Thứ bảy, 05/04/2025
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Khám phá sao Kim, sứ mệnh mới của khoa học

Hải Ngư
- 13:10, 08/08/2021

(DNTO) - Khoa học không thể cưỡng lại sức hấp dẫn của sao Kim (Venus), nên một sứ mệnh mới đang được thực hiện. Đó là tìm hiểu cặn kẽ về khí hậu và cơ hội sống trên hành tinh láng giềng gần nhất của Trái đất này.

Với ngưỡng nhiệt độ ở bề mặt đủ nóng để nấu chảy chì, sao Kim đã bị các cơ quan vũ trụ bỏ mặc trong cả một thập kỷ. Giờ đây khoa học của con người lại phải tìm hiểu thêm về khí hậu và cơ hội sống trên hành tinh láng giềng của Trái đất mang tên vị nữ thần Venus này.

Kim tinh khá giống Trái đất về kích cỡ, thành phần cấu tạo và khoảng cách so với mặt trời. Nhưng carbon dioxide đã biến nó thành một viễn cảnh địa ngục. Ảnh: AP

Kim tinh khá giống Trái đất về kích cỡ, thành phần cấu tạo và khoảng cách so với mặt trời. Nhưng carbon dioxide đã biến nó thành một viễn cảnh địa ngục. Ảnh: AP

Trong một vài năm nữa, một phi đội tàu vũ trụ robot sẽ đổ bộ sao Kim và bắt đầu thăm dò một trong những tinh tú khắc nghiệt nhất trong hệ mặt trời. Một tàu vũ trụ sẽ vượt qua bầu khí quyển dày đặc và cực kỳ nóng của hành tinh, trong khi hai chiếc khác sẽ bay vòng quanh những đám mây dày đậm đặc độ axit bao phủ sao Kim, và sử dụng kính thiên văn radar tinh vi để khảo sát địa hình bên dưới.

Nhiệm vụ xem xét kỹ lưỡng như vậy thể hiện đang có một sự quan tâm mới ở tầm đặc biệt dành cho ngôi sao láng giềng với địa cầu. Mục tiêu sứ mệnh mới của những tàu thăm dò như Veritas, Davinci+ của NASA và vệ tinh EnVision của châu Âu rất đơn giản. Họ muốn biết tại sao hành tinh anh chị em với Trái đất này lại hoàn toàn khác với thế giới của chúng ta.

Vào đầu thời đại không gian những năm 60, các nhà thiên văn đã nắm được một số kiến thức về cặp đôi láng giềng sao Kim - Trái đất. Theo các chuyên gia này, cả hai hành tinh đều có cùng kích cỡ và độ tuổi, cùng thành phần cấu tạo, còn quỹ đạo thì tương tự nhau là quay quanh mặt trời. Bên dưới những đám mây dày đặc của sao Kim được dự đoán là có thể hiện hữu đại dương hoặc rừng thẳm. Thế là trong những năm 70 và 80, hàng loạt phi thuyền robot thăm dò đã được các cơ quan vũ trụ của Mỹ và Liên Xô phóng đi để khám phá sự thật.

Tàu thăm dò quanh quỹ đạo EnVision của châu Âu sẽ lập bản đồ bề mặt Venus từ trên cao. Ảnh: ESA

Tàu thăm dò quanh quỹ đạo EnVision của châu Âu sẽ lập bản đồ bề mặt Venus từ trên cao. Ảnh: ESA

Cuối cùng một vài tiết lộ đã được vén màn. Đó là viễn cảnh một thế giới của... địa ngục. Sao Kim được phát hiện có nhiệt độ bề mặt lên đến 475°C, đủ nóng để nấu chảy chì. Đồng thời, sức ép khí quyển trên bề mặt của nó là 93 bar, tương đương với áp suất một km dưới đại dương trên Trái đất. Các tàu thăm dò của Liên Xô khi hạ cánh trên sao Kim vào những năm 70 và 80 đã khôn ngoan tìm ra cách truyền dữ liệu đi từ hành tinh này chỉ trong một khoảng thời gian ngắn là mất hai tiếng đồng hồ, trước khi chúng bị sức nóng và áp suất nghiền nát và phá hủy.

Ngược lại với địa cầu của chúng ta, sao Kim lại bị bao phủ bởi những đám mây tử khí dày đặc axit sulfuric, rất dễ dàng hủy hoại sự sống. Nguyên nhân của những khác biệt này được giải thích là do một lượng lớn khí cacbonic đã tích tụ trên sao Kim. Tình trạng lý hóa này đã giữ lại bức xạ mặt trời và gây ra hiệu ứng nhà kính tồn tại trên quy mô lớn, chẳng khác gì cuộc khủng hoảng khí hậu hiện đang dần chớm phá vỡ các mô hình thời tiết, làm tan chảy các chỏm băng trên Trái đất hiện nay.

Đám mây dày đặc bao phủ sao Kim do tàu thăm dò Akatsuki chụp được. Ảnh: ISS

Đám mây dày đặc bao phủ sao Kim do tàu thăm dò Akatsuki chụp được. Ảnh: ISS

Sự so sánh này khiến các nhà khoa học đặt câu hỏi là, cũng tích tụ carbon dioxide nhưng sao tình cảnh hành tinh Venus lại tồi tệ gấp trăm nghìn lần Trái đất? Có chuyện may mắn về xuất hiện sự sống hay còn hiện diện sự khác biệt nào đó trong hành trình quỹ đạo bay của cả hai khi xoay quanh mặt trời? Câu trả lời vẫn đang được khoa học truy vấn để tìm kiếm các hành tinh sở hữu nước có khả năng tồn tại ở dạng lỏng để con người sinh sống được trên quỹ đạo xung quanh các ngôi sao khác trong thiên hà.

Theo Giada Arney, phó điều tra viên chính phụ trách tàu thăm dò Davinci+, cuộc điều tra của NASA về sự tiến hóa của sao Kim có thể giúp nhân loại hiểu rõ hơn về cách các miền thế giới có thể sinh sống được phân bố ở những nơi khác trong vũ trụ, và quy trình tiến hóa của các hành tinh dạng này. 

So với Trái đất, sao Kim ở gần mặt trời - 67 triệu dặm so với 93 triệu dặm, khiến hành tinh này ấm hơn một chút khi nó hình thành cách đây 4,5 tỷ năm trong quá trình khai sinh Thái dương hệ. Kết quả là, hơi nước trong bầu khí quyển của Venus không bao giờ ngưng tụ thành biển, đại dương, để hấp thụ carbon dioxide và ngăn chặn sự gia tăng nhiệt độ của nhà kính như trên Trái đất của chúng ta.

Tàu thăm dò Davinci + của NASA đi vào bầu khí quyển của Venus. Ảnh NASA

Tàu thăm dò Davinci + của NASA đi vào bầu khí quyển của Venus. Ảnh NASA

Đến lúc này không có cách nào khác hơn là đành khám phá Kim Tinh qua nghiên cứu bề mặt của nó. Tàu thăm dò Magellan của Mỹ đã làm chuyện ấy vào năm 1989 khi sử dụng radar để nhìn xuyên qua các đám mây, và cung cấp một bản đồ toàn cầu tuyệt vời về ngôi sao này với những tiết lộ về bề mặt nứt nẻ, dấu vết của những núi lửa từng có. Nhưng đó cũng vẫn chỉ là ảnh chụp nhanh với công nghệ camera phôi thai hồi ấy, nên chuyện liệu những hỏa diệm sơn ấy có còn hoạt động hay không thì đành chịu!

Giờ đây, các tàu thăm dò không gian mới sẽ sử dụng công nghệ radar, khối phổ kế của thế kỷ 21, được kỳ vọng sẽ cung cấp một bức tranh sinh động về hành tinh này với chuẩn thăm dò sâu hơn và việc xác định các phân tử cũng dễ dàng hơn. Cả tàu Veritas của NASA lẫn EnVision của châu Âu sẽ từ một quỹ đạo cao trên các đám mây axit cùng lập bản đồ bề mặt Sao Kim.

Ngược lại, Davinci+ sẽ phóng một tàu thăm dò nhỏ, hạ dù xuống bầu khí quyển của Venus để lấy mẫu các thành phần khí trong mỗi 100 mét. Những phép đo này sẽ rất quan trọng trong việc tìm hiểu nguồn gốc bầu khí quyển của Sao Kim hầu cung cấp manh mối về sự hình thành, tiến hóa. Biết rõ về mức độ deuterium, các khí quý như argon và neon, có thể xác định được lượng nước đã từng có ở đấy.

Tin khác

Công nghệ Số hóa
Bộ Tài chính vừa đưa ra cảnh báo trang facebook có tên “Tiếp nhận Xử lý Thu hồi và Hoàn Trả Vốn Treo” sử dụng hình ảnh và thông tin của Bộ Tài chính, tự nhận là đại diện Bộ Tài chính là giả mạo.
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Nhà máy Intel tại Việt Nam sẽ chạm mốc 4 tỷ sản phẩm xuất xưởng vào tháng tư, một dấu ấn khẳng định vai trò của nhà máy lắp ráp và kiểm định của Intel tại Việt Nam trong chuỗi vận hành toàn cầu.
3 ngày
Chuyển đổi số
Tuy nhiên, theo nhà khoa học AI hàng đầu của Meta, Yann LeCun, việc mở rộng quy mô các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện tại không đủ để đạt đến “AI ở cấp độ con người”.
1 tuần
Xu thế
Nếu bạn muốn trở thành một nhà sáng tạo thực thụ, hãy bắt đầu từ tư duy của chính mình. Khi bạn rèn luyện tư duy sáng tạo, hiểu rõ phong cách của mình và biết cách sử dụng AI như một trợ thủ, bạn sẽ làm chủ được công nghệ thay vì bị nó dẫn dắt.
1 tuần
Chuyển đổi số
AI là một thanh kiếm sắc bén, nhưng không phải ai cũng biết cách sử dụng. Nếu bạn biết làm chủ nó, AI sẽ giúp nâng tầm sáng tạo. Nhưng nếu bạn để AI quyết định thay bạn, thì bạn không còn là nhà sáng tạo nữa – bạn chỉ đơn thuần là người vận hành công cụ.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Bối cảnh tài chính của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang thay đổi nhờ sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính (fintech).
1 tuần
An toàn thông tin
Trong một bước đi chiến lược nhằm tăng cường khả năng bảo mật cho Google Cloud, Alphabet đã chính thức mua lại Wiz – startup an ninh mạng nổi bật với công nghệ trí tuệ nhân tạo, với mức giá kỷ lục 32 tỷ USD. Tuy nhiên, thương vụ này cũng đặt ra không ít thách thức pháp lý và tài chính, phản ánh sự táo bạo trong chiến lược dài hạn của Alphabet.
2 tuần
Công nghệ Số hóa
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, thời gian qua, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đề án 06 và cải cách hành chính đã và đang được Chính phủ triển khai tích cực.
2 tuần
Chuyển đổi số
Đông Nam Á đang ở thời điểm quan trọng của quá trình công nghiệp hóa AI. Đầu tư cơ sở hạ tầng của những "gã khổng lồ" công nghệ đã trở thành động lực mới cho phát triển kinh tế của khu vực.
3 tuần
Công nghệ Số hóa
TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh phí chi cho nghiên cứu phát triển (R&D) đạt 2% GRDP; bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng dần theo yêu cầu phát triển.
4 tuần
Xu thế
Năm 2025, các tập đoàn công nghệ hàng đầu đẩy mạnh đầu tư vào các tác nhân AI (AI Agents), với chiến lược tập trung vào việc phát triển hạ tầng và ứng dụng AI ở quy mô lớn. Sự khác biệt so với các giai đoạn trước nằm ở quy mô đầu tư, mục tiêu ứng dụng cụ thể và sự chuyển dịch trong chiến lược kinh doanh.
1 tháng
Chuyển đổi số
Lựa chọn giải pháp chuyển đổi số phù hợp giúp doanh nghiệp không chỉ tối ưu quy trình vận hành và khai thác dữ liệu một cách hiệu quả và bền vững mà còn giảm tải áp lực của nhân viên khi làm việc với công nghệ.
1 tháng
Công nghệ Số hóa
Google đã phát triển một công cụ AI để hoạt động như một cộng tác viên ảo cho các nhà khoa học về y sinh. Trong một số các thử nghiệm ban đầu, công cụ này đã giải quyết được một bí ẩn về khoa học, thứ đã làm cho các nhà khoa học phải đau đầu trong hơn một thập kỷ.
1 tháng
Công nghệ Số hóa
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), sẽ xây dựng những phương pháp tiếp cận hoạt động để định hướng hoạt động tương lai của ngân hàng liên quan tới phát triển khu vực tư nhân, chuyển đổi số, hợp tác khu vực và hàng hóa công khu vực.
1 tháng
Công nghệ Số hóa
Google cho biết họ sẽ bắt đầu sử dụng AI để xác định độ tuổi phù hợp của người dùng có phù hợp với việc sử dụng sản phẩm của mình.
1 tháng
Xem thêm