Hàng loạt bồn chứa nhiên liệu trên thế giới đang rơi vào trạng thái rỗng do các huyết mạch vận tải biển quan trọng bị phong tỏa kéo dài. Báo cáo từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào ngày 4/6/2026 chỉ ra tồn kho dầu toàn cầu dự kiến lao dốc xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua, chạm ngưỡng 7,5 tỷ thùng vào tháng 7.

Trước đó, tại hội nghị năng lượng ở New York, đại diện tập đoàn Exxon Mobil cũng từng đưa ra cảnh báo khẩn cấp về việc nguồn dự trữ thương mại có thể cạn kiệt chỉ trong vòng hai đến ba tuần tới. Tình trạng thắt chặt nguồn cung nghiêm trọng này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz đã bị tê liệt suốt 100 ngày do xung đột địa chính trị.

Nguồn cung cạn kiệt đẩy thị trường đối mặt với rủi ro giá dầu Brent giao ngay xuyên thủng các mốc kháng cự để vọt lên mức 150 - 160 USD một thùng. Sự bùng nổ giá cả này diễn ra ngay trước thềm cao điểm tiêu thụ mùa hè, thời điểm nhu cầu di chuyển bằng đường bộ và hàng không đạt đỉnh. Đối với Việt Nam, đợt tăng giá này sẽ lập tức dội áp lực chi phí lên hệ thống phân phối nội địa, làm xói mòn biên lợi nhuận của các nhà sản xuất ngay tại thị trường trong nước.

Suốt nhiều tháng qua, thị trường toàn cầu được xoa dịu phần nào nhờ các đợt xả Kho dự trữ chiến lược (SPR - Strategic Petroleum Reserve) từ Mỹ và các thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Tuy nhiên, việc liên tục can thiệp bằng nguồn hàng dự phòng thô chỉ mang tính chất mua thời gian và đang tiến dần đến giới hạn an toàn.

Giới phân tích từ ngân hàng JPMorgan nhận định khi các kho dự trữ cạn kiệt, nền kinh tế thế giới sẽ mất đi lớp phòng vệ cuối cùng trước các cú sốc địa chính trị.

Giữa lúc nguy cơ đứt gãy nguồn cung lên đỉnh điểm, khối các quốc gia xuất khẩu năng lượng lớn đã bất ngờ tung ra phao cứu sinh nhằm bình ổn thị trường. Trong cuộc họp ngày 7/6, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đối tác đã nhất trí tăng mục tiêu sản lượng thêm 188.000 thùng mỗi ngày từ tháng 7. Đây là tháng thứ tư liên tiếp liên minh này nới lỏng hạn ngạch khai thác nhằm trực tiếp can thiệp và kìm hãm đà tăng phi mã của giá dầu thô thế giới.

Dòng cung bổ sung từ liên minh này được kỳ vọng sẽ giải tỏa áp lực và ngăn chặn kịch bản khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất. Theo đánh giá từ tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings, thị trường thậm chí có thể chuyển sang trạng thái dư thừa tới 4 triệu thùng mỗi ngày vào quý IV nếu các nút thắt địa chính trị tại Trung Đông được khơi thông. Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cũng đồng tình với xu hướng hạ nhiệt này khi ghi nhận nhu cầu tiêu thụ toàn cầu đang chậm lại do sức mua suy yếu của người tiêu dùng, theo Goldman Sachs.

Mặc dù tín hiệu từ các nhà sản xuất quốc tế mang lại hy vọng, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải chuẩn bị ứng phó với một giai đoạn giằng co giá cả đầy phức tạp. Chi phí nhiên liệu hiện chiếm tỷ trọng từ 30 đến 40% trong cơ cấu giá thành của ngành logistics nội địa. Khi cước vận chuyển rập rình tăng theo biến động ngắn hạn của thế giới, năng lực cạnh tranh của các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày hay nông thủy sản sẽ chịu tác động trực tiếp.

Chuỗi cung ứng trong nước thường cần độ trễ từ một đến hai tháng để hấp thụ hoàn toàn các điều chỉnh về nguồn cung từ thị trường toàn cầu. Do đó, việc chủ động cơ cấu lại phương thức giao nhận và áp dụng các công cụ tài chính phòng ngừa rủi ro giá xăng dầu là bước đi bắt buộc đối với các nhà quản trị. Doanh nghiệp cần xây dựng sẵn các kịch bản ứng biến linh hoạt thay vì rơi vào thế bị động chờ đợi sự bình ổn từ các thị trường quốc tế.