Chủ nhật, 06/09/2026

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Bất chấp khó khăn, nhiều công ty vẫn đổ hàng tỷ USD 'săn' các bằng sáng chế

Huyền Trang
- 12:39, 02/05/2023

(DNTO) - Kinh tế khó khăn không phải là lý do để nhiều doanh nghiệp và ngay cả công ty khởi nghiệp dừng khoản đầu tư cho hoạt động đổi mới sáng tạo. Bởi họ đã dần nhận ra đây là tài sản quan trọng và nền tảng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Huawei tăng cường hoạt động đầu tư R&D để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc chơi công nghệ. Ảnh: T.L.

Huawei tăng cường hoạt động đầu tư R&D để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc chơi công nghệ. Ảnh: T.L.

Đầu tư “vô hình” thành tài sản “hữu hình”

Năm ngoái, Huawei, tập đoàn công nghệ viễn thông Trung Quốc chi tới 23,23 tỷ USD cho hoạt động R&D (nghiên cứu và phát triển), tương đương hơn 25% doanh thu của hãng. Nhưng đổi lại, “trái ngọt” của việc đầu tư này giúp mảng giải pháp của công ty đạt 19,14 tỷ USD, tăng trưởng đến 30%.

Đại diện công ty cho biết, 2023 là năm bản lề với lộ trình tồn tại và phát triển của Huawei. Vì vậy dù khó khăn nhưng công ty vẫn tiếp tục coi hoạt động R&D là xương sống để định hướng cho sự phát triển bền vững.

Theo Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO), “gã khổng lồ viễn thông” Trung Quốc vẫn luôn là kẻ “săn” bằng sáng chế tích cực nhất, với với 7.689 đơn yêu cầu cấp sáng chế quốc tế vào năm ngoái.

Cũng theo WIPO, dù kinh tế khó khăn nhưng các công ty vẫn tiếp tục đầu tư cho hoạt động sáng tạo. Minh chứng là số đăng ký năm ngoái đạt mức kỷ lục, 280.000, tăng 0,3% trong khuôn khổ Hiệp ước Hợp tác Bằng sáng chế (PCT).

Trong đó, nhiều “ông lớn” công nghệ và sản xuất trên thế giới như Samsung, Google, Microsoft, Alphabet, Toyota… mỗi năm đều đổ hàng chục triệu USD cho hoạt động R&D và coi đây là “át chủ bài” để gia tăng năng lực cạnh tranh với các đối thủ.

Lý giải việc doanh nghiệp không ngừng đổ tiền vào các bằng sáng chế, ông Đỗ Hữu Hưng, Chủ nhiệm Chi hội Tiếp thị và Công nghệ số, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, cho biết nếu nhìn góc độ doanh nghiệp, bài toán làm thế nào để tăng trưởng, tăng doanh thu sẽ luôn tồn tại. Do đó, họ phải tìm cách tiếp cận nhiều khách hàng hơn với chi phí thấp hơn.

Động lực thứ 2 đến từ việc liên tục cải tiến hiệu suất lao động trong nội bộ. Nếu trước kia doanh nghiệp phải thuê hàng nghìn telesales với chi phí quản lý quá lớn, suốt ngày lo người vào người ra, thì giờ chỉ với 1 con chatbot, AI voice, giúp giảm 50% số lượng nhân sự, đồng nghĩa chi phí giảm xuống. Động lực tiếp theo đến từ nhu cầu quản trị của doanh nghiệp (quản trị con người, thông tin, tài chính, dữ liệu).

“Bất cứ doanh nghiệp thời kì nào cũng phải tìm cách bán nhiều hàng hơn, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu suất vận hành, quản trị hiệu quả hơn. Đó là lý do các doanh nghiệp luôn phải hướng đến tìm kiếm giải pháp đột phá, sáng tạo, nếu không sẽ bị đào thải khỏi thị trường”, ông Hưng cho hay.

Còn ông Jurgen Czillinsky, Chuyên gia đổi mới sáng tạo đến từ Thụy Sĩ, CEO Sowareen Group, lấy ví dụ hài hước cho rằng nguồn vốn dành cho đổi mới sáng tạo giống như một người nam, một người nữ, khi lấy nhau sẽ tạo ra những đứa trẻ. Đổi mới sáng tạo là nền tảng của doanh nghiệp, cũng giống như ví dụ trên, gia đình là nền tảng của xã hội.

“Thụy Sĩ là một trong những ví dụ đầu tư rất lớn về đổi mới sáng tạo”, ông Jurgen nói.

Thời điểm vàng để đầu tư cho đổi mới sáng tạo

Mọi nhân viên đều có thể đóng góp sáng kiến để đổi mới sáng tạo doanh nghiệp, không nhất thiết phải là bộ phận công nghệ. Ảnh: T.L.

Mọi nhân viên đều có thể đóng góp sáng kiến để đổi mới sáng tạo doanh nghiệp, không nhất thiết phải là bộ phận công nghệ. Ảnh: T.L.

Ở Việt Nam, giai đoạn 2013- 2022, đơn đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích tăng bình quân 9,11%/năm (theo Cục Sở hữu Trí tuệ).

Đặc biệt, người Việt ngày càng chú trọng hơn việc bảo vệ sáng chế. Trong 10 năm qua, tổng đơn đăng ký giải pháp hữu ích của chủ thể Việt Nam gấp hơn 2,27 lần chủ thể nước ngoài. Tốc độ tăng trưởng đơn đăng kí của chủ thể Việt Nam là 8,82%/năm, cao gần gấp đôi chủ thể nước ngoài (4,74%). Việt Nam hiện xếp thứ 48/132 nền kinh tế trong bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII).

Theo bà Dương Thị Thu Trang, Đồng sáng lập và Chủ tịch Starling Asia (người từng có kinh nghiệm chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực y tế, năng lượng tái tạo, thành phố thông minh…), cho biết trong các công ty công nghệ, bằng sáng chế là một trong các yếu tố bắt buộc.

Thứ nhất nó sẽ nâng định giá công ty. Ví dụ như thời điểm được Facebook mua lại, Instagram là một công ty nhỏ, tiềm năng sinh lời còn là dấu hỏi. Nhưng nhờ có bằng sáng chế về nền tảng chia sẻ ảnh và các tính năng mạng xã hội, Instagram đã tăng mức định giá của mình.

Thứ hai, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh và rất dễ sao chép, nếu các công ty không chú trọng đến bảo vệ công nghệ, ngay lập tức chất xám và tri thức của mình có thể thành tiền của người khác.

Vì vậy theo bà Trang, đổi mới sáng tạo không chỉ là xu hướng mà cần được coi là một nét văn hóa trong các doanh nghiệp, để mọi nhân sự đều trong tâm thế học hỏi, tìm kiếm và phát hiện những điều mới.

Với quan điểm của bà Tuyết Nguyễn, Phó Giám đốc Nền tảng Đổi mới sáng tạo BambuUp, năm 2023 là thời điểm vàng để các doanh nghiệp tập trung phát triển giá trị cốt lõi, tư duy đổi mới sáng tạo phải được phát triển tối đa để nâng cao sức cạnh tranh, tiết kiệm chi phí đầu tư trong bối cảnh suy thoái kinh tế.

Tuy nhiên, không nhất thiết đổi mới sáng tạo là phải gắn liền với công nghệ. Ví dụ một phương pháp tiếp cận mới giúp giải quyết vấn đề theo cách mới cũng là đổi mới sáng tạo. Nếu doanh nghiệp thiếu nguồn đổi mới nội bộ, nên mở cửa cho mọi đối tác bên ngoài, từ công chúng, khách hàng, nhà cung cấp, startup…

“Bất cứ ai có thể trở thành Innovation Providers - nguồn cung ý tưởng đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp”, bà Tuyết nói.

 

Tin khác

Doanh nhân - Doanh nghiệp
Làn sóng âm nhạc do trí tuệ nhân tạo khởi tạo đang làm tràn ngập các nền tảng phát trực tuyến, đe dọa trực tiếp đến nguồn thu nhập và làm thay đổi toàn bộ mô hình kinh doanh của ngành âm nhạc.
1 tuần
Doanh nhân - Doanh nghiệp
Cuộc đâm đơn của hai gã khổng lồ Universal và Sony nhắm vào Suno đã phơi bày mâu thuẫn sâu sắc trong ngành âm nhạc toàn cầu. Giữa vòng vây kiện tụng, quyết định hợp tác của Warner Music đang mở ra một mô hình khai thác bản quyền hoàn toàn mới trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.
1 tuần
Xu thế
Từ ngày 18/08/2026, Viettel chính thức triển khai tính năng kích hoạt eSIM trên thiết bị sử dụng hệ điều hành iOS theo cơ chế tự động, không cần quét mã QR - một công nghệ hoàn toàn mới tại Việt Nam.
2 tuần
Công nghệ
Báo cáo quản trị bán niên 2026 của Vietjet vừa hé lộ thỏa thuận chính thức đưa Internet vệ tinh Starlink lên toàn bộ đội bay. Động thái này không chỉ định hình lại trải nghiệm hành khách mà còn châm ngòi cho cuộc đua hạ tầng số trên không tại khu vực Đông Nam Á.
3 tuần
Công nghệ
Làn sóng trí tuệ nhân tạo nguồn mở giá rẻ từ Bắc Kinh đang giáng một đòn mạnh vào mô hình kinh doanh đắt đỏ của Mỹ. Cuộc đua công nghệ toàn cầu bắt đầu chứng kiến sự đảo chiều khi lợi thế về giá định hình lại toàn bộ cấu trúc lợi nhuận.
4 tuần
Câu Chuyện Doanh Nhân
Một nhà sáng lập nữ không có bằng cấp đã biến AI thành cố vấn khởi nghiệp, gây dựng công ty từ con số không. Câu chuyện của cô nằm giữa hai viễn cảnh mà Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang cân nhắc: AI sẽ thúc đẩy năng suất, hay xóa sổ hàng triệu việc làm?
2 tháng
Xu thế
Khi Google tung ra tính năng AI giúp tóm tắt nội dung ngay trên trang kết quả tìm kiếm, lượng truy cập đến các trang tin báo chí sụt giảm mạnh. Một cuộc tranh chấp sống còn đã bùng nổ giữa công nghệ và giới báo chí.
2 tháng
Xu thế
Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ blockchain (chuỗi khối) và xu hướng token hóa tài sản thực (RWA) đang mở ra một chương mới cho thị trường tài chính toàn cầu.
2 tháng
Câu Chuyện Doanh Nhân
Trong những ngày đen tối nhất của đại dịch năm 2020, một chàng trai 22 tuổi đã tự nhốt mình để giải bài toán về niềm tin của thế giới. Quyết định bỏ học và kiên trì xây dựng một nền tảng dự đoán phi tập trung đã đưa Shayne Coplan từ một kẻ lập dị trở thành người nắm giữ thước đo sự thật toàn cầu.
2 tháng
Xu thế
Một loạt công ty năng lượng sạch vừa lên sàn chứng khoán Mỹ, giữa bối cảnh cơn khát điện năng ngày càng tăng cao để phục vụ nhu cầu AI. Liệu thành công của những thương vụ này có mở đường cho một ngành công nghệ năng lượng mới?
3 tháng
Xu thế
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký phê duyệt Chương trình Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 (Chương trình Đề án 06) tại Quyết định số 826/QĐ-TTg ngày 11/5/2026.
3 tháng
Tài chính - Thị Trường
Trong khi châu Âu còn tranh luận về đồng Euro kỹ thuật số, nhiều nền kinh tế lớn đã hoàn thành quá trình chuyển đổi sang hệ thống thanh toán quốc gia riêng. Từ Trung Quốc đến Brazil, mỗi cách tiếp cận có lợi thế và bất cập của riêng chúng.
4 tháng
Tài chính - Thị Trường
Trong nhiều thập kỷ, hai liên minh thẻ thanh toán từ Mỹ kiểm soát phần lớn giao dịch kỹ thuật số toàn cầu, từ siêu thị ở Paris đến quầy hàng ở Mumbai. Nhưng khi địa chính trị thay đổi và chi phí giao dịch trở thành gánh nặng, hàng loạt quốc gia đã và đang tìm đến các giải pháp khác.
4 tháng
Tài chính - Thị Trường
Động thái thoái vốn toàn bộ cổ phần tại Nvidia trị giá 5,8 tỷ USD của SoftBank không chỉ là một giao dịch tài chính mà còn là bước ngoặt chiến lược của nhà sáng lập Masayoshi Son nhằm "tất tay" vào các dự án hạ tầng AI tham vọng hơn. Quyết định này diễn ra trong bối cảnh thị trường quốc tế dấy lên lo ngại rằng ngành trí tuệ nhân tạo đang bước vào một "bong bóng" định giá lịch sử.
9 tháng
Xu thế
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 1002/QĐ-TTg ngày 24/5/2025 phê duyệt Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới năm 2045.
1 năm
Xem thêm