Thứ hai, 05/12/2022

TP HÀ NỘI _°C /_% weather

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ

  • Click để copy

Từ ‘đóng’ đến ‘mở’ hệ sinh thái khởi nghiệp - Bài 1: ‘Cú twist’ từ cách tư duy chính sách

Huyền Trang
- 18:57, 04/10/2022

(DNTO) - Năm 2022, lần đầu tiên, khái niệm “đổi mới sáng tạo mở” chính thức được đưa vào hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam. Tư duy này sẽ góp phần thay đổi bộ mặt của toàn bộ thị trường khởi nghiệp trong giai đoạn mới.

Chính phủ, các Bộ ngành hiện đang nỗ lực để xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mở ở Việt Nam. Ảnh: T.L.

Chính phủ, các Bộ ngành hiện đang nỗ lực để xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mở ở Việt Nam. Ảnh: T.L.

Vì sao lại “mở”?

Năm 2021, Việt Nam đón nhận dòng vốn đầu tư mạo hiểm kỷ lục lên tới 1,5 tỷ USD rót vào thị trường khởi nghiệp. Cùng với đó là sự hiện diện của 4 kỳ lân (startup tỷ đô) và 10 startup định giá trên 100 triệu USD. Tuy vậy, số lượng doanh nghiệp của Việt Nam còn hạn chế (khoảng 1 doanh nghiệp/140 người dân, trong khi khu vực ASEAN là 1 doanh nghiệp/80-100 người dân), đồng thời chủ yếu là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ngoài ra, sau 5 năm xây dựng thị trường khởi nghiệp (2016-2021), dù Việt Nam đã có 4 kỳ lân nhưng tính trên tổng số gần 4.000 startup thì con số này vẫn còn rất hạn chế, so với thị trường Ấn Độ, mỗi năm đều có thêm hàng chục kỳ lân mới. 

Bước sang năm 2022, cũng là năm Việt Nam phục hồi và phát triển kinh tế, yêu cầu mới đặt ra cho thị trường khởi nghiệp, không chỉ tăng quy mô và số lượng doanh nghiệp, mà còn phải hỗ trợ để có thể nuôi dưỡng nhiều startup thành kỳ lân. Muốn làm được điều này, cần huy động nguồn lực rất lớn từ xã hội. 

Cuối năm 2021, khái niệm đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation) lần đầu tiên được các nhà chính sách của Việt Nam nhắc đến khi nói về kế hoạch phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp trong nước sau 5 năm xây dựng và sau 2 năm bước qua đại dịch Covid-19.

Chia sẻ về sự khác biệt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Văn Tùng cho biết, trước đây, hệ sinh thái khởi nghiệp thông thường chỉ gồm những startup, mentor (cố vấn), đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp, quỹ đầu tư hay nhà đầu tư thiên thần. Như vậy, hệ sinh thái bị đóng và các thành phần cứ loanh quanh trong đó.

Nhưng hai năm trở lại đây, các tập đoàn, tổng công ty mới phát hiện ra một điều, họ cần ý tưởng sáng tạo vì họ đang thiếu ý tưởng sáng tạo. Và các ý tưởng sáng tạo lấy ở chính trong hệ sinh thái khởi nghiệp đang có. Đó là lý do các tập đoàn, địa phương, đơn vị đào tạo như trường đại học… được đưa thêm vào hệ sinh thái. 

“Các tập đoàn, công ty, địa phương chính là người đặt hàng cho startup có ý tưởng sáng tạo. Và khi tham gia giải quyết bài toán của tập đoàn, các startup sẽ được những doanh nghiệp đi trước, có kinh nghiệm, thành công, hỗ trợ, trả tiền cho giải pháp của mình. Đây là mối quan hệ có đi có lại. Chính vì vậy, con đường này là con đường nhanh nhất để các ý tưởng sáng tạo được sử dụng, phát huy và hình thành các startup mới”, Thứ trưởng Trần Văn Tùng nhấn mạnh.

Cũng theo Enamotive, lợi thế của đổi mới sáng tạo mở giúp nhân đôi tỷ lệ thành công tới 80%, gia tăng 40-60% năng suất làm việc, tốc độ đổi mới sáng tạo gấp 3 lần so với mô hình truyền thống. Đó cũng là lý do trên thế giới, hệ sinh thái đối mới sáng tạo đã có sự dịch chuyển mạnh mẽ, từ “đóng” sang “mở”.

Theo báo cáo “Lifting The Lid On Corporate Innovation In The Digital Age” của MIT và Capgemini năm 2020, xu hướng tìm kiếm các nguồn đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp chuyển dịch, giảm tỉ lệ từ phòng nghiên cứu phát triển nội bộ từ 69% năm 2020 xuống còn 29% năm 2025, từ nhân viên công ty giảm từ 49% xuống còn 10%. Ngược lại, các doanh nghiệp mở rộng nguồn đổi mới sáng tạo bằng việc kết hợp với các phòng Lab bên ngoài, tăng từ 33% năm 2020 lên 71% năm 2025; từ startup tăng từ 10% lên 44%.

Con đường đến các hành động

Việc thay đổi tư duy chính sách là nền tảng phát triển các hành động đúng, hỗ trợ kịp thời cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong giai đoạn mới. Ảnh: T.L.

Việc thay đổi tư duy chính sách là nền tảng phát triển các hành động đúng, hỗ trợ kịp thời cho hệ sinh thái khởi nghiệp trong giai đoạn mới. Ảnh: T.L.

Bà Phạm Thu Hằng, Chủ tịch Nền tảng Đổi mới sáng tạo Bambuup nhận định, với sự phát triển của công nghệ, một doanh nghiệp ở Israel thông qua mạng internet hoàn toàn có thể kết nối, cung cấp dịch vụ dễ dàng cho một doanh nghiệp Việt Nam. Hay một doanh nghiệp Việt Nam có thể làm outsourcing (thuê ngoài) cho các đối tác Nhật Bản. Điều này khiến môi trường trong các tổ chức, doanh nghiệp không đóng được như trước nữa.

"Vì thế, tương tự với triết lý về đổi mới sáng tạo cho phép lấy các nguồn lực, động lực từ bên ngoài để vun đắp cho nội tại của doanh nghiệp, sẽ tạo ra cơ hội cho vô vàn cho các hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo", bà Hằng nhận định.

Nhanh chóng hòa nhịp với khu vực và thế giới, Việt Nam cũng đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, nhằm tạo động lực cho phát triển khoa học công nghệ, một trong ba đột phá chiến lược để phát triển kinh tế xã hội. 

“Kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở được Singapore và một số nước Đông Nam Á phát triển trong 2 năm trở lại đây, và khi tiếp cận, chúng tôi thấy phù hợp và sẵn sàng tạo điều kiện phát triển như một nguồn lực đầu tư cho hệ sinh thái khởi nghiệp. Vì vậy trong năm nay, Bộ Khoa học Công nghệ đứng vai trò đầu mối để tiếp tục nghiên cứu, kết nối các thành tố để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp”, Thứ trưởng Trần Văn Tùng nhấn mạnh.

Đặc biệt, ngày 11/5/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 569/QĐ-TTg ban hành Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Chiến lược nêu ra một trong những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là triển khai mạnh mẽ các nền tảng đổi mới sáng tạo mở và mạng lưới đổi mới sáng tạo mở nhằm thu hút mọi nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước, tạo ra các công nghệ mới, sản phẩm mới, hình thành doanh nghiệp mới.

Đây cũng là lần đầu tiên giải pháp đổi mới sáng tạo mở được đề cập chính thức, từ đó khẳng định vai trò của nó trong đổi mới sáng tạo nói chung và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp nói riêng; đồng thời cũng mở ra hành lang mới cho các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển.

Tuy nhiên, theo ông Lý Đình Quân, Phó chủ tịch Hội đồng Cố vấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Quốc gia, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở là câu chuyện lớn liên quan đến đa văn hóa, đa nguồn lực, gắn kết yếu tố sáng tạo, không chỉ thúc đẩy việc hỗ trợ khởi nghiệp mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo của cả nền kinh tế theo hướng đưa tri thức vào đa lĩnh vực, phục vụ cho quá trình thương mại hóa thông qua các hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, giúp hoạt động khởi nghiệp sáng tạo mạnh mẽ, rút ngắn con đường từ sáng chế ra thị trường.

Do vậy, điều khó nhất là làm sao để gắn kết nguồn lực đó, duy trì, tương tác, hoạt động thường xuyên. Điều này đòi hỏi tư duy của nhà quản lý, nhà khoa học, của doanh nhân cũng phải "mở" để kết nối lại với nhau và đồng bộ hóa bằng tri thức, bằng văn hóa và sự tôn trọng. Mỗi thành tố đó phải thay đổi tư duy để phù hợp với một hệ sinh thái mở.

(Còn tiếp)

Tin khác

Thời sự - Chính trị
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam giao cho GS. TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế giữ chức vụ kiêm nhiệm Phó Chủ tịch Hội đồng, phụ trách, điều hành Hội đồng Y khoa quốc gia.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Thông qua các hoạt động tại lễ hội, các doanh nghiệp, đối tác có cơ hội gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ thông tin về thị trường trong và ngoài nước; kết nối cung cầu tiêu thụ nội địa và tìm kiếm các đối tác kinh doanh tiềm năng trong chuỗi ngành hàng.
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Thủ tướng yêu cầu khẩn trương xây dựng Chương trình, kế hoạch hành động 180 ngày thực hiện các khuyến nghị của EC trong việc gỡ thẻ vàng IUU. Trong đó, phải gắn rõ trách nhiệm, phải lượng hóa để mọi cơ quan, người dễ hiểu, dễ làm, dễ giám sát, dễ kiểm tra, dễ đánh giá...
2 ngày
Thời sự - Chính trị
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các doanh nghiệp bất động sản hiện nay đang có vướng mắc liên quan đến thể chế và gặp nhiều khó khăn về tài chính do nguồn vay tín dụng, trái phiếu đến hạn phải trả.
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Cơ quan CSĐT đã áp dụng các biện pháp phong tỏa, ngăn chặn các tài khoản giao dịch, sổ tiết kiệm, kê biên tài sản và tạm giữ số tiền mà một số bị can đã tự nộp và trả lại là 1.700 tỷ đồng.
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong bức tranh toàn cảnh ngành ngân hàng, "hụt hơi" tín dụng, nợ xấu không xử lý được và khối trái phiếu doanh nghiệp các ngân hàng đang nắm giữ... là những nhân tố ẩn chứa rủi ro khi đánh giá tương lai ngành ngân hàng tháng cuối năm.
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Phiên họp này Chính phủ tập trung thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội tháng 11 và 11 tháng năm 2022; tình hình thực hiện chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội; tình hình giải ngân vốn đầu tư công 11 tháng năm 2022; tình hình triển khai 3 chương trình mục tiêu quốc gia...
3 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong thời gian diễn ra giải bóng đá thế giới World Cup 2022, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán phải chủ động phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ lợi dụng việc thanh toán cho hoạt động đánh bạc, tổ chức đánh bạc, cá độ bất hợp pháp.
4 ngày
Thời sự - Chính trị
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, quy hoạch phải đi trước một bước với tư duy đột phá, tầm nhìn chiến lược. Quy hoạch lúng túng, chậm chạp, không được đầu tư ngang tầm thì lãng phí nguồn lực, phát triển không bền vững, phát triển không đột phá.
4 ngày
Thời sự - Chính trị
Bộ GTVT nghiêm cấm các hành vi không đảm bảo minh bạch trong lựa chọn nhà thầu dự án cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2 (2021-2025) và đảm bảo công khai mọi tiêu chí lựa chọn nhà thầu.
4 ngày
Thời sự - Chính trị
Hiện nay, từ sản xuất, xuất khẩu, bất động sản đến hàng không, du lịch, dịch vụ…, đều đang chật vật hoạt động, viễn cảnh không đủ sức bám trụ chẳng còn quá xa vời. Hơn lúc nào hết, thị trường rất cần được khơi thông dòng vốn để vượt qua giai đoạn khó khăn. 
5 ngày
Thời sự - Chính trị
Trong suốt hành trình lịch sử 92 năm qua, Đảng ta luôn kết hợp một cách nhuần nhuyễn những nhiệm vụ đối nội, phát triển đất nước với phục vụ đối ngoại. Những thành công trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là môi trường thuận lợi và là điều kiện, tiền đề vững chắc cho công tác đối ngoại.
5 ngày
Văn hoá - Xã hội
Sau gần 6 năm đăng ký xuất khẩu bưởi sang Hoa Kỳ, các cơ quan có liên quan của Việt Nam và Hoa Kỳ đã tích cực đàm phán, trao đổi, đến nay Hoa Kỳ chính thức nhập khẩu quả bưởi tươi Việt Nam với lô đầu tiên được chọn từ tỉnh Bến Tre.
6 ngày
Thời sự - Chính trị
Chiều 27/11, Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với UBND TP.HCM về phát triển kinh tế - xã hội, giải ngân đầu tư công và tiến độ triển khai công trình trọng điểm.
1 tuần
Thời sự - Chính trị
Kỳ vọng về những trung tâm logistics đang được hiện thực hóa từ chính sách tới hành động. Tuy vậy, rất nhiều vấn đề đặt ra như tính kết nối vùng, quy hoạch, xu hướng phát triển xanh… cần được mổ xẻ để Việt Nam sớm có những “gã khổng lồ” trong lĩnh vực logistics.
1 tuần
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ

Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ
Doanh Nhân Trẻ