Tương lai khó đoán định của metaverse

Ngay sau khi ra mắt metaverse có tên Horizon Worlds tại Pháp và Tây Ban Nha, Meta hứng chịu làn sóng chỉ trích, cười nhạo của cộng đồng bởi chất lượng đồ họa thua cả game từ thập niên 90.

Quá trình chuyển đổi sang vũ trụ ảo của Meta không mấy suôn sẻ khi sân chơi mới này đã tiêu tốn 2,8 tỷ USD của công ty trong quý 2 (doanh thu chỉ 452 triệu USD). Khoản lỗ cộng dồn sau 18 tháng bước chân vào metaverse của Meta đã lên tới hàng chục tỷ USD. Với tốc độ “đốt” tiền cho metaverse như hiện nay, dự kiến mỗi năm, Meta có thể mất khoảng 10 tỷ USD/năm.

Nền tảng hẹn hò Tinder của Công ty Match Group mới đây cũng cho biết sẽ giảm chi tiền cho metaverse, chưa đầy một năm sau khi dự định phát triển vũ trụ ảo Tinderverse và tiền ảo Tinder Coin được đưa ra. Match Group cho biết họ phải tính toán lại một cách cẩn thận về cơ hội thành công khi phát triển công nghệ này.

Cùng với đó, giá đất ảo trong các nền tảng metaverse giảm mạnh trong năm 2022, , cũng đưa lĩnh vực này vào khủng hoảng. Hiện các vũ trụ ảo hàng đầu thế giới được xây dựng trên blockchain của Ethereum như Sandbox, Decentraland hay Voxels… đã chứng kiến sự sụt giảm đáng kể về định giá.

Giá mỗi lô đất ảo giảm tới 85%, từ 17.000 USD xuống còn 2.500 USD từ đầu năm đến nay. Bối cảnh kinh tế không thuận lợi cùng sự quan tâm của người dùng hạ nhiệt và sự lao dốc của thị trường tiền điện tử đã khiến các tài sản ảo mất dần giá trị.

Khoảng 1 năm trước, metaverse trở thành từ khóa hot trên khắp thế giới sau khi công ty của Facebook công bố đổi tên thành Meta để lấn sân vào vũ trụ ảo. Khi đó, metaverse được kì vọng sẽ tạo ra một cuộc cách mạng như cách internet đã làm. Tuy nhiên, con đường này còn khá chông gai khi chưa đầy một năm, nhiều dự án metaverse vừa khai sinh nhưng đã lâm vào thế khó.

So với thời điểm 1 năm trước, số lượng công ty tuyển dụng nhân sự metaverse đã giảm tới 81%, theo công ty nghiên cứu Revelio Labs. Việc Meta đặt cược lớn vào thực tế ảo đã thổi bùng nhu cầu nhân sự metaverse, mà theo chuyên gia tại Revelio Labs thì đó là sự “cường điệu hóa ngắn ngủi về nhu cầu”. Và với làn sóng cắt giảm nhân sự công nghệ trên toàn cầu, các nhà tuyển dụng điều chỉnh lại nhu cầu và ngân sách, sự cường điệu đó sẽ không còn.

Các “tay chơi” vẫn chờ đợi

Trái ngược với tình hình chưa mấy khả quan của các dự án metaverse, một lượng tiền lớn vẫn được rót vào lĩnh vực này, bởi dù các Big Tech đang trong giai đoạn thăm dò thị trường, nhưng không có nghĩa thị trường không tiềm năng. 

Một báo cáo gần đây của McKinsey cho thấy, lượng vốn đầu tư mạo hiểm đổ vào metaverse lên tới 120 tỷ USD chỉ trong 5 tháng đầu năm nay, gấp đôi so với con số 57 tỷ USD trong cả năm ngoái, bất chấp sự suy giảm thị trường.

Hãng này cũng dự báo vũ trụ ảo có thể đạt giá trị 5.000 tỷ USD vào năm 2030. Con số đầu tư trên cho thấy những kỳ vọng rất lớn của các tập đoàn, quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư dành cho metaverse.

Ngoài ra, nhiều chính quyền trên thế giới hiện đang tích cực bước chân vào lĩnh vực này. Hàn Quốc đang đầu tư hơn 177 triệu USD cho lĩnh vực này, với tham vọng tạo ra ít nhất 220 công ty metaverse có doanh số hơn 4,2 triệu USD, 40.000 chuyên gia trong nước đến năm 2026.

Chính quyền Dubai cũng tấn công mạnh mẽ vào metaverse và Web3 với mục tiêu tạo ra 40.000 việc làm trong lĩnh vực này trong 5 năm tới, đồng thời thêm 4 tỷ USD vào nền kinh tế.

Nhiều quốc gia khác như Cộng hòa Tự do Liberland tự xưng (ở Balkans) hay Barbados đang thử nghiệm đưa chính quyền của mình lên vũ trụ ảo để thiết lập quan hệ ngoại giao trên nền tảng kỹ thuật số.

Metaverse là thế giới ảo song hành với thế giới thực, nơi con người dễ dàng tương tác thông qua hình đại diện, bằng thiết bị thực tế ảo và thực tế tăng cường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, còn ít nhất 5 năm, thậm chí 10 năm nữa thì metaverse mới có thể thực sự bước vào đời sống con người và tạo ra thay đổi trong cách vận hành của xã hội.

Còn hiện tại, những công ty đi đầu trong lĩnh vực này vẫn được xem là đang “dò đường”, do đó sẽ còn rất nhiều khó khăn, ngay cả Meta cũng đứng trước rủi ro thất bại rất cao. Dẫu vậy, những kỳ vọng vào tương lai của metaverse sẽ thay đổi cách các nền kinh tế vận hành, các doanh nghiệp kinh doanh cũng như cách con người tương tác vẫn tạo ra sức hút lớn đối với các nhà đầu tư.

Và trong giới đầu tư mạo hiểm, rủi ro cao đi liền với cơ hội thắng lớn. Metaverse mặc dù còn chặng đường dài để phát triển công nghệ nền tảng, bình dân hóa các thiết bị thực tế ảo cũng như tạo thói quen người dùng; nhưng không thể phủ nhận những ưu việt mà công nghệ này sẽ mang tới trong tương lai. Đó cũng là lý do dòng tiền tiếp tục đổ vào metaverse.