Nghị quyết của thời cơ và khát vọng

Trong kỷ nguyên mà công nghệ và dữ liệu định hình lại toàn bộ cục diện kinh tế toàn cầu, Việt Nam đã xác lập bốn nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Trong đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được coi là hai “đòn bẩy” mạnh mẽ, mở ra cơ hội bứt phá để đất nước hướng tới mục tiêu nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Theo bà Phạm Thị Bích Huệ, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Trưởng BTC VPSF 2025, Chủ tịch HĐQT Western Pacific Group, nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 và 68 không chỉ là tầm nhìn chiến lược, mà còn là sự bảo trợ chính trị vững chắc cho cộng đồng doanh nghiệp. Quan trọng là chúng ta biến được những cam kết ấy thành hành động cụ thể”.

Còn ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Câu lạc bộ Đầu tư & Khởi nghiệp Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn CNCTech thì gọi đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là “chìa khóa vàng” để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

“Cơ hội đã ở ngay trước mắt. Câu hỏi là, liệu chúng ta có đủ dũng khí để nắm bắt?” - ông Hùng đặt vấn đề.

Doanh nghiệp “vạch” điểm nghẽn và kỳ vọng mở lối

Không khí hội trường nóng lên ngay từ đầu khi những câu chuyện từ thực tế được cất lên. Bà Nguyễn Thị Thương, Tổng Giám đốc HDC Group, bộc bạch: “Nếu không có vốn dài hạn và ưu đãi, chúng tôi không thể mua máy móc, đổi mới công nghệ hay chuyển đổi xanh. Chính sách đã có, nhưng thủ tục vẫn quá phức tạp, khiến doanh nghiệp nhỏ dễ bỏ cuộc”.

Bà Mỹ Hạnh, Giám đốc Công ty Giải pháp Nhân sự Việt Tinh Hoa, đưa vấn đề nhân lực lên bàn: “Chúng ta nói nhiều về chuyển đổi số, nhưng thiếu người làm được việc. Nhiều doanh nghiệp phải tự đào tạo từ đầu, mất thời gian và chi phí, trong khi áp lực thị trường không chờ đợi.

Quan tâm đến các cơ chế hỗ trợ startup, ông Đặng Duy Trung Hiếu, Công ty Cổ phần Du lịch và Sự kiện VN Express Tour, băn khoăn về cơ chế sandbox: “Nếu không có môi trường thử nghiệm an toàn cho mô hình kinh doanh mới, chúng ta sẽ mãi loay hoay trong vùng an toàn và đánh mất cơ hội đột phá”.

Vấn đề mặt bằng sản xuất cũng không kém phần bức xúc. Ông Nguyễn Văn Hùng phân tích: “Quy hoạch yêu cầu tối thiểu 2-5 ha trong khu công nghiệp khiến các doanh nghiệp nhỏ bị loại ngay từ đầu, trong khi thực tế, chỉ cần vài nghìn mét vuông là họ có thể khởi sự và phát triển”.

Cũng tại phiên đối thoại, các đại biểu đã trao đổi sôi nổi vào các vấn đề then chốt: tiếp cận vốn và quỹ đầu tư mạo hiểm, ưu đãi thuế cho R&D, cơ chế sandbox cho công nghệ mới, kết nối viện - trường - doanh nghiệp, bảo hộ sở hữu trí tuệ, và các giải pháp để doanh nghiệp vùng sâu, vùng xa tham gia mạnh mẽ vào chuyển đổi số.

Nhiều giải pháp được đưa ra

Những vấn đề “nóng” được cơ quan quản lý trả lời ngay tại chỗ. Bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), thừa nhận: “Việc thực thi hỗ trợ tài chính vẫn chưa đạt kỳ vọng. Nhưng Nghị quyết 68 và 198 đã tháo bỏ nhiều rào cản, cho phép chấp nhận rủi ro nếu không có tư lợi, mở ra không gian linh hoạt hơn”.

Theo bà Thủy, doanh nghiệp mới thành lập có thể được miễn thuế thu nhập ba năm đầu, tiếp cận lãi suất ưu đãi 2-4% qua Quỹ phát triển DNNVV, và sắp tới sẽ có gói cấp bù lãi suất 2% cho dự án chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, ứng dụng IoT. Bộ cũng nghiên cứu mô hình bảo lãnh tín dụng của Nhật Bản, Hàn Quốc để nới yêu cầu thế chấp, phù hợp với thực tế của doanh nghiệp nhỏ.

Về đất đai, bà Thủy cho biết quy định mới yêu cầu khu công nghiệp phải dành quỹ đất cho startup, và ngân sách địa phương có thể hỗ trợ tới 30% tiền thuê đất.

Ngay tại phiên đối thoại, một số doanh nghiệp lớn như CNC Tech, Western Pacific đã chủ động cam kết dành hàng chục tới hàng nghìn ha đất để chia nhỏ cho doanh nghiệp khởi nghiệp, nhưng theo đại diện các doanh nghiệp này, vẫn cần gỡ bỏ ràng buộc quy hoạch hiện hữu để tăng tính linh hoạt.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, TS. Nguyễn Hữu Xuyên, Phó Viện trưởng Viện Chính sách KH&CN (Bộ KH&CN), khẳng định, thoát bẫy thu nhập trung bình chỉ có thể bằng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

“Hiện nay đã có cổng thông tin nq57.most.gov.vn, xác định 10 công nghệ chiến lược, 30 sản phẩm chủ lực quốc gia. Doanh nghiệp cần tận dụng tối đa” - ông nhấn mạnh, đồng thời cho rẳng, định giá tài sản trí tuệ để huy động vốn là xu hướng Việt Nam phải nhanh chóng nắm bắt.

Khát vọng dấn thân và tinh thần chủ động

Ông Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chia sẻ, để có Nghị quyết 68, phải mất bốn khóa Trung ương, từ chỗ bị coi là ‘con buôn’ đến nay mới có vị thế này. Doanh nhân cần hiểu nghị quyết không chỉ để tìm cơ hội, mà để định vị bản thân, sẵn sàng chấp nhận rủi ro.

Ông khẳng định: “Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số sẽ là lực lượng sản xuất mới. Dữ liệu số sẽ là tư liệu sản xuất mới. Và dùng đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển quốc gia, nâng cao năng lực cạnh tranh, đó là phương thức lãnh đạo mới”.

Còn TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, gửi gắm thông điệp: “Doanh nghiệp phải tự tìm ‘vắc xin’ cho mình, nâng cao năng lực nội tại, đề xuất cơ chế đáng được hưởng, thay vì chỉ trông chờ thụ động vào Nhà nước”.

Bế mạc phiên đối thoại, ông Hoàng Công Đoàn, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Phó Trưởng BTC VPSF 2025 khẳng định Ban Tổ chức sẽ tổng hợp toàn bộ ý kiến từ các vòng đối thoại để kiến nghị lên cấp có thẩm quyền. Mục tiêu là Nghị quyết 57 và 68 không chỉ nằm trên giấy, mà thấm vào từng dự án, từng doanh nghiệp, trở thành động lực mạnh mẽ đưa kinh tế tư nhân Việt Nam tiến bước trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo.

Những tràng pháo tay khép lại phiên họp, nhưng âm vang còn đọng lại là tinh thần dấn thân, niềm tin và quyết tâm của cộng đồng startup - những người hiểu rằng nếu không bắt tay hành động hôm nay, cơ hội sẽ vụt mất trong tầm tay.