Nhu cầu mua sắm, tiêu dùng, lưu thông hàng hóa thường tăng cao trong dịp mua sắm cuối năm. Tuy nhiên, do ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19 trong những tháng vừa qua, trong khi thị trường vừa mới quay trở lại trạng thái 'bình thường mới',  người dân, doanh nghiệp lo ngại về việc thiếu nguồn cung lương thực, thực phẩm cũng như giá cả hàng hóa leo thang do ảnh hưởng giá xăng dầu, vận tải tăng cao.

Để làm rõ hơn về vấn đề này, Tạp chí Doanh Nhân Trẻ đã có cuộc trao đổi với bà Lê Việt Nga, Phó vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước, Bộ Công thương về kế hoạch cung ứng, điều tiết và bình ổn giá cả hàng hóa phục vụ cho dịp mua sắm cuối năm. 

PV: Sức mua sắm của người dân trong dịp Tết 2022 được dự báo ra sao? Bộ đã chuẩn bị các kế hoạch cung ứng hàng hoá như thế nào để phục vụ Tết Nhâm Dần?

Bà Lê Việt Nga: Dịch Covid-19 trong năm 2021 diễn biến phức tạp và kéo dài tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước gây ảnh hưởng tới nhiều hoạt động kinh tế, thương mại và dịch vụ.

Tính chung 10 tháng đầu năm 2021, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ cả nước đạt 3.720.401,13 tỷ đồng, giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, hầu hết các nhóm như du lịch, dịch vụ, hàng tiêu dùng, may mặc, phương tiện vận tải, văn hóa phẩm đều giảm; riêng nhóm hàng lương thực, thực phẩm tăng 4,37% do là nhóm hàng thiết yếu hàng ngày của người dân, kể cả giai đoạn dịch bệnh diễn biến phức tạp (tuy nhiên, mức tăng này vẫn thấp hơn mức tăng 13-14% của cùng kỳ các năm trước do nhu cầu thực phẩm phục vụ cho các bếp ăn tập thể, trường học, nhà hàng, quán ăn giảm).

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thu nhập của nhiều bộ phận người dân nhìn chung đều giảm, vì vậy dự kiến sức mua trong các tháng cuối năm nay sẽ không tăng so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu tập trung vào các mặt hàng lương thực, thực phẩm, hàng hóa thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng hàng ngày và trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022.

Nhằm chuẩn bị nguồn cung hàng hóa cho những tháng cuối năm nay và dịp Tết Nguyên đán, theo thông lệ hàng năm, Bộ Công thương ban hành chỉ thị về việc thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường cuối năm 2021 và dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022.

Trong đó, Bộ Công thương chỉ đạo các địa phương, các doanh nghiệp và các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch phục vụ tết, chủ động rà soát cung cầu hàng hóa, chuẩn bị tốt nguồn hàng và các phương án cung ứng hàng hóa, kể cả trong điều kiện dịch Covid-19 diễn biến phức tạp; triển khai chương trình bình ổn thị trường, chú trọng bảo đảm nguồn cung thực phẩm thiết yếu với giá cả ổn định; thực hiện chương trình kết nối cung cầu, đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi, hải đảo; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, chống buôn lậu, gian lận thương mại, bảo đảm an toàn thực phẩm...

* Trong trường hợp dịch Covid-19 bùng phát trên diện rộng vào đúng dịp Tết 2022, kế hoạch cung ứng hàng hóa có gì thay đổi và Bộ Công thương đã có chuẩn bị gì cho trường hợp này?

- Trong trường hợp dịch Covid-19 bùng phát trên diện rộng vào đúng dịp Tết Nguyên đán 2022 thì về cơ bản, các địa phương, doanh nghiệp và kể cả người dân đều đã có kinh nghiệm, kế hoạch trong công tác bảo đảm cung ứng hàng hóa lương thực, thực phẩm, nhu yếu phẩm thiết yếu từ các đợt dịch trước đó.

Tại Chỉ thị về việc thực hiện các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường cuối năm 2021 và dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, Bộ Công thương cũng đã chỉ đạo sở Công thương các địa phương chủ động tham mưu cho Ủy ban Nhân dân tỉnh các phương án bảo đảm nguồn cung hàng hóa theo các cấp diễn biến của dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn; có kế hoạch chuẩn bị nguồn hàng, dự trữ hàng hoá thiết yếu phục vụ tiêu dùng của người dân trong trường hợp có dịch bệnh và tết.

Hiện nay, tại các tỉnh, thành phố trên cả nước… đều đã chuẩn bị sẵn sàng các phương án bảo đảm dự trữ các loại hàng hóa lương thực, thực phẩm cần thiết trước mọi cấp độ và diễn biến của dịch Covid-19, bình ổn thị trường.

Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, phân phối hàng hóa đã được chỉ đạo thực hiện dự trữ hàng hóa nhằm bình ổn thị trường các tháng cuối năm và Tết Nguyên đán. Các nhà bán lẻ, siêu thị đều tăng hàng cung ứng, dự trữ (tăng 20-30% so với ngày thường) nên về cơ bản sẽ vẫn đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng, giá cả cơ bản ổn định.

Trong thời gian tới, Bộ Công thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành, UBND, Sở Công thương các tỉnh, thành phố và doanh nghiệp theo dõi, bám sát tình hình giá cả, thị trường hàng hóa tại các địa phương để kịp thời ứng phó trong trường hợp thị trường có biến động...

* Hiện nay, người dân lo ngại việc thiếu hụt nguồn cung hàng hóa, đặc biệt là lương thực, thực phẩm do nhiều địa phương, vùng sản xuất trước đó bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19, về phía cơ quan quản lý, Bộ đánh giá tình trạng này như thế nào?

- Qua quá trình theo dõi, tổng hợp báo cáo các địa phương và trao đổi thông tin với các cơ quan liên quan như Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương chưa nhận được thông tin về khả năng thiếu hụt lương thực, thực phẩm tại các địa phương, nguồn cung cơ bản vẫn đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Đồng thời, hiện nay, việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa giữa các địa phương, vùng miền trên cả nước đều thuận lợi, không gặp khó khăn. Rất nhiều doanh nghiệp phân phối lớn có mạng lưới phân phối rộng khắp trên cả nước. Do vậy, trong trường hợp có dấu hiệu giảm nguồn cung cục bộ thì các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp sẽ kịp thời có phương án cung ứng, bảo đảm hàng hóa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

* Còn với những lo ngại về việc giá cả hàng hóa sẽ tăng cao trong dịp mua sắm cuối năm, do giá xăng dầu, vận chuyển vẫn liên tục leo thang, Bộ có giải pháp gì để bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu trong dịp Tết 2022 tới?

- Do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 mà giá các nguyên, nhiên vật liệu trên thị trường thế giới và thị trường trong nước đều có xu hướng tăng, thậm chí một số nhóm hàng tăng giá mạnh. Đồng thời, do các nhà máy thực hiện công tác phòng, chống dịch hoặc một số nhà máy thực hiện 3 tại chỗ khiến chi phí sản xuất tăng, chi phí vận chuyển, lưu thông cũng tăng do phát sinh các chi phí về xét nghiệm… kéo theo giá các hàng hóa có xu hướng tăng trong thời gian qua.

Tuy nhiên, hiện nay, dịch bệnh đã cơ bản được kiểm soát, tình hình sản xuất, lưu thông thuận lợi hơn là yếu tố góp phần ổn định hoặc giảm giá hàng hóa.

Để góp phần bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường trong những tháng cuối năm, Bộ Công thương sẽ tiếp tục theo dõi, bám sát tình hình giá cả, thị trường hàng hóa tại các địa phương, nhất là tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng... để kịp thời ứng phó trong trường hợp thị trường có biến động, đồng thời đôn đốc các địa phương sớm có phương án mở lại hoạt động của các chợ truyền thống với điều kiện bảo đảm an toàn phòng, chống dịch Covid-19.

Bộ cũng tiếp tục chủ động làm việc với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tình hình cung cầu một số sản phẩm nông nghiệp thiết yếu, chú trọng đến tình hình chăn nuôi gia súc và rau, củ quả nhằm bảo đảm đáp ứng đầy đủ nhu cầu lương thực, thực phẩm của người dân trong dịp tết.

Về lưu thông, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, UBND và Sở Công thương các tỉnh, thành phố, đơn vị có liên quan trên cả nước kịp thời xử lý các khó khăn trong lưu thông, phân phối hàng hóa nhằm không làm đứt gẫy chuỗi cung ứng hàng hóa thiết yếu.

Đối với việc điều hành giá cả trên thị trường, Bộ sẽ phối hợp với các bộ ngành trong việc tham mưu điều hành giá các mặt hàng do nhà nước quản lý giá, trong đó có mặt hàng xăng dầu nhằm góp phần kiểm soát lạm phát chung theo mục tiêu của Chính phủ.

Bộ cũng chỉ đạo các doanh nghiệp tiết giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, thực hiện việc giảm giá bán theo mức giảm của các nhà cung cấp và theo thị trường nhằm cung ứng hàng hóa cho thị trường với giá hợp lý; đồng thời tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về các chương trình phục vụ tết, thông tin giá cả, thị trường để tạo tâm lý ổn định cho người dân, tránh hiện tượng đầu cơ găm hàng.

* Cảm ơn bà về buổi trò chuyện!