Đối với nhiều nhà phê bình, Công ty Palantir là ví dụ điển hình cho nỗi lo sợ công nghệ trí thông minh nhân tạo (AI) được tận dụng cho các mục đích “đen”, trong đó có giám sát hàng loạt và quân sự. Nhưng hóa ra, những mục đích “đen” đó luôn đi kèm lợi nhuận.

Chỉ vài ngày trước, Palantir đã ký kết một thương vụ trị giá 10 tỷ đô la, kéo dài 10 năm với Quân đội Hoa Kỳ. Đó là một thỏa thuận toàn diện hợp nhất 75 hợp đồng riêng biệt thành một khuôn khổ khổng lồ để đáp ứng nhu cầu quân sự ngày càng tăng. Mặc dù thỏa thuận này không đảm bảo Lầu Năm Góc sẽ chi tiêu toàn bộ số tiền, nhưng nó báo hiệu một điều quan trọng: Palantir không còn là một nhà thầu trong thị trường ngách. Hãng này đang trở thành một trong những cơ sở hạ tầng cốt lõi cho phương thức chiến tranh của Mỹ, cũng như vận hành gần như tất cả mọi thứ khác.

Hôm thứ Hai, Palantir đã báo cáo lợi nhuận quý tốt nhất từ trước đến nay: doanh thu 1 tỷ đô la, tăng 48% so với cùng kỳ năm trước; 426 triệu đô la chỉ tính riêng từ hoạt động của chính phủ Hoa Kỳ; 569 triệu đô la từ dòng tiền tự do. Cổ phiếu của hãng đã tăng gần 7% vào buổi sáng công bố vượt dự báo thu nhập. 

Cái tên đầy tranh cãi

Palantir Technologies là một công ty công nghệ đầy tranh cãi, được thành lập bởi tỷ phú Peter Thiel. Palantir cung cấp công nghệ dựa trên AI cho phép quân đội và các cơ quan thực thi pháp luật phân tích dữ liệu cá nhân, bao gồm hồ sơ mạng xã hội, thông tin cá nhân và đặc điểm thể chất. Những dữ liệu này sau đó được sử dụng để xác định và giám sát từng cá nhân trong toàn xã hội.

Theo báo cáo của tờ New York Times, phần mềm của Palantir hiện có thể được sử dụng để kết hợp các kho dữ liệu thu thập được từ Bộ An ninh Nội địa, Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, Cục An sinh Xã hội và Sở Thuế vụ. Điều này làm dấy lên lo ngại xâm phạm quyền riêng tư cá nhân cũng như các vấn đề phân biệt đối xử đối với người nhập cư.

Mười ba cựu nhân viên của Palantir đã ký một lá thư kêu gọi công ty ngừng hợp tác với chính quyền Tổng thống Mỹ, Donald Trump.

Linda Xia, người từng là kỹ sư của Palantir cho đến năm ngoái, cho biết vấn đề không nằm ở công nghệ của công ty mà nằm ở cách chính quyền Trump dự định sử dụng nó. "Việc kết hợp tất cả dữ liệu đó, ngay cả với ý định cao cả nhất, cũng làm tăng đáng kể nguy cơ bị sử dụng sai mục đích", bà nói với tờ New York Times.

Lợi nhuận gây sốc

Dù là một cái tên đáng sợ, công ty này đã đạt một tiêu chuẩn "Rule 94" (Luật 94), với tăng trưởng doanh thu hàng đầu 48% cộng với biên lợi nhuận hoạt động điều chỉnh 46%, đạt con số 94 báo hiệu cả tốc độ tăng trưởng và kỷ luật kinh doanh. Để so sánh, hầu hết các công ty dịch vụ phần mềm khỏe mạnh khác đều mong muốn đạt "Rule 40", trong đó tăng trưởng và biên lợi nhuận cộng lại chỉ bằng 40. 

Các nhà phân tích của Wedbush ca ngợi quý của Palantir là "gây sốc". William Blair ca ngợi khả năng của công ty trong việc vượt qua "làn sóng AI". Các nhà phân tích của Jeffries "khen ngợi sự thực thi mạnh mẽ", ngay cả khi họ vẫn giữ quan điểm bi quan, cảnh báo rằng cổ phiếu đang giao dịch ở mức khoảng 74 lần doanh thu dự kiến năm 2026, "Định giá như ở một hành tinh khác".

Có một điều vẫn còn đang được tranh luận, nhưng hầu như không có ý kiến nào phản đối: Palantir đã trở thành một trong những nhà cung cấp công nghệ AI quan trọng nhất, và sinh lời nhất trên thế giới. Và quá trình chuyển đổi từ một công ty tình báo cho chính phủ sang một gã khổng lồ công nghệ đang diễn ra tốt đẹp.

Nơi tư tưởng trở thành hiện thực

Mọi thành công của Palantir đều xoay quanh AIP (Nền tảng AI), kết hợp các mô hình ngôn ngữ với dữ liệu riêng của khách hàng thông qua một hệ thống gọi là "bản thể luận” (ontology).

Ryan Taylor, Giám đốc doanh thu, cho biết: "Các LLM đơn giản là không thể hoạt động trong thế giới thực nếu không có Palantir. Đây là thực tế thúc đẩy sự tăng trưởng của chúng tôi". Giám đốc công nghệ Shyam Sankar nói thêm: “AIP không chỉ là phần mềm mà khách hàng của chúng tôi sử dụng, mà còn là phần mềm mà khách hàng của chúng tôi đang xây dựng phần mềm của họ trên đó”.

Sự tăng trưởng được thể hiện qua các con số ấn tượng. Chỉ riêng mảng thương mại tại Hoa Kỳ, doanh thu đã tăng 93% trong quý 2 so với cùng kỳ năm trước. Giá trị hợp đồng tại thị trường này tăng vọt 222% lên 843 triệu USD. Các nhà phân tích tại Wedbush gọi Palantir là "Messi của AI", nhận định: "Ngày càng nhiều doanh nghiệp tìm đến Palantir (PLTR) cho các trường hợp sử dụng AI phức tạp".

Trong lĩnh vực chính phủ, các hợp đồng lớn với quân đội cho thấy vai trò nền tảng của Palantir. Mảng kinh doanh này tại Hoa Kỳ đã "đạt tốc độ tăng trưởng nhanh nhất kể từ quý 2 năm 2021".

Triết lý của công ty cũng là một yếu tố khác biệt. Giám đốc điều hành Alex Karp tuyên bố: "Các tập đoàn Hoa Kỳ và quan trọng nhất là chính phủ Hoa Kỳ cần đạt được một lợi thế vượt trội... Và chúng tôi đã có thể mang đến điều này".

Các nhà đầu tư dường như đồng tình. Cổ phiếu Palantir đã tăng hơn 624% trong 12 tháng qua. Công ty dự kiến tổng doanh thu năm 2025 sẽ đạt từ 4,142 tỷ đến 4,150 tỷ USD, với dòng tiền tự do dự kiến đạt 2 tỷ USD.

Kỳ vọng cao ngất ngưởng

Ngay cả những người hoài nghi cũng phải thừa nhận đà tăng trưởng của Palantir là rất ấn tượng. Lượng công việc tồn đọng (RPO) đã tăng 77% so với cùng kỳ. Doanh thu từ chính phủ Hoa Kỳ tăng 53%, nhờ các hợp đồng mới trị giá 218 triệu USD với Lực lượng Không gian  (Space Force) và mở rộng trần hợp đồng lên 795 triệu USD cho dự án Maven của Lầu Năm Góc.

Đáng chú ý, Palantir mở rộng mà không cần lực lượng bán hàng truyền thống. CEO Karp cho biết: “Lực lượng bán hàng chính của chúng tôi hiện tại... chính là thông qua danh tiếng lan truyền giữa các khách hàng".

Tuy nhiên, rủi ro vẫn tồn tại. Sự cạnh tranh từ OpenAI và Anthropic đang gia tăng trong thị trường công, và việc mở rộng ra thị trường quốc tế còn chậm. Định giá cao ngất ngưởng của cổ phiếu PLTR cũng là một mối lo ngại, với các chuyên gia Jefferies vẫn giữ nguyên xếp hạng "Kém hiệu quả".

Dù vậy, ý kiến lạc quan vẫn chiếm ưu thế. Morgan Stanley ca ngợi "công thức chiến thắng cho triển khai AI" của Palantir. Wedbush còn đưa ra dự báo táo bạo hơn: "Trong vài năm tới... Palantir có tiềm năng đạt vốn hóa thị trường nghìn tỷ đô la khi Cuộc cách mạng AI bắt đầu".

Các con số kết quả tài chính đã củng cố niềm tin. Palantir vừa công bố quý có dòng tiền tự do cao nhất từ trước đến nay và đang nắm giữ 6 tỷ USD tiền mặt mà không có nợ.

Palantir không chỉ bán phần mềm, họ bán "đòn bẩy" cho các chính phủ và doanh nghiệp đang tìm cách áp dụng AI để giành lợi thế. Từ một công ty công nghệ giám sát gây tranh cãi, Palantir đã trở thành một nền tảng AI tiêu chuẩn mà các doanh nghiệp và chính phủ tin dùng. Sức hút thương mại của họ là có thật, các hợp đồng lớn là có thật, và kết quả là lợi nhuận thật.