo điều kiện cho các doanh nhân trẻ cùng hợp lực đầu tư dự án lớn.

Chuyển từ ưu đãi đơn lẻ sang kết nối chuỗi giá trị

Chia sẻ về yếu tố then chốt giúp địa phương thu hút dòng vốn, ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Xanh TP.HCM (HGBA), Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng & Vật liệu Xây dựng TP.HCM (SACA), nêu ra năm vấn đề cốt lõi:

Thay đổi tư duy đầu tư của doanh nghiệp. Nhà đầu tư hiện nay không chỉ nhìn vào đất rẻ hay ưu đãi thuế mà tập trung đánh giá hạ tầng logistics, nguồn năng lượng, nhân lực, chuỗi cung ứng và khả năng chuyển đổi số. Dòng vốn FDI chảy mạnh vào TP.HCM với hơn 10 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2026 hay Đồng Nai với gần 1,88 tỷ USD là minh chứng cho thấy nhà đầu tư ưu tiên lựa chọn những nơi có hệ sinh thái mạnh.

Giảm thiểu sự bất định thay vì hứa hẹn ưu đãi. Rủi ro lớn nhất đối với doanh nghiệp là sự bất định do thủ tục kéo dài. Doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận chi phí đầu vào cao hơn nếu quy trình rõ ràng về thời gian và trách nhiệm. Địa phương nào giảm được sự bất định sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn nhất.

Cần một đầu mối thực sự chịu trách nhiệm. Thay vì để doanh nghiệp tự xoay xở qua nhiều cơ quan, các địa phương cần thành lập một đầu mối xuyên suốt có thẩm quyền điều phối, theo dõi tiến độ và trực tiếp tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển từ tư duy mời gọi sang đồng hành thực chất.

Xem TP.HCM và các tỉnh lân cận là không gian đầu tư liên kết. Doanh nghiệp đầu tư theo chuỗi giá trị chứ không theo địa giới hành chính. Hiện có khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long phải đi qua các cảng tại TP.HCM và Đông Nam Bộ. Do đó, các địa phương cần bắt tay hợp lực tạo chuỗi giá trị liên tỉnh thay vì cạnh tranh lẫn nhau.

Chuyển sang danh mục cơ hội đầu tư có thể triển khai. Thay vì đưa ra danh mục hàng trăm dự án trên giấy, nhà đầu tư cần những dự án đã sẵn sàng về mặt bằng, quy hoạch, hạ tầng và thủ tục. Đề xuất xây dựng danh mục cơ hội đầu tư chung và cửa sổ thông tin toàn vùng để giới thiệu trọn vẹn các mắt xích trong chuỗi cung ứng.

Bốn chuyển dịch chiến lược giai đoạn 2026 - 2030

Hướng tới giai đoạn 2026 - 2030, các địa phương thống nhất thực hiện bốn chuyển dịch chiến lược: Chuyển từ liên kết theo địa giới hành chính sang liên kết theo không gian phát triển; Chuyển từ xúc tiến dự án riêng lẻ sang kiến tạo hệ sinh thái đầu tư toàn vùng; Chuyển từ cạnh tranh thu hút nguồn lực sang cùng mở rộng quy mô nguồn lực; Chuyển từ các bản ký kết cam kết sang quản trị bằng hành động và kết quả cụ thể.

Để bảo đảm tính khả thi, danh mục dự án kêu gọi đầu tư liên vùng sẽ được chuẩn hóa thông tin về pháp lý, quy hoạch, đất đai, hạ tầng và đầu mối phụ trách. Nguồn lực sẽ ưu tiên cho các dự án có tính sẵn sàng cao. Toàn bộ dữ liệu kết nối được theo dõi liên tục trên nền tảng số xúc tiến đầu tư để phân định rõ thẩm quyền xử lý và đôn đốc tiến độ.

Hội nghị thống nhất thước đo thành công không đánh giá bằng số lượng cuộc tiếp xúc, mà được lượng hóa bằng số nhu cầu được làm rõ, số vướng mắc được xử lý dứt điểm và số dự án chuyển hóa thành quyết định đầu tư cụ thể. Đây là cơ sở dữ liệu đầu vào cho kế hoạch xúc tiến đầu tư liên vùng năm 2027.

Thông qua hội nghị, ITPC sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương triển khai chương trình xúc tiến đầu tư theo phương châm chọn đúng dự án, đúng nhà đầu tư và theo sát đến kết quả cuối cùng. Việc vận hành hiệu quả nền tảng số và phát huy vai trò đầu mối chuyên nghiệp sẽ giúp đưa các định chế tài chính, tập đoàn công nghệ cùng cộng đồng doanh nghiệp sớm chuyển hóa các cơ hội hợp tác thành những dự án đầu tư cụ thể ngoài thực địa, đưa toàn vùng phía Nam trở thành cực tăng trưởng có sức cạnh tranh hàng đầu quốc gia.