Thứ ba, 23/04/2024

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Mặt trái của công nghệ: Mỗi người sẽ không còn là một thế giới riêng!

Hải Ngư
- 10:00, 05/03/2021

(DNTO) - Sống trong thời đại thông tin kỹ thuật số phát triển như vũ bão, con người chẳng dễ là một thực thể bí mật như từng được định nghĩa.

Ở một khía cạnh nào đó, sống chung với thế giới mạng là một điều hạnh phúc. Nguồn dữ liệu khổng lồ về chiều dài lịch sử nhân loại và trải nghiệm của hàng tỷ người trên hành tinh đúng thực là một kho tàng quý. Dù thích hay không khi nhận ra điều này, Internet cũng đã trở thành một phần quan yếu trong đời thường mỗi người.

Chúng ta đã và đang phơi hết mình ra trên thế giới mạng chỉ bằng những cú nhấp chuột. ẢNH SHUTTER STOCK

Chúng ta đã và đang phơi hết mình ra trên thế giới mạng chỉ bằng những cú nhấp chuột. ẢNH SHUTTER STOCK

Chúng ta đều đang bị theo dõi

Tuy nhiên, sống trong thời đại thông tin kỹ thuật số, con người không còn là một thực thể bí mật như từng được định nghĩa nữa. Những gì thuộc về bạn đã được biết quá nhiều. Khi đi khám bệnh, đến công sở làm việc, truy cập các trang tin... bạn luôn “bị” một con chip nào đó âm thầm thu gom và phân tích thông tin. Thế mà ngày qua ngày, con "quái vật" công nghệ góp nhặt dữ liệu từ từng người thực sự đang bị “rò rỉ” qua nhiều lỗ hổng do nhờ nhiều vòi bạch tuộc thoắt ẩn thoắt hiện soi mói khó lường.

Ai cũng đều hiểu rõ về những lợi ích không nhỏ của những thiết bị kiểm tra sức khỏe điện tử: nhanh hơn, đầy đủ thông tin hơn, giảm thiểu sai sót và phát hiện bệnh sớm. Song có một điều mọi người ít biết, là chính họ cũng đang phiêu lưu với những thông tin riêng đang nằm gọn trong một máy chủ nào đó. Chúng sẽ chỉ có lợi cho cộng đồng khi thực sự được dùng để khảo sát quá trình phát triển một căn bệnh, là dữ liệu để chuyên gia cải tiến cách điều trị... Tuy nhiên, cũng có những vụ bệnh viện bán thông tin bệnh nhân cho các công ty truyền thông hay doanh nghiệp bảo hiểm với ý đồ trục lợi nào đó. Lúc ấy  chỉ có trời mới biết, và rủi thay bạn lại là nạn nhân!

Khi tập thể dục, giảm cân, giữ dáng với những thiết bị hiện đại đeo trên người như Fitbit, Nike hay Jawbone... cũng là lúc bạn đang bị rò rỉ thông tin cá nhân. ẢNH SHUTTER STOCK

Khi tập thể dục, giảm cân, giữ dáng với những thiết bị hiện đại đeo trên người như Fitbit, Nike hay Jawbone... cũng là lúc bạn đang bị rò rỉ thông tin cá nhân. ẢNH SHUTTER STOCK

Sở thích của bạn về âm nhạc có lẽ là điều chưa chắc bạn đã tự nhiên thổ lộ với người khác. Thế mà, bạn lại thản nhiên “phơi” hết gan ruột mình ra khi nhấp chuột “chọn, bỏ qua, bookmark, like hay unlike, share...” hoặc điền thông tin để tải bài nhạc này bản clip kia xuống từ những ứng dụng nghe nhạc trực tuyến. Có người còn “chơi liều” xác nhận cả sở thích âm nhạc của bạn bè, người thân (nhiều lúc chẳng cần hỏi ý kiến họ) thì làm sao mà kho dữ liệu thông tin chẳng ngày càng phình ra.

Một gia đình gồm 3, 4 thành viên có thói quen khác nhau khi xem truyền hình cũng sẽ trở thành một lượng thông tin không nhỏ được thu thập qua các dịch vụ truyền hình cáp có đăng ký. Bạn xem lúc nào, thích kênh gì, đâu là mảng đề tài được chọn nhiều nhất... là đã có “kẻ ngồi ghi lại” những sở thích giải trí mà chưa chắc người thân thiết nhất của bạn đã tỏ tường.

Riêng mảng kinh doanh qua mạng đã xác tín một điều: kho dữ liệu càng lớn càng có nhiều khách hàng. Chỉ cần thu thập thông tin khách hàng đã, đang có khuynh hướng mua gì qua Internet (trả lời các câu hỏi trắc nghiệm hay điền phiếu....) một công ty lữ hành có thể tái cấu trúc lại hệ thống các dịch vụ của mình từ đưa đón, khách sạn, cửa tiệm bán hàng hay ăn uống... để sinh lời vượt bậc. Cứ xem bấy lâu nay trang mạng Amazon.com thu thập thói quen mua sắm của người dùng để lên kế hoạch quảng cáo thật hiệu quả là đủ biết!

Chuyện bạn dùng máy tính hay nấu nướng trong bao lâu, hết bao nhiêu năng lượng... thời buổi này đều dễ nắm gọn vì đã có đủ loại đồng hồ kế gắn trong các thiết bị gia dụng. Giữa cuộc chiến giành khách hàng, những ông lớn của ngành công nghiệp điện máy càng ngày càng cho ra đời những đồng hồ kế thông minh lẫn siêu vi vượt trội, được nhồi nhét như các tên trộm ẩn trong sản phẩm. Chúng bí mật, nhẩn nha thu thập các chi tiết dữ liệu về lối hành xử, thói quen tại gia của khách hàng mà chính chủ nhân cũng không hay. Từ đó công ty sản xuất cứ việc phân tích sàng lọc để biết đường lên phương án quảng cáo, tiếp thị và bán hàng.

Ngày nay, sở hữu một chiếc bốn bánh xem như 88% chủ nhân của nó đã trở thành miếng mồi mới của con quái vật công nghệ chuyên thu nhập thông tin cá nhân. ẢNH SHUTTER STOCK

Ngày nay, sở hữu một chiếc bốn bánh xem như 88% chủ nhân của nó đã trở thành miếng mồi mới của con quái vật công nghệ chuyên thu nhập thông tin cá nhân. ẢNH SHUTTER STOCK

Nhiều người trong chúng ta có lẽ sẽ lạc đường nếu không có các ứng dụng bản đồ cài đặt trong điện thoại di động. Bên cạnh cái lợi, chúng cũng là mối hại tiềm ẩn. Luôn có những phần mềm ghi nhận bạn đi đâu, đã qua những địa điểm nào lúc mấy giờ, nơi bị kẹt xe, có gặp tai nạn nào dọc đường... Tất tần tật những thông tin ấy đều được lưu lại thành một thứ hộp đen mà có muốn xóa bạn cũng không dễ làm như “delete” một cuộc gọi hay tin nhắn “nguy hiểm” trong điện thoại cá nhân. Bạn chỉ còn cách van vái để đừng bị liên lụy đến một sự cố nào từ chính những thông tin ấy!

Chỉ cần máy chủ của công ty được kiểm tra sít sao là đủ biết anh nhân viên nào dành  nhiều giờ làm việc để chat hay gửi e-mail không cần thiết. Nhưng còn có cách theo dõi nhẹ nhàng đỡ mất công hơn nhiều: đó là rà soát thông tin mỗi người qua thẻ được quẹt khi ra vào công ty. Hành động đơn giản ấy là chìa khóa đủ để cho máy chủ dùng thuật toán giải mã bạn là ai, nhân viên cũ hay mới của phòng nào, tận tâm hay chểnh mảng...

Rò rỉ thông tin mọi lúc, mọi nơi

Khi tập thể dục, giảm cân, giữ dáng với những thiết bị hiện đại đeo trên người (sản phẩm của Fitbit, Nike hay Jawbone chẳng hạn) cũng là lúc bạn đang bị rò rỉ thông tin cá nhân chẳng khác gì dùng những dụng cụ kiểm tra sức khỏe điện tử. Chẳng cần ai rình mò theo dõi, thói quen ngủ, nghỉ, ăn uống, tập luyện của bạn cũng có thể lộ ra cho nhiều người biết. Tất cả đã được lưu giữ lại qua thiết bị mà bạn đồng hành mỗi ngày trên cơ thể.

Ngày nay, sở hữu một chiếc bốn bánh xem như chủ nhân của nó đã trở thành miếng mồi mới của con quái vật công nghệ chuyên thu nhập thông tin cá nhân. Các nhà sản xuất xe hơi lấy lý do an toàn giao thông và cải tiến dịch vụ “phục vụ khách hàng tận răng” yêu cầu bạn cung cấp các dạng thông tin riêng để họ nâng cấp dàn phanh, động cơ hay hệ thống tìm đường... Lúc đó, các máy chủ đã thu gom những gì về chủ xe mà chưa chắc họ đã nhớ hủy chúng đi. Như thế, bạn đừng lạ khi chuyến hành trình bí mật năm năm trước của mình bỗng nhiên có người biết. Lúc ấy, chuyện nó có bị lợi dụng để làm bạn bất lợi hay không còn tùy may, rủi!

Việc bạn dùng máy tính hay nấu nướng trong bao lâu, hết bao nhiêu năng lượng... thời buổi này đều dễ nắm gọn vì đã có đủ loại đồng hồ kế gắn trong các thiết bị gia dụng. ẢNH SHUTTER STOCK

Việc bạn dùng máy tính hay nấu nướng trong bao lâu, hết bao nhiêu năng lượng... thời buổi này đều dễ nắm gọn vì đã có đủ loại đồng hồ kế gắn trong các thiết bị gia dụng. ẢNH SHUTTER STOCK

Và cuối cùng, ngay cả khi có người nghĩ rằng ta không thèm “chơi” e-mail, cứ “bắn” tin đi theo kiểu cổ điển, tức gửi thư qua bưu điện, là yên tâm vì đã thoát được mạng lưới kỹ thuật số. Đừng vội mừng! Ngày nay, một số bưu điện sẽ chụp ảnh hai mặt bên ngoài từng phong bì, đưa vào xử lý phân tích để kiểm tra xem chúng có tẩm chất độc hóa học hay các thông tin bên ngoài có chứa những gì nhạy cảm không.

Đọc xong bài này có thể sẽ có người than: “Làm sao mà thoát?”. Xin thưa, nếu không thể làm một Robinson Crusoe nơi hoang đảo thì bạn cứ đành sống, chấp nhận “hên, xui” vậy thôi!

Tin khác

Công nghệ Số hóa
Apple cho biết, chính phủ Trung Quốc đã yêu cầu công ty gỡ bỏ một số ứng dụng nhắn tin như Whatsapp và Threads của Meta khỏi cửa hàng App Store ở nước này do những lo ngại về an ninh quốc gia.
1 ngày
Xu thế
Quá trình chuyển đổi số không chỉ mở ra không gian tăng trưởng mới cho doanh nghiệp và nền kinh tế mà còn đang hỗ trợ tích cực cho chuyển đổi xanh.
6 ngày
Công nghệ Số hóa
Google thông báo sẽ cung cấp miễn phí những tính năng chỉnh sửa ảnh được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) đến tất cả người dùng, bất kể là họ sử dụng iOS hay Android.
1 tuần
Xu thế
Ông Hoàng Nam Tiến, Phó Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học FPT tin rằng, chỉ cần 5 năm nữa, khi nguồn nhân lực bán dẫn dồi dào hơn, được đào tạo bài bản hơn thì Việt Nam sẽ là nơi mà thế giới phải nhắc tới khi nói về chip bán dẫn.
1 tuần
Công nghệ Số hóa
Apple đã gửi cảnh báo tới hàng loạt người dùng iPhone tại 92 quốc gia ở trên thế giới và cho biết rằng họ có thể đã trở thành mục tiêu của cuộc tấn công phần mềm gián điệp đánh thuê.
1 tuần
Công nghệ Số hóa
Chính phủ Mỹ vừa cho biết họ có kế hoạch cung cấp cho TSMC khoản hỗ trợ tài chính trị giá lên tới 6,6 tỷ USD cho các nhà máy tại bang Arizona, Mỹ.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Trước tình hình hoạt động tấn công mạng, đặc biệt là mã độc tống tiền (ransomware) tăng mạnh thời gian gần đây, Thủ tướng Chính phủ quán triệt báo cáo ngay về cơ quan chủ quản, đơn vị chuyên trách ứng cứu sự cố và Cơ quan điều phối quốc gia…
2 tuần
An toàn thông tin
Theo chuyên gia, các hacker (tin tặc) thường nằm vùng trong các tổ chức từ 3-6 tháng để nghiên cứu hệ thống vận hành, sau đó tiến hành các cuộc tổng tấn công.
2 tuần
Xu thế
Gần 90 startup AI và máy học đã vào rơi vào tay của những gã khổng lồ công nghệ như Apple, Meta, Microsoft, Alphabet, Amazon, Nvidia... và dự báo con số này sẽ không dừng lại.
2 tuần
Công nghệ Số hóa
OpenAI cho biết, từ tháng 4/2024, công ty cho phép người dùng truy cập vào ChatGPT mà không cần phải đăng ký bất kỳ dịch vụ gì. Người dùng sẽ được trực tiếp trò chuyện với ChatGPT model 3.5.
2 tuần
An toàn thông tin
Xác thực không mật khẩu, tức dùng sinh trắc học để đăng nhập vào các tài khoản được xem là phương thức hữu hiệu để hạn chế các vụ tấn công mạng.
2 tuần
Start-up
Quý đầu tiên của năm nay vẫn ghi nhận sự sụt giảm dòng vốn đầu tư vào startup công nghệ Việt Nam. Điều này cho thấy những khó khăn vẫn chưa qua và thị trường cần một cú hích mới.
3 tuần
Công nghệ Số hóa
Amazon cho biết sẽ đầu tư thêm 2,75 tỷ USD để hỗ trợ cho Anthropic, một startup được nhiều người coi là công ty đi đầu trong lĩnh vực AI tạo sinh, và là công ty phát triển nên AI Claude.
3 tuần
Công nghệ Số hóa
Trong chuyến thăm tới Trung Quốc, CEO của Apple, Tim Cook cho biết công ty sẽ chính thức ra mắt kính thực tế ảo tại nước này trong năm nay.
4 tuần
Tài chính - Thị Trường
Ngày 25/3, Công ty chứng khoán VNDIRECT cho biết đang làm việc với các tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam và phối hợp xử lý cùng cơ quan chức năng, thông tin và tài sản của khách hàng được bảo đảm trạng thái an toàn...
4 tuần
Xem thêm