Nếu trước đây rủi ro thương mại thường được nhìn nhận qua các sự kiện mất khả năng thanh toán, thì hiện nay doanh nghiệp cần quan tâm nhiều hơn đến các tín hiệu sớm trong hành vi thanh toán, sức khỏe tài chính và mức độ ổn định của toàn bộ danh mục khách hàng.

Sự thay đổi này đang thúc đẩy một xu hướng mới tại Việt Nam: quản trị rủi ro tín dụng thương mại không còn chỉ là biện pháp bảo vệ, mà đang trở thành một năng lực hỗ trợ tăng trưởng. 

Từ nền tảng bảo hiểm xuất khẩu đến chuyên gia quản trị rủi ro thương mại toàn cầu

Ra đời tại Pháp vào năm 1946, Coface (Compagnie Française d’Assurance pour le Commerce Extérieur) ban đầu được thành lập với vai trò hỗ trợ bảo hiểm các rủi ro thương mại quốc tế. Sau 80 năm phát triển, Coface đã chuyển mình thành một tập đoàn quốc tế chuyên về quản trị rủi ro tín dụng thương mại, cung cấp các giải pháp bảo hiểm tín dụng thương mại, thông tin doanh nghiệp, thu hồi công nợ và các dịch vụ liên quan.

Bảo hiểm Tín dụng Thương mại (BHTDTM) là một công cụ quản lý rủi ro tín dụng giúp các doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro việc không thanh toán các hóa đơn bằng cách chuyển một phần rủi ro sang thị trường bảo hiểm.

Ngày nay, Coface hoạt động với mạng lưới toàn cầu, hỗ trợ doanh nghiệp tại nhiều thị trường quốc tế, dựa trên hệ thống dữ liệu thương mại, đánh giá rủi ro và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm.

Điểm khác biệt trong cách tiếp cận của Coface là không chỉ tập trung vào việc xử lý tổn thất sau khi xảy ra, mà hướng đến việc giúp doanh nghiệp nhận diện sớm rủi ro và đưa ra quyết định thương mại phù hợp hơn.

Coface Việt Nam song hành cùng sự phát triển của thị trường Bảo hiểm Tín dụng Thương mại

Tại Việt Nam, cùng với quá trình hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nhu cầu về các công cụ quản trị rủi ro thương mại ngày càng rõ nét, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, phân phối và các doanh nghiệp có chu kỳ công nợ dài. Coface Việt Nam với hơn 17 năm chính thức hoạt động hiện đóng vai trò hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng thương mại thông qua hệ sinh thái Coface khu vực, phối hợp cùng các đối tác bảo hiểm trong nước để triển khai các chương trình phù hợp với thị trường Việt Nam.

Sự hiện diện của Coface tại Việt Nam phản ánh một xu hướng rộng hơn: doanh nghiệp đang chuyển từ cách quản lý công nợ dựa trên kinh nghiệm sang mô hình dựa trên dữ liệu, phân tích và các công cụ bảo vệ tài chính chuyên nghiệp.

Rủi ro tín dụng đang thay đổi: từ vấn đề của từng khách hàng đến bài toán của cả danh mục

Theo chị Võ Thị Phương Anh, đại diện Coface, môi trường kinh doanh hiện nay đang chứng kiến sự thay đổi căn bản về bản chất của rủi ro.

“Những năm gần đây, rủi ro không còn đến một cách đơn lẻ. Sự bất định đang dần trở thành một trạng thái bình thường trong hoạt động kinh doanh”.

Từ đó, chị Phương Anh cho rằng, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận: không chỉ đánh giá từng khách hàng riêng biệt mà phải nhìn nhận tổng thể danh mục tín dụng thương mại.

Một khách hàng có lịch sử thanh toán tốt vẫn có thể tạo ra rủi ro nếu doanh nghiệp quá tập trung doanh thu vào một số ít đối tác hoặc một nhóm ngành chịu ảnh hưởng mạnh bởi chu kỳ thị trường.

“Quản trị đang chuyển từ việc quản trị từng khách hàng sang quản trị danh mục rủi ro”.

Sự chuyển dịch này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế và tăng cường bán hàng theo phương thức tín dụng thương mại.

Dữ liệu trở thành nền tảng của quyết định tín dụng

Một trong những yếu tố đang thay đổi ngành quản trị rủi ro tín dụng thương mại là vai trò ngày càng lớn của dữ liệu.

Theo chị Võ Thị Phương Anh, dữ liệu không nên chỉ được sử dụng để đánh giá những gì đã xảy ra, mà cần trở thành cơ sở để doanh nghiệp dự báo và ra quyết định. “Dữ liệu cần hỗ trợ doanh nghiệp nhìn về phía trước, thay vì chỉ phân tích lại quá khứ”.

Đối với doanh nghiệp, điều này có ý nghĩa đặc biệt trong việc quyết định hạn mức tín dụng cho khách hàng, lựa chọn thị trường, mở rộng bán hàng và kiểm soát vốn lưu động.

Hệ sinh thái BHTDTM tại Việt Nam đang được thúc đẩy

Sự phát triển của thị trường bảo hiểm tín dụng thương mại tại Việt Nam không chỉ đến từ một doanh nghiệp riêng lẻ, mà đang được hỗ trợ bởi nhiều tổ chức trong hệ sinh thái tài chính.

Bên cạnh các doanh nghiệp cung cấp giải pháp BHTDTM như Coface, các tổ chức tài chính quốc tế và trong nước cũng đang quan tâm nhiều hơn đến vai trò của quản trị rủi ro tín dụng trong thúc đẩy thương mại.

Các định chế như Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC), các tổ chức cung cấp dữ liệu và phân tích doanh nghiệp như FiinGroup, các hiệp hội chuyên môn như Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBC), cùng hệ thống ngân hàng đang góp phần nâng cao nhận thức thị trường về việc kết hợp giữa dữ liệu tín dụng, tài trợ thương mại và các giải pháp bảo vệ dòng tiền.

Sự kết hợp này tạo ra một nền tảng quan trọng để doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thêm công cụ tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và giảm thiểu rủi ro trong giao dịch thương mại.

Từ phòng thủ sang chủ động tạo lợi thế

Trong môi trường kinh doanh mới, doanh nghiệp không thể loại bỏ hoàn toàn rủi ro. Tuy nhiên, khả năng nhận diện, đo lường và quản trị rủi ro sẽ quyết định khả năng tăng trưởng bền vững.

Theo chị Võ Thị Phương Anh, mục tiêu không phải là né tránh rủi ro, mà là nâng cao chất lượng quyết định để doanh nghiệp có thể hoạt động hiệu quả hơn trong một thế giới nhiều biến động. Với kinh nghiệm quốc tế, nền tảng dữ liệu và sự phát triển của thị trường BHTDTM tại Việt Nam, Coface đang tham gia vào quá trình chuyển đổi quan trọng: đưa quản trị rủi ro tín dụng thương mại trở thành một phần trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp hiện đại.