Ngày 22/8, Mỹ bắt đầu áp mức thuế quan 50% đối với một số mặt hàng của Canada, khi hai quốc gia đồng minh lâu năm không thể đạt được một thỏa thuận thương mại và cáo buộc nhau làm trật bánh các cuộc đàm phán đã kéo dài nhiều ngày

Mức thuế quan mới có hiệu lực ngay sau khi bước sang ngày 22/8 theo giờ Mỹ, áp dụng cho khoảng 20 tỷ USD hàng hóa của Canada, bao gồm cả những sản phẩm như gậy khúc côn cầu bằng gỗ - vốn ít được sử dụng hiện nay. Giá trị hàng hóa này chỉ chiếm hơn 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ, nhưng việc áp thuế quan mới đánh dấu sự gia tăng căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Canada Mark Carney.

Quyết định áp thuế quan mới lên Canada được Mỹ đưa ra sau 3 ngày đàm phán tại Washington giữa ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại của Canada với Mỹ, và ông Greer. Diễn biến này có thể khiến cuộc đàm phán rộng hơn về gia hạn hiệp định thương mại tự do Mỹ-Mexico-Canada, được gọi là thỏa thuận USMCA, trở nên khó khăn hơn.

Đáp trả lại hành động của Tổng thống Trump, Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 22/8 tuyên bố Canada sẽ áp thuế đáp trả lên các mặt hàng thép, đồ điện tử và nhiều sản phẩm khác nhập khẩu từ Mỹ kể từ ngày 8/9.

"Canada sẽ đáp trả các mức thuế mới của Washington theo nguyên tắc 'ăn miếng trả miếng, đô la đổi đô la' nhằm bảo vệ người lao động, nông dân, các gia đình và doanh nghiệp trong nước", ông Carney phát biểu tại cuộc họp báo.

Container hàng hóa được xếp tại khu vực cảng Centerm ở Vancouver, Canada. Ảnh: THX/TTXVN

Khi được hỏi liệu Canada có đang bước vào một cuộc chiến thương mại hay không, Thủ tướng Carney khẳng định: "Khi bị tấn công, bạn đang ở trong thế chiến tranh. Và chúng ta đã bị tấn công”.

Ông Carney là một trong số ít nhà lãnh đạo thế giới quyết định đáp trả các đợt áp thuế của Mỹ. Ông cam kết sẽ thúc đẩy các liên minh thương mại và quân sự mới, dù Canada vẫn đang phụ thuộc vào thị trường Mỹ với gần 70% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Phát biểu từ tòa nhà quốc hội ở Ottawa, Thủ tướng Carney cho biết các mặt hàng Mỹ chịu thuế đáp trả gồm thép, sản phẩm từ sữa, thiết bị gia dụng, máy móc nông nghiệp, bột giấy, giấy và đồ điện tử, cùng một số ngành hàng mà Mỹ từng nhắm vào Canada trước đó. Chính phủ Canada sẽ công bố chi tiết sau vài ngày nữa.

Thủ tướng Carney tuyên bố đình chỉ đàm phán thương mại với Mỹ và sẽ trả đũa tương xứng đối với biện pháp thuế quan mới của Washington.

"Tôi đã quyết định đình chỉ đàm phán thương mại với Mỹ và đã chỉ đạo các nhà đàm phán của Canada trở về Ottawa", ông Carney cho biết trong một tuyên bố.

Ông Carney nhấn mạnh rằng các nhà đàm phán Canada đã làm việc chăm chỉ và thiện chí để bảo vệ lợi ích của người dân Canada trong suốt cuộc đàm phán cho đến phút cuối cùng. “Tuy nhiên, những thay đổi vào phút chót trong các điều khoản đề xuất của Mỹ là không công bằng, không mang tính kinh tế và đặt ra câu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào”, ông nói.

Trả lời phỏng vấn Fox News hôm 22/8, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết, Mỹ hiện chưa có kế hoạch cho các cuộc đàm phán mới với Canada.

"Chúng tôi đang tiếp tục triển khai các biện pháp để đáp trả động thái trả đũa từ phía Canada. Họ vốn đã có được những điều khoản tốt nhất và lẽ ra còn có thể nhận được thỏa thuận tốt hơn nữa, nhưng họ đã từ chối”, ông Greer nói.