Thỏa thuận Mỹ và Iran kéo giá năng lượng toàn cầu giảm
(DNTO) - Thỏa thuận ngừng bắn lịch sử giữa Mỹ và Iran đã chính thức dỡ bỏ lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz, chấm dứt chuỗi ngày căng thẳng tột độ trên thị trường năng lượng. Dòng chảy dầu thô toàn cầu được khơi thông kéo theo làn sóng bán tháo trên sàn giao dịch, mở ra tia hy vọng mới cho bài toán kiểm soát lạm phát của nhiều nền kinh tế lớn.
Những con tàu chở dầu neo đậu tại eo biển Hormuz, ngoài khơi Bandar Abbas, Iran. Ảnh: AFP
Sự kiện Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn bất ngờ vào ngày 15/6/2026 đã lập tức giải phóng hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz. Giá dầu thô Brent giao sau lập tức lao dốc hơn 7% chỉ trong vài giờ đồng hồ đầu tiên sau khi thông báo được phát đi, theo dữ liệu cập nhật từ Bloomberg.
Sự đảo chiều đột ngột này đánh dấu mức sụt giảm trong ngày mạnh nhất kể từ đầu năm 2026. Mạch máu vận tải năng lượng lớn nhất thế giới hoạt động trở lại đã xóa bỏ phần lớn rủi ro địa chính trị vốn đang bóp nghẹt chuỗi cung ứng suốt nhiều tuần qua.
Đối với hàng triệu hộ gia đình và doanh nghiệp sản xuất, cú rớt giá kỷ lục này đồng nghĩa với việc chi phí đổ xăng, cước vận chuyển hàng hóa và giá thành sản xuất sẽ đồng loạt hạ nhiệt trong thời gian tới. Các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu tránh được một đợt tăng giá dây chuyền nhờ chi phí logistics được kiểm soát kịp thời. Điều này đặc biệt quan trọng khi nền kinh tế toàn cầu đang ở giai đoạn nhạy cảm và chật vật đối phó với bài toán sức mua suy giảm.
Việc chi phí năng lượng đi xuống sẽ đóng vai trò như một gói kích thích kinh tế tự nhiên cho các quốc gia phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ nhập khẩu.
Bóng ma khủng hoảng năng lượng tạm thời lùi xa đã kích hoạt một đợt luân chuyển tài sản quy mô lớn trên các thị trường tài chính quốc tế. Các nhà đầu tư nhanh chóng rút vốn khỏi những hầm trú ẩn an toàn truyền thống như vàng và đồng USD, theo ghi nhận của hãng tin Reuters.
Dòng tiền này lập tức quay trở lại tìm kiếm lợi nhuận tại thị trường chứng khoán, đặc biệt tập trung vào nhóm ngành sản xuất và thương mại bán lẻ. Chỉ số chứng khoán tại nhiều quốc gia châu Á đã bật tăng mạnh mẽ ngay trong phiên giao dịch sáng.
Việc khai thông hải trình huyết mạch đóng vai trò then chốt trong quá trình tái lập chuỗi cung ứng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG - Liquefied Natural Gas) ổn định giữa khu vực Trung Đông và châu Á. Eo biển Hormuz vốn là tuyến đường trung chuyển của gần 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, khiến mọi biến động tại đây đều định hình trực tiếp chính sách tiền tệ của các cường quốc.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA - International Energy Agency) trước đó đánh giá rủi ro bế tắc kéo dài tại khu vực này có thể làm gián đoạn nghiêm trọng an ninh năng lượng. Sự thông suốt trở lại của tuyến đường đã giúp chi phí bảo hiểm hàng hải giảm sâu, trực tiếp cắt giảm gánh nặng tài chính cho các hãng tàu siêu trường siêu trọng.
Với nước ta, nhịp đập tích cực từ thị trường quốc tế đã giải tỏa áp lực cực lớn lên công tác điều hành giá xăng dầu trong nước ngay trước kỳ điều chỉnh sắp tới. Cổ phiếu thượng nguồn dầu khí ghi nhận áp lực chốt lời mạnh trên sàn chứng khoán, trong khi sắc xanh lan tỏa rộng rãi ở các nhóm ngành vận tải biển và sản xuất công nghiệp. Các doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực có cơ hội tối ưu hóa biên lợi nhuận nhờ cước tàu và phụ phí nhiên liệu sụt giảm đáng kể.
Chi phí đầu vào hạ nhiệt tạo dư địa vĩ mô vô cùng quan trọng để Chính phủ duy trì đà phục hồi kinh tế trong nửa cuối năm 2026. Một môi trường giá nguyên liệu đầu vào ổn định là bệ phóng trực tiếp hỗ trợ mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới mức 4% của năm nay. Động thái này cũng giúp Ngân hàng Nhà nước linh hoạt hơn trong việc điều tiết cung tiền mà không vấp phải rào cản từ lạm phát nhập khẩu. Các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng như thép, xi măng và hóa chất được kỳ vọng sẽ nhanh chóng khôi phục công suất tối đa trong các quý tiếp theo.