Tại sao Mỹ và Trung Quốc quyết định lập hội đồng thương mại chung?
(DNTO) - Cuộc gặp gỡ cấp cao giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới đã mang lại một khoảng nghỉ cần thiết cho căng thẳng thương mại toàn cầu. Động thái này không chỉ tháo gỡ áp lực lưu thông hàng hóa mà còn mở ra không gian mới cho việc kiểm soát rủi ro từ các công nghệ tương lai.
Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục Nhà Trắng, ngày 24/9. Ảnh: Xinhua
Những nỗ lực ngoại giao cá nhân tại Washington đã tạm thời xoa dịu một trong những cuộc đối đầu kinh tế căng thẳng nhất thế giới. Hai nền kinh tế lớn nhất toàn cầu vừa đạt được sự đồng thuận trong việc dỡ bỏ một phần rào cản tài chính áp đặt lên hàng hóa của nhau.
Thỏa thuận cắt giảm thuế quan trị giá 30 tỷ USD nằm trong bản đồng thuận tám điểm được thiết lập sau chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Mỹ, theo bản tin ngày 26/9 của Tân Hoa Xã. Động thái này lập tức giải tỏa áp lực chi phí cho mạng lưới doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời giảm thiểu nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu - một diễn biến mang lại tín hiệu tích cực cho các nền kinh tế định hướng xuất khẩu như Việt Nam.
Quyết định hạ nhiệt hàng rào thuế quan là kết quả trực tiếp từ cơ chế tham vấn song phương sau khi các nhóm công tác hai nước kết thúc vòng làm việc tại New York.
Thỏa thuận này nối tiếp nỗ lực đình chiến thương mại thêm hai tháng được khởi xướng trước đó. Theo Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, khoảng thời gian này đóng vai trò then chốt giúp hai bên đàm phán một hiệp định kinh tế quy mô lớn hơn.
Nhằm hiện thực hóa các cam kết, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hai nước sẽ thành lập một hội đồng thương mại chung. Cơ cấu mới này được kỳ vọng sẽ mở rộng các kết quả đạt được từ những cuộc đàm phán trước đó tại Malaysia.
Hãng thông tấn Reuters nhận định hội nghị kéo dài ba ngày giữa ông Tập và Tổng thống Mỹ Donald Trump mang đậm dấu ấn ngoại giao cá nhân hơn là những đột phá chính sách mang tính toàn diện. Hiện Đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh chưa đưa ra bình luận chính thức về các thông tin này.
Bên cạnh trọng tâm kinh tế, việc định hình các quy tắc công nghệ mới cũng được nâng lên mức ưu tiên chiến lược. Hai quốc gia thống nhất sẽ tổ chức một vòng đối thoại chuyên sâu vào tháng 11 nhằm mổ xẻ những lợi ích và rủi ro từ trí tuệ nhân tạo (AI). Cùng với đó, một kênh liên lạc khẩn cấp sẽ được thiết lập để xử lý nhanh các sự cố liên quan đến những công nghệ tiên tiến nhất.
Góc nhìn về công nghệ giữa hai nước cũng đang có sự dịch chuyển lớn về mặt khái niệm. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đánh giá cao việc Washington bắt đầu sử dụng thuật ngữ siêu trí tuệ (super intelligence) để mô tả các bước tiến mới, thay cho định nghĩa trí tuệ nhân tạo truyền thống.
Cơ quan này nhấn mạnh tốc độ phát triển công nghệ hiện nay đòi hỏi cả hai cường quốc phải liên tục trao đổi để đạt được những nhận thức chung phù hợp với thực tiễn.
Sự đồng thuận tại Washington không chỉ dừng lại ở kinh tế và công nghệ mà còn mở rộng sang các điểm nóng địa chính trị. Hai nhà lãnh đạo đã thống nhất quan điểm yêu cầu Iran thực hiện nghiêm túc cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân.
Đồng thời, nhằm bảo vệ dòng chảy thương mại toàn cầu, hai bên khẳng định không có bất kỳ quốc gia hay tổ chức nào được phép tự ý áp đặt các khoản phí quá cảnh trên những tuyến đường thủy quốc tế.