Những con số ấn tượng từ bức tranh kinh tế số

Chiều ngày 11/5, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, đã chủ trì phiên họp quan trọng nhằm rà soát tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm. Đây là phiên họp đầu tiên kể từ khi Chính phủ được kiện toàn, ghi dấu sự thay đổi mang tính chiến lược khi cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo được chuyển giao từ Bộ Khoa học và Công nghệ sang Bộ Công an. Việc điều chỉnh này không đơn thuần là thay đổi về mặt hành chính mà còn thể hiện tư duy mới: lấy dữ liệu dân cư và an ninh dữ liệu làm nền móng vững chắc cho mọi hoạt động đổi mới sáng tạo trong tình hình mới.

Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nhiều kết quả cụ thể đã được ghi nhận. Chính phủ đã điều chỉnh và phê duyệt 10 nhóm công nghệ chiến lược trọng điểm cùng 30 sản phẩm công nghệ chiến lược. Số lượng công bố quốc tế tăng 11,3%; danh mục 2.441 tiêu chuẩn, quy chuẩn đã được rà soát.

Chỉ tính riêng trong tháng 4/2026, doanh thu lĩnh vực công nghệ số ước đạt con số 24 tỷ USD. Về tiến độ triển khai nhiệm vụ, tính đến ngày 3/5/2026, các bộ ngành đã hoàn thành 662 trên tổng số 1.136 nhiệm vụ được giao, đạt tỷ lệ 58,3%.

Sự phát triển vượt bậc còn được thể hiện rõ qua hạ tầng số khi mạng 3G và 4G đã phủ sóng tới hơn 99% dân số, trong khi mạng 5G cũng đã đạt tỷ lệ 91,9% và dự kiến sẽ tiến tới mốc 97% vào cuối năm nay. Trên bản đồ viễn thông quốc tế, tốc độ Internet di động của Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 11 trên 104 quốc gia, và Internet cố định đứng thứ 12 trên 154 quốc gia.

Đề án 06 tiếp tục giữ vai trò đầu tàu chuyển đổi số quốc gia

Trong nỗ lực chuyển đổi số quốc gia, Đề án 06 tiếp tục khẳng định vị thế dẫn dắt khi mang lại những tiện ích thực tế cho người dân. Hệ thống đã cấp hơn 27,7 triệu thẻ căn cước mẫu mới và kích hoạt thành công hơn 70,2 triệu tài khoản định danh điện tử. Nền tảng VNeID không còn là một ứng dụng khô khan mà đã trở thành trợ lý số đắc lực với 50 tiện ích, tích hợp hơn 20,2 triệu giấy phép lái xe, 7,4 triệu đăng ký xe và 26,4 triệu thẻ bảo hiểm y tế. Đặc biệt, việc xác thực hơn 156 triệu hồ sơ khách hàng ngân hàng đã tạo ra một môi trường tài chính minh bạch và an toàn hơn bao giờ hết.

Bên cạnh các thành tựu về kỹ thuật, cải cách thủ tục hành chính cũng ghi nhận những bước đi quyết liệt. Thông qua 8 Nghị quyết ban hành vào cuối tháng 4/2026, Chính phủ đã mạnh tay phân cấp 136 thủ tục, bãi bỏ 186 thủ tục rườm rà và đơn giản hóa 396 danh mục khác. Việc xóa bỏ 890 điều kiện kinh doanh không cần thiết đã mở ra không gian phát triển thông thoáng hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí và thời gian cho các nhà đầu tư.

Người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm

Dù đạt được nhiều thành công, Thủ tướng Lê Minh Hưng vẫn dành thời gian chỉ rõ những tồn tại cần khắc phục với tinh thần phê bình thẳng thắn. Thủ tướng lưu ý rằng vẫn còn một lượng lớn nhiệm vụ bị chậm muộn hoặc quá hạn, trong khi thể chế và chính sách vẫn còn tình trạng phân tán, chồng chéo. Một vấn đề đáng lo ngại là tỷ lệ thủ tục hành chính được sửa đổi để thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu mới chỉ đạt hơn 25%, một con số còn khá khiêm tốn so với kỳ vọng. Nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành vẫn chưa đảm bảo được tính "đúng, đủ, sạch, sống" và thiếu sự kết nối, dùng chung một cách thống nhất.

Thủ tướng nhấn mạnh rằng nguyên nhân khách quan là có, nhưng nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu, nhất là vai trò của người đứng đầu tại một số nơi chưa được phát huy đầy đủ. Một số đơn vị vẫn còn tình trạng làm việc theo kiểu đối phó, "làm cho có" mà thiếu sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện. Chính vì vậy, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu lấy kết quả thực hiện các nghị quyết và Đề án 06 làm tiêu chí cứng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương ngay từ năm nay.

Tập trung phát triển dữ liệu, AI và mô hình hợp tác “3 nhà”

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng số, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, bảo đảm kết nối và chia sẻ dữ liệu thông suốt nhằm nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia và tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp.

Trong đó, phát triển kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo được xác định là trọng tâm của chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn tới.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu thúc đẩy mạnh mô hình hợp tác “3 nhà” gồm Nhà nước – Viện/Trường – Doanh nghiệp nhằm huy động nguồn lực cho nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ.

Về mục tiêu cụ thể, Thủ tướng yêu cầu hoàn thành dứt điểm các nhiệm vụ quá hạn ngay trong tháng 5/2026 và không để phát sinh thêm nhiệm vụ chậm tiến độ mới.

Các bộ, ngành phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng, kết nối, chia sẻ và làm sạch dữ liệu; quyết liệt cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh theo đúng tinh thần Kết luận 18-KL/TW.

Thủ tướng yêu cầu phát triển công nghệ chiến lược theo hướng thực chất, không chạy theo phong trào; chuyển mạnh từ nghiên cứu phân tán sang cơ chế đặt hàng theo các bài toán lớn, có sản phẩm cụ thể, thị trường cụ thể và cơ chế tài chính đặc thù, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, Thủ tướng đã giao các mốc thời gian cụ thể cho từng nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, Bộ Tư pháp được yêu cầu hoàn thành việc rà soát và đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật liên quan trong quý II/2026, đặc biệt là các thủ tục theo cơ chế một cửa liên thông. Bộ Khoa học và Công nghệ cần chủ trì xây dựng cơ chế đặt hàng và giao nhiệm vụ theo kết quả đầu ra cho các sản phẩm công nghệ, đồng thời ban hành các định mức kinh tế kỹ thuật cho phần mềm nội bộ và dịch vụ số chậm nhất là vào tháng 6/2026.

Kết thúc phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các tổ công tác và tổ giúp việc phải tăng cường kiểm tra, hướng dẫn thực tế thay vì chỉ ngồi nghe báo cáo. Với phương châm "Hành động đột phá, lan tỏa kết quả", Chính phủ kỳ vọng vào một cuộc cách mạng thực sự trong cách vận hành bộ máy hành chính, lấy dữ liệu và công nghệ làm đòn bẩy để nâng cao năng lực quản trị quốc gia và tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.