Chúng ta giống như những phân tử cực nhỏ trong cỗ máy hoạt động của các nền tảng công nghệ, làm cách nào để giảm thiểu “sự mất tự do vô hình” này?

Có vô số đề xuất được đưa ra như: sử dụng chương trình ghi nhớ mật khẩu và tạo mật khẩu khác nhau cho mỗi ứng dụng. Cài đặt trình chặn quảng cáo trong trình duyệt web, chẳng hạn như uBlock Origin. Cập nhật thường xuyên những chiêu trò gian lận trên internet. Nếu phải sử dụng Facebook, hãy truy cập trang Cài đặt quyền riêng tư và giới hạn quyền tự do nhắm mục tiêu phân phối quảng cáo đến trang của mình.

Tuy nhiên, "quyền riêng tư trên nền tảng kỹ thuật số" (digital privacy) thì khác nhau trên từng đối tượng người dùng. Theo bà Jamie Winterton, một nhà nghiên cứu an ninh mạng tại Đại học bang Arizona: “Mỗi người đều có những mối quan tâm khác nhau như lo lắng về sự riêng tư của nhắn tin? Sự giám sát của chính phủ? Bị bên thứ ba theo dõi trên web?” Bà lưu ý, để giải quyết từng mối quan tâm này đòi hỏi các công cụ và kỹ thuật khác nhau.

Sử dụng công cụ tìm kiếm DuckDuckGo

Để không muốn tiết lộ thông tin cá nhân thì theo nhà tư vấn quyền riêng tư Bob Gellman: “Điều số một mà mọi người có thể làm là ngừng sử dụng Google. Việc bạn dùng Gmail và sử dụng Google để tìm kiếm trên web, Google sẽ biết về bạn nhiều hơn bất kỳ tổ chức nào khác. Và điều đó còn tăng gấp đôi nếu bạn sử dụng các dịch vụ khác của Google như Google Maps, Waze, Google Docs, v.v...".

Đồng thời, ông đã giới thiệu DuckDuckGo, một công cụ tìm kiếm web đối thủ. Kết quả tìm kiếm của nó thường không hữu ích như của Google, nhưng nó được quảng cáo là không theo dõi người dùng.

Và nếu không sử dụng Gmail cho email, thì chúng ta nên sử dụng cái gì? Nhà báo Nga Yuri Litvinenko cho biết: “Tôi rất ủng hộ việc trả tiền cho tài khoản email. Điều đó không chỉ tắt hết quảng cáo, mà còn hạn chế nhất có thể quyền truy cập vào email cá nhân của nhà cung cấp dịch vụ”.

Khai báo giả

Các quảng cáo trên các trang web, trang tìm kiếm và Facebook thu hút sự quan tâm người dùng. Những người không thích bị làm phiền vì quảng cáo sẽ chặn lại bằng cách đưa những thông tin giả hoặc không có thật nhưng giống như đang quan tâm đến như cách một số người dùng chia sẻ.

Shaun Breidbart cho biết: “Thỉnh thoảng, tôi lại Google tìm kiếm một thứ hoàn toàn quái gỡ chỉ để gây rối với thuật toán của họ”. Frank Paiano ví von rằng nó “giống như gây nhiễu sóng vô tuyến. Một số trang web thú vị được tạo ra vì mục đích quảng cáo cho các mặt hàng mà chúng ta đã tìm kiếm, rồi nó cứ đeo bám xung quanh như một chú chó con”.

Một người dùng khác tên Barry Joseph, anh cho biết cũng sử dụng chiến thuật tương tự mỗi khi đăng ký tài khoản trên một trang web mới: “Tôi thường chuyển đổi giới tính của mình, điều này khiến tôi nhận ít mẫu quảng cáo liên quan đến tôi hơn - mặc dù vậy, tôi phải thừa nhận rằng quảng cáo áo ngực có thể gây mất tập trung.” Anh cũng lưu ý về một số ảnh hưởng phụ như: “Thỉnh thoảng, một số bạn bè trực tuyến nhầm lẫn giới tính của tôi, thỉnh thoảng tôi nhận được lời chúc kiểu như: “Chúc cô sinh nhật vui vẻ'".

Tránh những trang web không cần thiết theo dõi

Việc được xem những quảng cáo phù hợp với sở thích là điều hoàn toàn thú vị. Bạn có thể tranh luận rằng chúng thực sự hữu ích hơn những thứ không liên quan. Tuy nhiên, hàng triệu người khác cảm thấy không thoải mái vì hành vi bị theo dõi nhằm mục tiêu để những mẫu quảng cáo được tạo ra.

Nếu bạn là những người khó chịu do bị theo dõi vô hình như vậy thì theo cô Winterton, một người dùng internet, có thể dùng đến Ghostery, một plugin miễn phí cho hầu hết các trình duyệt web nhằm "chặn các trình theo dõi và liệt kê lại theo danh mục", cô viết: “Một số trang web có số lượng công cụ theo dõi đáng kinh ngạc với mục đích duy nhất là ghi lại hành vi người dùng (đôi khi trên nhiều trang web) để làm quảng cáo tốt hơn.”

Cẩn thận với wi-fi công cộng

Hầu hết các mạng wi-fi công cộng - trong khách sạn, sân bay, quán cà phê, v.v... đều có thể nghe trộm, ngay cả khi chúng yêu cầu mật khẩu để kết nối. Những khách hàng quen gần đó, sử dụng điện thoại hoặc máy tính xách tay của họ, có thể dễ dàng xem mọi thứ bạn đang gửi hoặc nhận, ví dụ: email và nội dung trang web - bằng cách sử dụng các chương trình “thám thính” miễn phí.

Tuy nhiên, những tin nhắn trên Mạng xã hội, WhatsApp và iMessages của Apple, đều được mã hóa trước khi chúng rời khỏi điện thoại hoặc máy tính xách tay của người dùng. Sử dụng các trang web có địa chỉ bắt đầu bằng https cũng an toàn hơn vì chúng cũng mã hóa dữ liệu trước khi gửi đến trình duyệt người dùng (và ngược lại).

Hãy sử dụng sản phẩm của Apple

Một người dùng Aaron Soice viết: “Tôi không thích điện thoại của Apple, cả hệ điều hành lẫn kiểu dáng, nhưng có một điều Apple làm đúng là khả năng bảo mật dữ liệu. Về mặt dữ liệu, Apple phục vụ bạn; còn Google phục vụ bạn cho những con cá mập".

Trang web bảo mật của Apple tiết lộ nhiều ví dụ: Bạn không đăng nhập vào Apple Maps hoặc Safari (trình duyệt web của Apple), vì vậy các tìm kiếm và lịch trình không được liên kết với bạn. Các tính năng “không theo dõi tôi” của Safari được bật ở chế độ cài đặt gốc. Khi bạn mua thứ gì đó bằng Apple Pay, Apple không nhận được thông tin nào về mặt hàng, cửa hàng hoặc giá cả.

Nhà phát triển phần mềm Joel Potischman giải thích rằng Apple có thể đủ khả năng để giới thiệu những tính năng này vì đó là một công ty công nghệ. “Mô hình kinh doanh của nó phụ thuộc vào việc chúng ta đưa tiền cho họ. Google và Facebook kiếm tiền bằng cách bán thông tin của chúng ta cho người khác".

Đừng “Đăng nhập bằng Facebook”

Ông Potischman không bao giờ đăng ký với một trang web mới bằng các phím tắt như “Đăng nhập bằng Facebook” hoặc “Đăng nhập bằng Google”. Ông cho biết: “Họ cho phép các công ty đó theo dõi hành vì người dùng trên các trang web khác”. Thay vào đó, ông đăng ký bằng với một địa chỉ email và mật khẩu trực tiếp trên web đó.

Gần đây, mọi người sẽ thấy ở một số trang web có thêm nút “Đăng nhập với Apple” nhằm mang lại sự tiện lợi chỉ bằng một cú nhấp chuột, và được hứa rằng không theo dõi hoặc lập dữ liệu người dùng.

Đánh cắp danh tính, từ một chuyên gia

Tiêu đề đó được rút ra từ câu trả lời của nhân vật chuyên giả mạo và lừa đảo, Frank Abagnale trong bộ phim “Catch Me if You Can” năm 2002. Sau thời gian ngồi tù, anh bắt đầu làm việc cho F.B.I., nói chuyện về bảo vệ chống lừa đảo và viết sách và quyên góp tất cả tiền bán sách “Scam Me If You Can” cho AARP, để hỗ trợ tổ chức này giáo dục người Mỹ lớn tuổi về các hành vi gian lận trên internet.

Lời khuyên của anh ta là: “Bạn không bao giờ muốn cho Facebook biết nơi bạn sinh ra và ngày sinh của bạn. Đó là 98% ai đó đánh cắp danh tính của bạn! Và đừng sử dụng ảnh chụp chính diện của bạn - như ảnh hộ chiếu, bằng lái xe, ảnh tốt nghiệp - mà ai đó có thể sử dụng để làm giấy tờ tùy thân giả mạo”.

Nhân vật cũng lưu ý người dùng nên tránh chia sẻ dữ liệu cá nhân ngoại tuyến: “Chúng ta cung cấp rất nhiều thông tin, không chỉ trên mạng xã hội, mà còn ở những nơi chúng ta đến, nơi mọi người tự động hỏi chúng tôi tất cả những câu hỏi như "Bạn đọc tạp chí nào?", "Công việc của bạn là gì?", "Bạn có kiếm được bao nhiêu mỗi tháng?". Tại sao phải trả lời nếu bạn không cần?”