Cú địa chấn của làng công nghệ

Ra mắt lần đầu vào năm 2022, ChatGPT là một trong những sản phẩm AI tiên phong của OpenAI, đánh dấu bước tiến lớn trong lĩnh vực xử lý ngôn ngữ tự nhiên. 

Ngay sau khi ra đời, mô hình này đã khiến làng công nghệ thế giới chao đảo. Lập tức, các lão làng như Microsoft, Google, Apple, Meta... phải bỏ hàng tỷ USD để tập trung đầu tư AI, bất chấp việc cắt giảm những lĩnh vực khác, kể cả cắt giảm nhân sự. Không chỉ tạo ra cuộc đua AI giữa các tập đoàn công nghệ lớn, ChatGPT còn mở ra cơ hội thương mại hóa AI trên diện rộng. 

Chỉ sau 2 năm mở đường của ChatGPT, DeepSeek tận dụng những gì người đi đầu đã thiết lập nhưng tập trung vào mô hình nhẹ hơn, hiệu suất cao hơn và ít phụ thuộc vào phần cứng đắt đỏ. Nó đánh trúng vào nỗi đau của các doanh nghiệp, tổ chức muốn ứng dụng AI nhưng e ngại về vấn đề tài chính.

Nổi bật với khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên mạnh mẽ, mô hình AI của Trung Quốc có thể cạnh tranh trực tiếp với các mô hình ngôn ngữ lớn hàng đầu hiện nay như GPT-4 của OpenAI hay Bard của Google.

Một điểm chung là ngay sau sự kiện ChatGPT hay DeepSeek ra đời, thị trường công nghệ toàn cầu đã có những phản ứng đáng chú ý, đặc biệt là với các công ty lớn như Google, Microsoft, Meta, Amazon, NVIDIA, và các công ty AI khác. Tác động rõ nhất là ảnh hưởng sụt giảm giá cổ phiếu và định giá của các công ty công nghệ.

Tương tự với DeepSeek, ngay khi ra đời cũng đã gây ra một làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên toàn cầu. Chúng cho thấy khả năng cạnh tranh mạnh mẽ của các công ty công nghệ Trung Quốc trong lĩnh vực AI. Điều này làm dấy lên lo ngại về việc các công ty công nghệ phương Tây có thể mất đi vị thế dẫn đầu của mình.

Sự phân hóa sẽ rõ nét hơn

Sự thành công của ChatGPT hay DeepSeek đang khiến các nhà đầu tư thay đổi chiến lược đầu tư của mình, chuyển từ các công ty công nghệ lớn sang các công ty nhỏ hơn hoặc các startup có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực AI. Sự cạnh tranh của chính các công ty đang sản sinh các mô hình AI sẽ khốc liệt hơn. 

Các công ty AI giờ đây không chỉ đối đầu về độ thông minh của mô hình mà còn về chi phí vận hành và khả năng mở rộng. DeepSeek đặt ra áp lực lên OpenAI, Google và các công ty AI khác về việc tối ưu hóa tài nguyên và giảm chi phí. Điều này phản ánh một xu hướng mới trong ngành AI: tạo ra mô hình mạnh mẽ nhưng chi phí thấp hơn.

Các công ty AI Việt Nam như FPT, VinAI hay Viettel AI sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh từ những mô hình AI tối ưu hơn như DeepSeek. Nếu không theo kịp xu hướng AI chi phí thấp, các doanh nghiệp Việt có thể bị tụt hậu trong cuộc đua AI toàn cầu.

Tuy nhiên, giai đoạn 2023-2024 cho thấy, sau cú sốc ban đầu từ sự ra đời của ChatGPT, các gã khổng lồ công nghệ đều đầu tư mạnh vào AI, giúp cổ phiếu phục hồi và thậm chí còn tăng trưởng. Điển hình như Google dần lấy lại vị thế với Gemini và AI tổng quát. 

Điều này có thể thấy AI hay sự xuất hiện của mô hình trí tuệ nhân tạo mới không làm giảm giá trị công ty công nghệ về lâu dài, mà ngược lại tạo ra sự phân hóa – công ty nào bắt kịp AI sẽ tăng trưởng mạnh, công ty chậm chân sẽ bị bỏ lại phía sau. 

Các doanh nghiệp Việt Nam vì vậy cũng có thể tận dụng các mô hình AI tối ưu chi phí để phát triển sản phẩm và dịch vụ AI nội địa mà không cần đầu tư quá lớn vào hạ tầng điện toán. Doanh nghiệp Việt có thể học hỏi mô hình phát triển của DeepSeek để tạo ra những sản phẩm AI phù hợp với thị trường trong nước và khu vực. 

Sự ra đời của ChatGPT và DeepSeek chỉ trong thời gian ngắn đã phản ánh sự thay đổi như vũ bão trong ngành công nghệ AI. Nếu như ChatGPT đặt nền móng cho kỷ nguyên AI sáng tạo, thì DeepSeek đang mở ra một hướng đi mới với mô hình hiệu quả hơn về chi phí. Các công ty công nghệ Việt Nam cần phải nhanh chóng thích nghi, đầu tư vào AI một cách chiến lược để không bị bỏ lại phía sau trong làn sóng công nghệ này.