Kỷ nguyên mới và “mệnh lệnh của sự phát triển”

Phiên đối thoại diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt mang tính bản lề. Nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, với dự báo quy mô GDP sẽ vượt mốc 500 tỷ USD, trong đó, vùng Đồng bằng sông Hồng (gồm Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Hưng Yên) khẳng định vai trò đầu tàu mạnh mẽ. Bối cảnh này càng trở nên sôi động hơn sau cuộc cải cách hành chính sâu rộng từ ngày 01/7/2025, được xem là một cuộc “tái cấu trúc toàn diện về tư duy quản lý”.

Trong không khí đó, “bộ tứ nghị quyết” (Nghị quyết 57, 59, 66, 68) được cộng đồng doanh nghiệp xem là kim chỉ nam cho hành động. Phát biểu định hướng diễn đàn, ông Đỗ Hữu Huỳnh - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam nhấn mạnh: “Đây không còn là câu chuyện khuyến khích, mà là mệnh lệnh của sự phát triển. Khoa học công nghệ là động lực đột phá, pháp luật là nền tảng thượng tôn, hội nhập là không gian phát triển, và kinh tế tư nhân là trái tim của nền kinh tế”.

Với chủ đề “Khai phóng tiềm năng - Kiến tạo tương lai Việt” , diễn đàn đặt mục tiêu chuyển từ đối thoại sang hành động, từ nêu vấn đề sang đề xuất giải pháp khả thi.

Nâng cao "ba trụ cột": Liên kết vùng, Nâng cấp quản trị và Bản lĩnh văn hóa

Bên cạnh tầm nhìn chính sách vĩ mô, các tham luận đã đi sâu vào những yêu cầu mang tính “mệnh lệnh” cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới: liên kết để tạo sức mạnh chung, tự nâng cấp quản trị để vững vàng hội nhập, và phát huy bản lĩnh văn hóa để tạo nên sự khác biệt.

Đại diện cho tiếng nói doanh nhân khu vực, ông Trần Văn Minh - Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội đã phác thảo một lộ trình đầy tham vọng nhưng thực tế về liên kết vùng. Ông chỉ ra nghịch lý về sự phát triển không đồng đều giữa các địa phương dù có điều kiện tương đồng, và cho rằng nguyên nhân nằm ở tính liên kết. Để tránh tình trạng “trăm hoa đua nở” trong việc xây dựng các khu công nghiệp dẫn đến cạnh tranh lẫn nhau và “dư thừa hạ tầng, thiếu chuyên môn hóa” , ông đề xuất áp dụng mô hình “Mỗi tỉnh phải xác định ngành chủ lực”.

Từ góc độ địa phương, các doanh nhân cũng đưa ra những đề xuất cụ thể, mang tính thực tiễn cao. Ông Nguyễn Như Kiên - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hưng Yên, Tổng giám đốc Công ty CP Lam Sơn Invest nhấn mạnh chiến lược phát triển nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu là “sống còn”. Ông đề xuất nhà nước hỗ trợ 50% chi phí đầu tư công nghệ cho doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp 5 năm đầu cho các dự án chế biến sâu, và hỗ trợ chi phí để nông sản đạt các chứng nhận quốc tế như GlobalGAP, Organic EU.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Cườn - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Ninh Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn 68 đưa ra một thông điệp mạnh mẽ về thay đổi tư duy quản lý. Ông đề nghị cần chuyển mạnh từ “thể chế dễ quản lý” sang “thể chế dễ làm giàu”, áp dụng nguyên tắc “Nhà nước chỉ cấm những gì đã liệt kê” và triển khai cơ chế hậu kiểm thay cho tiền kiểm.

Bên cạnh kiến nghị với Nhà nước, ông cũng cho rằng chính cộng đồng doanh nghiệp cần tự đổi mới, trong đó có 5 yêu cầu cốt lõi: làm ăn chân chính, ứng dụng triệt để công nghệ thông tin, chủ động góp ý chính sách, giữ gìn bản sắc văn hóa và phải có khát vọng, bản lĩnh.

Đại diện cho tiếng nói doanh nhân F2, ông Bùi Đức Huy - Thường trực BCH Hội Doanh nhân trẻ Hải Phòng, Giám đốc Công ty TNHH Tân Thuận Phong, chỉ ra tâm lý “ngại lớn”, sợ minh bạch, sợ thuế vẫn còn phổ biến trong các doanh nghiệp gia đình. Ông đề xuất Nhà nước cần có các gói hỗ trợ cụ thể như “voucher chuyển đổi số”, đồng thời bản thân doanh nghiệp phải “dám minh bạch, dám đổi mới, dám nghĩ lớn”.

Mang đến một góc nhìn sâu sắc hơn, GS.TSKH Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội), Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cho rằng yếu tố cốt lõi để doanh nhân Việt vươn tầm không chỉ nằm ở vốn hay công nghệ, mà ở chính bản lĩnh văn hóa.

Theo ông, người Việt Nam nói chung và doanh nhân nói riêng đôi khi “đang thiếu hai chữ, tự tin”. Ông dẫn lại câu chuyện của HLV Park Hang Seo, người khẳng định rằng điều duy nhất ông mang lại cho các cầu thủ Việt Nam chính là sự tự tin. Do đó, thay vì chỉ là “học trò giỏi” của thế giới , các doanh nhân phải “biến tất cả những gì mình có thành lợi thế cạnh tranh” , trong đó văn hóa chính là một tài nguyên vô giá.

Những câu chuyện gai góc từ thực tiễn

Khi phần đối thoại trực tiếp bắt đầu, không khí hội trường nóng lên bởi những câu chuyện rất thật, phản ánh những rào cản mà doanh nghiệp phải đối mặt hàng ngày.

Vấn đề thể chế và thủ tục hành chính là “nút thắt” lớn nhất. Ông Lưu Công Thành, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ninh, đã kể lại hành trình gian nan xin dự án công viên 16,1 ha của mình. Dù là dự án tư nhân đầu tư vì cộng đồng, hồ sơ của ông vẫn bị các sở “đá cho sở kia”. Đau đáu nhất là việc xin áp dụng đủ hạn mức 5% diện tích mặt hồ để xây dựng công trình phụ trợ. Mặc dù Bộ Xây dựng đã có văn bản trả lời là “hoàn toàn phù hợp”, nhưng doanh nghiệp vẫn chưa được chấp thuận đủ, gây kéo dài thời gian và lỡ cơ hội kinh doanh.

Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Lợi, một doanh nghiệp bất động sản từ Hải Dương, cũng cho thấy những bất cập trong chính sách đất đai. Ông phản ánh việc tính tiền sử dụng đất cho doanh nghiệp “rất là cao, rất là phi lý” , và việc đền bù đất nông nghiệp chỉ 80.000 đồng/m², “không bằng một cân thịt lợn”, khiến việc giải phóng mặt bằng gần như bất khả thi.

Nguồn vốn, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ, vừa và khởi nghiệp, vẫn là một bài toán khó. Bà Mai Thị Tươi - Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hưng Yên, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại tổng hợp Toan Vân đặt câu hỏi trăn trở làm sao doanh nghiệp có thể tiếp cận và quản trị hiệu quả các nguồn vốn thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân hàng.

Còn ông Nguyễn Công Việt, một doanh nhân trẻ Hải Phòng đang khởi nghiệp trong lĩnh vực quà tặng số, chia sẻ trải nghiệm cay đắng khi vay tín chấp: lãi suất ban đầu là 15%, nhưng “cứ 2 tháng một là tăng lên 0,2%”, khiến doanh nghiệp buộc phải dừng lại.

“Tôi đề xuất Việt Nam nên học hỏi mô hình của Israel hay Mỹ để thành lập một quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, chấp nhận rủi ro để hỗ trợ các startup công nghệ” – ông Việt nêu ý kiến.

Cam kết hành động từ chính quyền

Đáp lại những tiếng nói tâm huyết, đại diện chính quyền thành phố Hải Phòng đã đưa ra những cam kết hành động cụ thể và quyết liệt. Ông Trần Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, khẳng định thành phố đã ban hành Kế hoạch hành động số 07-KH/TU và Kế hoạch số 173/KH-UBND để triển khai Nghị quyết 68 với phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm”.

Đặc biệt, ông cho biết từ ngày 01/8/2025, Hải Phòng đã thực hiện cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất kinh doanh. Thành phố cũng cam kết sẽ nghiên cứu áp dụng cơ chế “luồng xanh” cho thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai; xây dựng chương trình đào tạo 3.000 giám đốc điều hành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; và hỗ trợ chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp…

Còn ông Nguyễn Hoàng Long, Giám đốc Sở Công Thương TP. Hải Phòng, cũng thẳng thắn thừa nhận áp lực cải cách và mong muốn doanh nghiệp chia sẻ trực tiếp vướng mắc. Ông ví von một cách gần gũi: “Nếu mà ăn ngon thì nói với khách hàng. Nếu mà ăn không ngon thì nói với ông bán cơm để ông rút kinh nghiệm”, thể hiện tinh thần cầu thị và sẵn sàng lắng nghe của chính quyền Thành phố.

Kết luận phiên đối thoại, ông Hoàng Bình Quân - nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam khẳng định doanh nghiệp tư nhân hiện nay có “địa vị cao nhất”, là “thành phần kinh tế quan trọng nhất”. Ông kêu gọi doanh nghiệp hãy tự tin, thoát khỏi tâm lý “đừng quá sợ” và “đừng có tâm lý là sợ lớn”.

“Những ý kiến tại diễn đàn sẽ được “nấu cao” để trình lên Thủ tướng, với kỳ vọng chuyển hóa thành những thay đổi chính sách thực chất, khai thông điểm nghẽn, đưa kinh tế tư nhân vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước bước vào giai đoạn phát triển hùng cường” - ông Quân kết luận.

Tổng kết phiên đối thoại, ông Trần Đăng Nam - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Trưởng Ban Tổ chức VPSF 2025 ghi nhận các ý kiến tâm huyết và cam kết sẽ tổng hợp, phân tích để gửi lên các vòng đối thoại cấp cao hơn.

Ông đề xuất các hội doanh nghiệp địa phương nên tổ chức gặp gỡ định kỳ với sở, ban, ngành để cùng tháo gỡ điểm nghẽn, đồng thời nhấn mạnh văn hóa doanh nghiệp là “cốt lõi” và là “tài sản quan trọng nhất” để bước vào kỷ nguyên mới.

Nhân dịp này, BCH Hội Doanh nhân trẻ Hải Phòng (mới) chính thức ra mắt. Ông Đặng Việt Bách, Uỷ viên UBTƯ Hội, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Hải Phòng (trước hợp nhất) được hiệp thương chọn cử làm Chủ tịch Hội; ông Lê Văn Việt, Uỷ viên UBTƯ Hội, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hải Dương (trước hợp nhất) làm Phó Chủ tịch thường trực Hội.