Mới đây nhất, thông tin khoai tây chiên của thương hiệu thức ăn nhanh McDonald's là được trồng trên diện tích đất nông nghiệp của Bill Gates ở bang Washington - những cánh đồng rộng lớn đến mức có thể được nhìn thấy từ không gian, mới khiến người ta để ý đến một chi tiết ít ai ngờ: Ông chủ Microsoft cũng là chủ sở hữu các trang trại làm nông tư nhân lớn nhất nước Mỹ.

Theo số liệu cập nhật của hãng thông tấn NBC, từ nắm giữ trực tiếp đến thông qua nhóm đầu tư của mình, tỷ phú Gates sở hữu đến 269.000 mẫu đất nông nghiệp trên khắp 18 bang. Sau tuyên bố ly hôn của vợ chồng Gates-Melinda, quyền sở hữu đất đai của người giàu thứ tư thế giới với tài sản trị giá 144 tỷ USD này đang được mổ xẻ từ nhiều góc độ.

Đâu là động cơ thâu tóm nhiều đất nông nghiệp của Bill Gates là câu hỏi gây tranh cãi. Nhiều người cho rằng, có mối liên hệ mật thiết giữa những vùng đất nông nghiệp rộng lớn Gates sở hữu với chủ trương chống biến đổi khí hậu mà ông đề xướng. Tuy nhiên gần đây, các chi tiết về mức độ sở hữu đất đai của Gates đã khiến một số người ủng hộ môi trường và nông dân lên tiếng chỉ trích. Họ cho rằng, dường như có sự "mập mờ đánh lận con đen" giữa chủ trương bảo vệ môi trường công cộng và chiến lược đầu tư cá nhân của vị tỷ phú này.

Thế nhưng, cũng không ít người ủng hộ Gates khi suy đoán việc mua đất nông nghiệp có thể là một phần hợp lý trong nỗ lực giải bài toán khí hậu tổng thể của tỷ phú, dù Bill Gates chưa từng lên tiếng xác minh mối liên hệ ấy.

Phần phê phán của số còn lại trung dung hơn. Họ nhận định một cách thực tiễn rằng, các tỷ phú có thể cất giữ khối tài sản khổng lồ ở những nơi không ngờ tới, và với người giàu, chuyện đầu tư cá nhân và hoạt động từ thiện bao giờ cũng bị đem ra soi cùng lúc!

Số gia đình có diện tích hơn 100.000 mẫu Anh như Gates không ít. Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ ước tính, khoảng 30% diện tích đất nông nghiệp của Hoa Kỳ được cho thuê bởi những chủ sở hữu là địa chủ nhưng không tham gia vào nông nghiệp. Tất cả những điều này có nghĩa là, không có gì ngạc nhiên khi Bill Gates, một trong những người giàu nhất thế giới, đầu tư đất – dù là nông nghiệp, để phục vụ lợi ích tài chính của chính mình.

Các chuyên gia chính sách nông thôn đánh giá, đó là phi vụ đầu tư thông minh, ổn định, và đặc biệt trong vài thập kỷ qua, đất không hề mất giá. Chỉ có điều chuyện đất đai của Gates gây chú ý là bởi nó gắn với nỗ lực cố gắng tạo dựng tên tuổi trong việc vận động giảm tác hại về khí hậu của ông.

Bên cạnh đó, chính Gates hiện cũng đang quảng bá một cuốn sách ông viết về chủ đề này, đồng thời tự định vị mình và Quỹ Gates như một nhà lãnh đạo tương lai của ngành nông nghiệp, nhất là sau khi Gates đã có tên tuổi với cương vị là kẻ tiên phong về công nghệ.

Liên minh Nông dân Quốc gia Hoa Kỳ chỉ lo rằng, ngày càng có nhiều chủ sở hữu không phải là nông dân như Gates mua đất nông nghiệp và cho thuê, có thể dẫn đến các hành vi làm tổn hại môi trường. Bởi theo tổ chức này, những nông dân thuê đất ngắn hạn từ các tỷ phú, ít có khả năng hiểu tầm quan trọng và không dễ biết cách bảo tồn tài nguyên thiên nhiên dài hạn.

Chưa tính đến các ý đồ tích cực về khí hậu toàn cầu, sự khác biệt của những tính toán của Gates nằm ở chỗ, ông đã đăng ký tất cả đất nông nghiệp của mình vào chương trình Leading Harvest, một tổ chức phi lợi nhuận đưa ra các tiêu chuẩn về tính bền vững tập trung vào đa dạng sinh học, bảo tồn chất lượng đất. Nỗ lực thâu tóm đất của Bill Gates có thể dẫn đến sự thúc đẩy mạnh mẽ hơn đối với việc chuyên độc canh và tận dụng nhiều kỹ thuật canh tác công nghệ để tạo ra lợi nhuận cao hơn mà đất vẫn được an toàn.