Những công ty phát triển toàn cầu mạnh mẽ như Microsoft bao giờ cũng tồn tại hai mặt, có những sai lầm nghiêm trọng và nghiêng về khuynh hướng độc quyền. Điều quan trọng bây giờ là cần cân nhắc một câu hỏiL Các siêu sao công nghệ lớn ngày nay thành công và nổi tiếng vì là giỏi nhất trong những gì họ làm, hay vì họ đã trở nên mạnh mẽ đến mức có thể bám vào những thành công trong quá khứ để cứ tỏa sáng? Liệu có phải Microsoft sống dai được là nhờ cả hai điều ấy?

Microsoft thực sự cũng có thời kỳ đen tối. Đó là khoảng giữa những năm 2000 và 2014, dù đã được quảng cáo trắng trợn trên truyền hình của Apple. Công ty đã thất bại khi khao khát cho ra đời một công cụ tìm kiếm phổ biến, cố gắng cạnh tranh một cách vô vọng với Google trong lĩnh vực quảng cáo kỹ thuật số. Ông lớn Microsoft cũng chẳng thành công trong việc bán hệ điều hành hoặc thiết bị điện thoại thông minh của riêng mình.

Tuy nhiên, ngay cả trong những gia đoạn xám xịt nhất như vậy, Microsoft vẫn kiếm được rất nhiều tiền. Vào năm 2013, thời điểm CEO Steve Ballmer nghỉ hưu, công ty đã có lợi nhuận trước thuế, vượt mặt cả Amazon ở năm 2020, với hơn 27 tỷ USD. Bất chấp đa số phần mềm của Microsoft có khiếm khuyết đến đâu chăng nữa, nhiều doanh nghiệp vẫn cứ có nhu cầu mua máy tính Windows, phần mềm email và tài liệu của Microsoft cũng như các công nghệ khác mà nó sở hữu để chạy các các máy chủ back-end mạnh mẽ.

Chính Microsoft đã sử dụng những sản phẩm không thể thiếu ấy làm đòn bẩy để phân nhánh lấn sang các ngành kinh doanh mới và sinh lời, bao gồm phần mềm thay thế các mạng điện thoại, cơ sở dữ liệu và hệ thống lưu trữ tệp thông thường của công ty. Dù đó là những năm lao đao,  Microsoft vẫn cứ hoạt động khá ổn. Rồi gần đây, từ dậm chân tại chỗ, công ty đã chuyển bước đi dẫn đến thành công cả về tài chính lẫn có được các công nghệ tiên tiến phù hợp. Vậy sự thay đổi này là dấu hiệu gì?

Về góc nhìn tích cực, ít nhất một điều quan trọng đã được Microsoft thực hiện: mảng điện toán đám mây, một trong những công nghệ quan trọng nhất của 15 năm qua. Bước đột phá này và sự thay đổi văn hóa là nền tảng đưa Microsoft đến chiến thắng mà không cần đặt nặng quá vào thành công của chiến lược và sản phẩm. Đây là điểm khác biệt giữa Microsoft với các BigTech cùng ngành.

Còn bây giờ đến những lời bao biện tiêu cực. Điều gì sẽ xảy ra nếu bài học từ Microsoft, đang là một ngôi sao lụi tàn lại có thể tận dụng quy mô mình có, sự hiểu biết về tiếp thị để lôi kéo khách hàng, và rồi cứ tiếp tục thành công ngay cả khi nó tạo ra các sản phẩm nhạt nhòa, mất khả năng sử dụng các công nghệ mới và duy trì bộ máy quan liêu tồi tệ ? Có phải Microsoft lớn và mạnh đến mức bất khả chiến bại trong bất cứ hoàn cảnh nào? Liệu Facebook hay Google ngày nay, dù nỗ lực hết mình, có sánh được với một Microsoft của năm 2013 hay không?

Liệu quy mô và sức mạnh có thể bảo đảm cho một công ty mắc nhiều sai lầm mà vẫn luôn tỏa sáng? Thật không dễ để trả lời chắc chăn cho vấn nạn này! Chính vì chuyện ấy mà trong năm 2021 đang diễn ra, cuộc chiến đấu đá công nghệ sẽ có rất nhiều kịch tính.

Có lẽ trong mắt nhiều người, công cụ tìm kiếm Google, mua sắm trực tuyến Amazon hay chiêu thức quảng cáo của Facebook vẫn chưa đủ tuyệt vời. Hoặc cũng có lẽ đơn giản là người ta chưa thể tưởng tượng ra được những lựa chọn thay thế tốt hơn nên những công ty hùng mạnh như Microsoft vẫn cứ sống dai, nghĩa là tiếp tục chiến thắng mà không cần phải là siêu việt!