Tại cuộc trao đổi với báo giới bên lề Diễn đàn “Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19: Thu hẹp khoảng cách từ chính sách đến thực thi”, tổ chức mới đây, TS. Vũ Tiến Lộc đã đưa ra nhiều khuyến nghị cũng như các giải pháp thiết thực để cộng đồng doanh nghiệp tăng sức đề kháng, vượt qua những thách thức.

Theo ông, năm 2020 là năm thế nào với cộng đồng doanh nghiệp?

Có thể nói, đây là năm gian nan của cộng đồng doanh nghiệp, nhưng cũng là năm mà sự kiên cường và khả năng chống chịu của doanh nghiệp Việt thể hiện khá rõ.

Sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp chính là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất mà chúng ta có được những thành quả tăng trưởng dương trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang lún sâu vào suy thoái.

Đây cũng là năm cộng đồng doanh nghiệp ngộ ra, nhận thức rõ hơn yêu cầu về tăng cường khả năng chống chọi và yêu cầu phát triển bền vững của mình.

Trong bối cảnh bình thường, nếu nói về những vấn đề này thì sức thuyết phục còn hạn chế. Nhưng dịch bệnh xảy ra, những đứt gãy của của chuỗi cung ứng toàn cầu đã dạy cho chúng ta bài học phải tăng cường khả năng chống đỡ, phải phát triển bền vững.

Chúng tôi thấy rất rõ rằng, các doanh nghiệp trong những năm qua đã âm thầm định hướng môi trường kinh doanh của mình theo hướng phát triển bền vững. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, họ trụ vững khá tốt, thậm chí có cơ hội phát triển.

Còn những doanh nghiệp chưa chú trọng đến mô hình này, mỗi khi có biến động thị trường, lập tức rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thậm chí phá sản, giải thể, rút lui khỏi thị trường.

Thực tiễn trong năm qua là bài học quý giá cho doanh nghiệp Việt trong việc định hình lại tương lai cũng như chiến lược của mình. Phát triển bền vững là sự lựa chọn không thể khác. Điều này không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn hay nhà quản trị quốc gia, mà điều đó phải trở thành tâm thế của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, và siêu nhỏ.

Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng thế nào vào 5 năm tiếp theo, thưa ông?

-Cộng đồng doanh nghiệp mong muốn các Chính phủ phải có nỗ lực toàn cầu để ngăn chặn được dịch bệnh. Đây là điều quan trọng nhất với doanh nghiệp trong việc định hướng hoạt động kinh doanh trong những năm tiếp theo.

Những năm qua, chúng ta có nhiều nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư, nhưng cho đến nay chúng ta vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra là trở thành một trong ba nền kinh tế có môi trường kinh doanh có tính cạnh tranh và tốt nhất trong Asean. Hy vọng 5 năm tới, chúng ta thực hiện được hành trình này và quyết tâm đạt được mục tiêu đó.

Về phía cộng đồng doanh nghiệp, cần phải nâng cấp hoạt động của mình, có nỗ lực định hình lại tương lai của mình. Các doanh nghiệp phải hiểu rằng, phát triển bền vững và chuyển đổi số không phải là sự lựa chọn, mà là bắt buộc.

Sắp tới VCCI sẽ thúc đẩy các hoạt động hỗ trợ, tổ chức đào tạo, cung cấp thông tin… giúp cộng đồng doanh nghiệp từ lúc mới ra đời đã phải đặt mình trong trào lưu phát triển bền vững và chuyển đổi số.

Nỗ lực tiếp theo của Chính phủ là cải cách thủ tục hành chính, xây dựng theo hướng Chính phủ kiến tạo. Còn cộng đồng doanh nghiệp cũng phải là cộng đồng kinh doanh có trách nhiệm. Có như vậy hành trình 5 năm tới mới có nhiều bứt phá.

Thời gian qua, số doanh nghiệp tiếp cận với gói hỗ trợ Covid-19 của Chính phủ vẫn hạn chế. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Dưới góc độ của cộng đồng doanh nghiệp chúng tôi thấy rằng, những phản ánh chính sách của Chính phủ trong bối cảnh đại dịch Covid-19 hết sức chính xác và kịp thời. Trong thời gian ngắn, Chính phủ đã đưa ra hệ thống các gói giải pháp hỗ trợ toàn diện các biện pháp từ tiền tệ, tín dụng và các biện pháp về tài khóa, thị trường, trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến trọng tâm các biện pháp giãn, hoãn, giảm chính sách tín dụng, chính sách thuế…

Hệ thống đồng bộ các chính sách đó nếu được triển khai thực hiện một cách quyết liệt, hiệu quả sẽ tác động rất lớn đến doanh nghiệp, trợ giúp rất lớn cho doanh nghiệp trong bối cảnh khủng hoảng.

Một bộ phận các chính sách phát huy tác dụng tốt, nhưng cũng còn một bộ phận chính sách do việc thiết kế chưa bám sát thực tiễn cuộc sống, nên thủ tục hành chính còn phiền hà, các tiêu chí, định mức, đối tượng chưa rõ ràng, nên gặp khó khăn trong triển khai.

Theo số liệu thống kê cho thấy tình hình các doanh nghiệp giải thể, phá sản, ngừng hoạt động tăng lên rất nhanh chóng. Trong những tháng đầu năm, có đến 60% các doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc rời khỏi thị trường. Đây là con số kỷ lục, cao nhất từ trước đến nay.

Tin nên đọc

PNJ được vinh danh Top 10 trong 100 doanh nghiệp phát triển bền vững

Thị trường bất động sản 2021: Chung cư sẽ vẫn ‘hút’ khách, bất động sản công nghiệp khó đoán định

FDA chính thức thông qua vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNTech

Đẩy mạnh xuất khẩu Nam Mỹ cần trợ lực từ hợp tác logistics

Có một điều rất cần phải rút kinh nghiệm ở đây, đó là thiết kế chính sách và tổ chức thực thi chính sách đang có một khoảng cách khá lớn. Khi chính sách đã ban hành rất đúng đắn, nhưng khi đưa vào thực tiễn chưa thực sự thiết thực.

Chúng tôi thấy một điều, trong thời gian qua ở một số cơ quan của Chính phủ, khi chúng ta tổ chức thực thi một chính sách, thủ tục hành chính đó khá phiền hà. Chúng ta vẫn đang thiết kế chính sách đó theo kiểu bình thường như khi chưa có đại dịch. Mà đại dịch là bối cảnh đặc biệt, phải chống dịch như chống giặc, có nghĩa mọi biện pháp ứng phó với đại dịch phải được thực hiện với tinh thần của thời chiến.

Như vậy, mọi thủ tục, biện pháp thúc đẩy phải mạnh mẽ, thủ tục đơn giản. Việc thực thi chính sách, các thủ tục để đảm bảo thực hiện chính sách phải khác đi. Trong bối cảnh đại dịch lại tạo nên áp lực và tạo ra cả cơ hội cho chúng ta cải cách các thủ tục hành chính.

Nếu thủ tục hành chính cải thiện tích cực theo hướng đơn giản hóa, chúng ta sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề của doanh nghiệp. Không chỉ có các gói giải pháp, gói hỗ trợ bằng tiền bạc, mà chính tác động, cải cách về thể chế, thủ tục hành chính để thúc đẩy đưa nhanh các dự án vào hoạt động mới là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hiện nay.

Xin cảm ơn ông về những thông tin quý giá!