Thị trường "đỏ mắt" chờ sức mua

Số liệu từ Tổng cục thống kê cho thấy, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tháng 11 dù tăng 6,2% so với tháng 10, nhưng vẫn giảm 12,2% so với cùng kỳ năm 2020. Những tháng trước đó, dịch diễn biến phức tạp khiến tổng mức hàng hoá luôn tăng trưởng âm. Luỹ kế 11 tháng, doanh thu giảm 8,7% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Qua khảo sát, nếu tại thời điểm này năm ngoái, các đại lý đặt cả tấn hàng để trữ cho dịp Tết, thì hiện nay họ chưa dám trữ hàng, mà chỉ lấy hàng lai rai để bán hằng ngày để nghe ngóng sức mua từ thị trường. 

Bà Minh Tâm, Giám đốc Công ty chuyên quà Tết ở Phố Sài Đồng, Quận Long Biên (Hà Nội) thông tin, năm nay đơn đặt hàng giảm 50% so với năm ngoái. Do đó, thay vì nhập hàng ồ ạt như mọi năm, doanh nghiệp bà chỉ nhập với tỷ lệ khoảng 40%, số còn lại mua tại thị trường trong nước theo từng đợt để tránh rủi ro. 

"Mọi năm giờ này, chúng tôi đã tăng công suất sản xuất 20% cho thị trường Tết, nhưng nay mới làm theo các đơn đặt hàng. Đến gần cuối tháng 12, nếu thị trường tích cực, doanh nghiệp sẽ tổ chức tăng ca, bảo đảm cung ứng đủ nhu cầu", bà Tâm nói. 

Đánh giá về vấn đề này, TS Phạm Thị Thanh Xuân, đại diện Nhóm nghiên cứu Trường Đại học Kinh tế Luật cho rằng, trong giai đoạn nước rút này, kích cầu tiêu dùng là một yếu tố rất cần thiết trong bối cảnh kinh tế đang khôi phục lại sau giãn cách ở nhiều cấp độ. 

"Kích cầu thông qua giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng cho người tiêu dùng và giãn thời gian nộp thuế giá trị gia tăng với doanh nghiệp sẽ phát huy tốt nhất các lợi ích khi nền kinh tế mở cửa từng bước", bà Xuân nhận định. 

Đồng quan điểm, ông Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, cho rằng, các cơ quan chức năng nên nghiên cứu một gói kích cầu tổng thể, trong đó cần giảm Thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng, để vực dậy sức mua, từ đó mới có thể thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh. 

"Việc giảm thuế giá trị gia tăng 30% trong 2 tháng cuối năm đang làm chỉ bó hẹp ở một số ngành hàng như quán ăn, du lịch… Chính sách này chưa thật sự lan tỏa nên cần mở rộng sang các lĩnh vực, ngành nghề khác và kéo dài mức giảm lên 6 - 12 tháng. Kết hợp với việc giảm thuế Gía trị gia tăng, để người lao động mạnh dạn chi tiêu thì cũng cần giảm thuế Thu nhập cá nhân để họ có tiền mua sắm", ông Xoa cho hay. 

Nên "mạnh tay" giảm 30% thuế thu nhập cá nhân với người làm công ăn lương

Cụ thể, ông Xoa kiến nghị nhà nước cần sớm có quyết sách giảm 30% số thuế Thu nhập cá nhân đối với tiền công tiền lương của người lao động, số thuế giảm không vượt quá 30 triệu đồng/năm. Quy định này áp dụng cho kỳ quyết toán thuế năm 2021 và 2022.

"Điều này coi như nhà nước hỗ trợ cho những người đang có thu nhập thêm một khoản để chi tiêu vào thời điểm cuối năm. Nếu quyết sớm trong tháng 12/2021 hay đầu tháng 1/2022, sẽ giúp người lao động mạnh dạn chi tiêu hơn vào dịp cuối năm, không những kích cầu kinh tế mà hoạt động của doanh nghiệp cũng sẽ khởi sắc hơn vào thời điểm đầu năm 2022", ông Xoa kiến nghị và nhấn mạnh: “Đừng để qua thời điểm này mới quyết thì sức lan tỏa của chính sách cũng không được hiệu quả, kích cầu không thực hiện được thì hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vẫn khó hồi phục”.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng cho rằng: Việc giảm thuế Thu nhập cá nhân cho người làm công ăn lương cần làm nhanh để khoan sức dân. Vừa qua, số thu thuế đối tượng này ở mức cao nên giờ cũng cần có chính sách hỗ trợ họ.

“Miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân nói rất nhiều từ 2 năm nay từ khi dịch Covid-19 bùng phát, nhưng chưa được thực hiện, trong khi mức giảm trừ gia cảnh hiện nay đối với người làm công ăn lương ở các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội là khó có thể đủ sống. Những người đóng thuế là những người có thu nhập nên muốn kích cầu thì ít ra cũng nên có chính sách khuyến khích họ chi tiêu. Điều này kích thích doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì ngân sách nhà nước có thể thu thuế được ở những nơi khác”, ông Nghĩa nhấn mạnh.

Đánh giá tổng thể kỳ vọng tác động của việc kích cầu này, bà Xuân cho rằng, nó sẽ mang lại những tác động tích cực ngay trong ngắn hạn.

Cụ thể, với người tiêu dùng, tác dụng kích cầu xuất hiện rõ rệt khi giá cả hàng hóa giảm nhờ giảm thuế suất. Giá cả quyết định tâm lý và hành vi tiêu dùng. Giá giảm giúp đẩy tăng mức độ sẵn lòng chi tiêu của người tiêu dùng, thoát dần tâm lý chi tiêu dè dặt trong giai đoạn giãn cách.

Về phía doanh nghiệp, chính sách này mang lại lợi ích kép. Thứ nhất, giảm thuế suất giúp tăng doanh số bán hàng. Thứ hai, hoãn, gia hạn thời gian nộp thuế giá trị gia tăng vào ngân sách giúp doanh nghiệp có thêm một khoản vốn, hỗ trợ thanh khoản trong một thời gian ổn định. Nhìn từ góc độ tài chính, gia hạn thời gian nộp thuế giá trị gia tăng mang bản chất là cho phép doanh nghiệp chiếm dụng vốn ngân sách trong một thời gian, có thể theo tháng, theo quý tùy theo hồ sơ kê khai và theo chính sách gia hạn.

Đối với nền kinh tế, việc giảm thuế giá trị gia tăng tạo phản ứng tích cực về tiêu dùng, đầu tư và cung lao động, kéo theo sản lượng gia tăng. Điều này đã quan sát được từ kinh nghiệm của nhiều quốc gia sau các làn sóng Covid-19 ở năm 2020, tiêu biểu như Đức, Trung Quốc.

"Ví dụ, năm 2020, Đức đã giảm thuế giá trị gia tăng trong 6 tháng cuối năm. Mức cắt giảm tương ứng từ 19% và 7% xuống còn 16% và 5%. Kết quả là, Hội đồng cố vấn kinh tế Đức chỉ ra rằng GDP năm 2020 đã tăng thêm 0,3 điểm phần trăm nhờ chính sách trên", bà Xuân nêu dẫn chứng.