Thầy cô giáo từ hình mẫu của tuổi ấu thơ…

Trong muôn vàn mơ ước thời “con nít”, ít nhất đã có một lần con trẻ từng ước lớn lên sẽ được làm thầy/cô giáo. Cũng dễ hiểu thôi. Vì khi vừa dứt sữa mẹ, khi vừa nhận biết được mọi việc xung quanh thì chúng đã được gửi vào nhà trẻ. Cô giáo chính là hình ảnh đầu tiên in đậm vào trong tâm trí của trẻ.

Đó là người thương yêu, an ủi, vỗ về chăm lo cho chúng bữa ăn giấc ngủ hằng ngày, giải quyết cho chúng mọi “ khó khăn, trở ngại trong cuộc sống”- tỷ như chuyện bị con bạn kế bên cắn một phát hay tự dưng bỗng thấy trong lòng bực bội vô cớ cốc lên đầu thằng ngồi cùng bàn một cái  rõ đau làm nó hét toáng lên khiến cho lớp học “vỡ trận”. “Huynh đệ tương tàn”, “dầu sôi lửa bỏng” vậy mà chỉ cần cô giáo “xuất chiêu” hay quá lắm cùng với bảo mẫu “song kiếm hợp bích” là chỉ một phút ba mươi giây “sóng yên gió lặng”. Thế mới nói, cô giáo như mẹ hiền, cô giáo là cô tiên…

Lớn thêm một xíu, con gái thường bắc chước cô từ cái lắc hông khi đi, từ cái cong môi khi kể chuyện. Con trai học theo thầy từ điệu bộ, nói năng, thậm chí cái cách thầy xách cặp hay đeo ba lô…

Đó là về hình thức bên ngoài còn “nội dung bên trong” thì khỏi phải nói, “thầy/cô luôn luôn đúng”. Có khi cùng một nội dung, một vấn đề nhưng ba mẹ giải thích mỏi cả miệng vẫn không “xi nhê”, chỉ cần thầy cô nói một cái là “thông suốt” ngay.

… đến thần tượng của tuổi mới lớn

Lớn thêm một chút nữa, cái nhìn của trẻ cũng theo đó mà lớn lên. Lúc nầy, hình ảnh thầy cô giáo từ hình mẫu trở thành thần tượng. Thần tượng về lối sống nho nhã, về trình độ hiểu biết uyên thâm - nhất là thầy cô nào có một chút tài lẻ về văn nghệ, thể dục thể thao nữa thì thôi rồi…

Mới hay, bất cứ ở đâu, thời đại nào, thầy cô giáo cũng đóng vai trò quyết định trong việc phát triển trí tuệ,  tài năng, hình thành nhân cách cho học sinh mà không hề có bất cứ một động cơ vụ lợi nào. Đồng nghĩa với việc trong trái tim của mỗi học sinh, thầy cô giáo có một chỗ đứng rất trang trọng.

Ngoài lòng biết ơn, sự ngưỡng mộ ra thì tình thầy trò còn là thứ tình yêu thật khó định nghĩa, nó vừa giống tình thương của con cái với cha mẹ, của đứa em đối với anh chị, của bạn bè với nhau… 

Hãy gìn giữ truyền thống “Tôn sư trọng đạo” 

“Tôn sư trọng đạo” vốn là đạo lý, là truyền thống đã trở thành hệ giá trị xã hội không bao giờ thay đổi của người Việt. Người xưa có câu: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “Không thầy đố mày làm nên”. “Trọng thầy mới được làm thầy”, “Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy”.

Đã từng có thời người thầy giáo được nhân dân tôn kính xếp thứ bậc chỉ sau vua, trước cả cha: Quân - Sư - Phụ.

Rất tiếc ngày nay không ít thực trạng đau lòng xảy ra đã làm tổn thương nghiêm trọng đến mối quan hệ và vị trí của người thầy trong xã hội. Đặc biệt nguy hiểm hơn nó khiến cho con trẻ mất dần đi lòng tôn kính đối với người thầy được thể hiện qua đạo lý “Tôn sư trọng đạo” mà ông cha ta đã dày công vun đắp qua nhiều thế hệ.

Tình trạng thầy giáo cô giáo vi phạm chuẩn mực đạo đức xảy ra như chúng ta đã từng biết là không thể chấp nhận được.  

Về phía phụ huynh, cũng xảy ra rất nhiều trường hợp, trước mặt con em mình, có lời lẽ, thái độ không tôn trọng thậm chí sỉ nhục thầy cô giáo. Kể cả những chuyện không ai dám ngờ cũng đã xảy ra như vụ việc “phụ huynh bắt cô giáo quỳ gối” ở Long An làm dậy sóng dư luận trong một thời gian dài. 

Ai cũng biết trong gia đình cha mẹ là tấm gương của các con. Con trẻ soi vào đó bắt chước cách nghĩ, cách ứng xử và từ đó hình thành cách sống.  “Tấm gương” mà “đối đãi” với thầy cô như vậy thì “phản chiếu” vào con trẻ làm sao?

Biết rằng, hệ lụy là đến từ nhiều phía,  tác động bởi nhiều yếu tố xã hội - cá nhân, khách quan - chủ quan… Có nguyên nhân lộ rõ, chúng ta nhìn thấy tức thì. Có nguyên nhân sâu xa, phải được phân tích bởi chuyên gia thì chúng ta mới thấu đáo. Có nguyên nhân dễ dàng khắc phục, cũng có nguyên nhân phải định hình lại cả một nền tảng.

Trên con đường đi tìm kiếm, khôi phục lại giá trị thiêng liêng của sự “tôn sư trọng đạo”, góp phần hoàn thiện nhân cách cho trẻ thì vai trò, trách nhiệm nêu gương của người lớn (cả thầy giáo và phụ huynh) là hết sức quan trọng.

Mong rằng, cho dù xã hội có biến đổi như thế nào, người thầy vẫn luôn luôn có trách nhiệm giữ mình. Cho dù xảy ra tình huống gì, phụ huynh cũng hãy bình tĩnh suy xét… để Ngày Nhà giáo Việt Nam hằng năm trọn vẹn ý nghĩa tri ân và tôn kính.