Điều đó mang lại chút may mắn khiêm tốn cho ngành công nghiệp toàn cầu bị suy giảm bởi sự bùng nổ của thương mại điện tử trước đại dịch, tiếp theo là các đợt phong tỏa lặp đi lặp lại vì Covid-19. Số lượng cửa hàng độc lập, được phân loại là doanh nghiệp tư nhân thường vận hành một cửa hàng, đã tăng 804 ở Vương quốc Anh trong nửa đầu năm 2021, theo Local Data Co., công ty tổng hợp dữ liệu bán lẻ. Đó là giai đoạn sáu tháng tốt nhất trong những năm gần đây. Trong khi đó, số lượng mặt tiền chuỗi cửa hàng giảm 5.251, tiếp tục xu hướng đóng cửa trên quy mô lớn.

Sự bùng nổ này không biết sẽ kéo dài trong bao lâu. Theo Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Hoa Kỳ, tỷ lệ tồn tại lâu dài đối với các doanh nghiệp nhỏ mới thành lập là thấp: Ở Hoa Kỳ, khoảng 1/3 trong vòng hai năm đầu tiên và 2/3 trong vòng một thập kỷ. Nhưng hiện tại, sự bùng nổ của các nhà bán lẻ độc lập có giấy phép ở thành phố Leeds, một trung tâm lịch sử về hoạt động kinh doanh cửa hàng ở Anh, với hy vọng về một thời kỳ phục hưng của ngành bán lẻ.

Andrew Cooper, giám đốc điều hành của Khu Đổi mới Kinh doanh Leeds, một cơ quan có nhiệm vụ làm cho khu trung tâm của thành phố phía bắc nước Anh luôn hấp dẫn đối với người tiêu dùng, cho biết: “Nhiều nhà bán lẻ lớn đã dần thoái rút lui, ngay cả trước khi đại dịch xảy ra. Nhưng bây giờ có một môi trường để các cửa hàng độc lập phát triển mạnh trở lại, mọi người muốn một thứ gì đó khác biệt một chút”.

Leeds, nơi nổi lên như một phố chợ (market town) vào thời Trung cổ, gần đây đã trở thành một trung tâm bán lẻ hiện đại ở miền bắc nước Anh. Trong nhiều thập kỷ, các chuỗi cửa hàng lớn nhất của Anh cạnh tranh cạnh nhau dọc theo các khu mua sắm ở trung tâm thị trấn cả nước. Một số chuỗi cửa hàng lớn nhất nước này, bao gồm các cửa hàng bách hóa và nhà bán lẻ thời trang nhanh (fast-fashion), đã phát triển mạnh trong bối cảnh cạnh tranh.

Nhưng hơn 20 năm qua, những thay đổi về thị hiếu của người tiêu dùng kết hợp với những cú sốc kinh tế đang thách thức các nhà bán lẻ truyền thống ở đây hơn bao giờ hết. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã ảnh hưởng nặng nề đến các nhà bán lẻ. Sự phát triển của thương mại điện tử và cả Amazon.com Inc., càng làm căng thẳng sự tập trung của nhiều nhà bán lẻ vào các cửa hàng thực tế (physical stores). Sau đó, coronavirus xuất hiện, làm suy tàn dần các thị trường truyền thống.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Bán lẻ có trụ sở tại Vương quốc Anh, hiện có 252.000 cửa hàng, giảm so với 389.000 cửa hàng vào năm 2012. Cơ quan này ước tính việc đóng cửa đã dẫn đến gần nửa triệu người mất việc làm. Các cửa hàng độc lập cùng với các chuỗi cửa hàng lớn bị ảnh hưởng, với hàng nghìn cửa hàng đã biến mất khỏi các thị trấn của Vương quốc Anh.

Giống như nhiều trung tâm mua sắm ở Anh, Leeds, một vùng đô thị với khoảng hai triệu dân, đã chứng kiến nhiều vụ đóng cửa của các tên tuổi lớn. Các chuỗi như Debenhams, một cửa hàng bách hóa có từ năm 1778 và Topshop, một nhà bán lẻ thời trang hạng trung, đã đóng cửa các cửa hàng ở Leeds như một phần của quá trình chuyển sang bán hàng chỉ trực tuyến trên toàn quốc.

Sự sụp đổ đó trái ngược với sự nở rộ của các cửa hàng độc lập ở Leeds và những nơi khác. Đại dịch đã tạo ra một làn sóng lao động đột ngột nghỉ việc, nhiều người trong số họ quyết định mở rộng sở thích làm bán thời gian hoặc theo đuổi con đường kinh doanh. Trong khi đó, một số người tiêu dùng, bị buộc phải giãn cách ở nhà, bắt đầu dựa vào các lựa chọn thay thế địa phương.

Harry Lynch, trước đây là một nhân viên ngân hàng và Tayla Harris, một giáo viên, họ mở cửa hàng kẹo truyền thống ở Costco có tên Sugar Rush Sweeties, như một việc làm thêm trực tuyến vào cuối năm 2019 với vốn khoản 100 bảng Anh. Kinh hoàng khi đại dịch xảy ra vào năm ngoái, họ quyết định dành toàn bộ thời gian cho công việc kinh doanh kẹo. Họ đã quảng cáo các dịch vụ của mình trên Instagram và bất ngờ đơn đặt hàng về tới tấp. Vào tháng 6/2020, họ quyết định mở một cửa hàng ở phía đông Leeds và thuê năm nhân viên. Họ cho biết năm ngoái đã kiếm được khoảng 400.000 bảng Anh và hoạt động tốt hơn đáng kể trong năm nay.

Ngoài những cơ hội mới do đại dịch mang lại, các công cụ cần thiết để mở một cửa hàng đã trở nên dễ tiếp cận hơn, đặc biệt là trực tuyến. Bà Harris đã xây dựng trang web cho Sugar Rush Sweeties bằng phần mềm mở do nhà phát triển Wix.com Ltd. của Israel cung cấp.

Việc mở một cửa hàng cũng trở nên dễ dàng hơn. Ông Cooper cho biết, nhiều chủ nhà cho thuê cửa hàng kinh doanh, những người trước đây có thể xem những người thuê mở cửa hàng độc lập là rủi ro, giờ đang cung cấp giá thuê thấp hơn và cho thuê linh hoạt để lấp đầy các mặt bằng bị bỏ trống bởi các chuỗi cửa hàng bị phá sản.

Hoa Kỳ cũng đã chứng kiến sức mạnh của các cửa hàng độc lập. Mặc dù dữ liệu quốc gia về các hoạt động mở bán lẻ độc lập không có sẵn, nhưng một số lĩnh vực riêng lẻ đã chứng kiến sự bùng nổ. Chẳng hạn, số lượng hiệu sách độc lập tăng 2.496 trong tháng 5/2021, theo Hiệp hội những người bán sách Hoa Kỳ, cao hơn 30% so với năm 2019.

Một yếu tố thúc đẩy các cửa hàng độc lập là Covid-19 “thúc đẩy mọi người hỗ trợ nền kinh tế địa phương bằng cách mua sắm nhỏ”, Bill Brunelle, đồng sáng lập của Independent We Stand, một tổ chức hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ ở Hoa Kỳ, cho biết.

Trở lại Vương quốc Anh, Amanda Truman mất việc ở London với tư cách là giám đốc điều hành tại một công ty du lịch. Cô quyết định đã đến lúc theo đuổi ước mơ điều hành một hiệu sách ở Leeds. Vào ngày khai trương vào tháng 6, cô ấy đã bán được một phần ba số hàng trong kho, khoảng hơn 700 cuốn sách.

Bà Truman nói: “Chúng tôi không thể cạnh tranh với Amazon về giá cả. Nhưng chúng tôi đưa ra những thứ mà một thuật toán không làm như những đề xuất mang tính cá nhân, các hoạt động dành cho trẻ em, tác giả ký sách".