Năm 2020, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia dẫn đầu trong chuyển đổi số thời Covid-19 khi có gần 40 nền tảng chuyển đổi số quốc gia ra đời. Trong bối cảnh phục hồi và tăng trưởng hậu Covid-19, các chuyên gia cũng nhận định, Việt Nam cần tiếp tục thực hiện các giải pháp tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đặc biệt, hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam hiện đã ghi nhận sự tham gia mạnh mẽ hơn của giới nữ.

Những gương mặt nữ đi đầu trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nói gì về "tiềm năng nữ giới" trong lĩnh vực này?

Bà Trương Lý Hoàng Phi, Phó chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP.HCM, Chủ tịch HĐQT - CEO IBP: "Phụ nữ đủ kỹ năng để phát huy trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo".

Tôi muốn phụ nữ thay đổi tư duy vì đôi khi, xây dựng doanh nghiệp không chỉ là kinh doanh thông thường mà là cố gắng để có thêm nguồn lực, sáng chế, có thể phục vụ cộng đồng nhiều hơn.

Bà Trương Lý Hoàng Phi

Người phụ nữ có tầm ảnh hưởng rất lớn, trong gia đình là sự ảnh hưởng đến chồng, con; ở ngoài xã hội là ảnh hưởng tới những người cùng làm việc. Vì vậy, nếu người phụ nữ mang trong mình sự đổi mới sáng tạo thì chắc chắn sẽ tác động lên người khác. Nếu thế giới có 50% số phụ nữ làm đổi mới sáng tạo thì chắc chắn 100% mọi người sẽ đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, ngay cả trong môi trường khởi nghiệp hay nghiên cứu, sự tham gia của phụ nữ rất hạn chế, bởi nhiều người vẫn đang bị ràng buộc bởi các định kiến xã hội buộc bản thân phải trở thành người hoàn hảo.

Phụ nữ nên tập trung đổi mới ở những điểm mạnh, khi điểm mạnh được phát huy tối đa sẽ khỏa lấp những điểm yếu và tự tin hơn. Tôi tin phụ nữ khi đã muốn làm gì thì sẽ làm được mọi việc và rất thành công.

Trước đây, việc truyền thông về đổi mới sáng tạo khiến phụ nữ lầm tưởng rằng hoạt động này chỉ dành cho nam giới. Tuy nhiên, có nhiều hoạt động đơn giản mà phụ nữ đang làm cũng là đổi mới sáng tạo. Vì vậy trong thời gian tới, cần giúp phụ nữ hiểu rằng họ cũng đủ kỹ năng và có thể phát huy trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trong cuộc thi Startup Wheel hay với Quỹ VinTech Fun của Vingroup mà tôi từng tham gia, cũng có khoảng 30% nhà nghiên cứu là phụ nữ. Chỉ có điều, động lực để họ thương mại hóa kết quả nghiên cứu bị hạn chế hơn so với nam giới, vì nữ giới thường nghĩ chỉ hoạt động cộng đồng mà không nghĩ đến việc xây dựng doanh nghiệp. Tôi muốn phụ nữ thay đổi tư duy này vì đôi khi, xây dựng doanh nghiệp không chỉ là kinh doanh thông thường mà là cố gắng để có thêm nguồn lực, sáng chế, có thể phục vụ cộng đồng nhiều hơn.

Đối với bản thân, tôi nghĩ rằng trong một thế giới liên tục đổi mới, nếu một ngày mình không đổi mới sáng tạo thì sẽ bị đào thải. Cho nên thời gian vừa qua, tôi làm việc hỗ trợ cộng đồng nhưng thực ra là đang làm việc cho chính mình, vì vậy tôi luôn duy trì nguồn năng lượng tích cực.

TS. Hà Thị Thanh Hương - Trưởng bộ môn Kỹ thuật mô và Y học tái tạo, Khoa Kỹ thuật Y sinh Trường Đại học Quốc tế (Đại học Quốc gia TP.HCM): "Nữ giới làm việc tốt như nam giới"

Nữ giới có khả năng cạnh tranh và làm việc tốt như nam giới trong cả nghiên cứu khoa học hay kỹ thuật

TS Hà Thị Thanh Hương

Nhóm nghiên cứu của chúng tôi hiện có 20 sinh viên, trong đó hơn nửa là nữ; có rất nhiều dự án do nữ sinh viên đứng đầu và làm rất tốt, đang tham gia các cuộc thi.

Tôi nghĩ chỉ có những hoạt động đòi hỏi sức mạnh về thể chất thì có thể giới hạn cho phụ nữ, còn những hoạt động khác, kể cả nghiên cứu khoa học, kỹ thuật thì nữ giới có khả năng cạnh tranh và làm việc tốt như nam giới. Vì vậy, khi tuyển các nhân sự, tôi chưa bao giờ phân biệt và chú ý đến việc lựa chọn theo giới tính.

Tuy nhiên, hiện các nguồn tài trợ cho hoạt động nghiên cứu khoa học chủ yếu từ ngân sách Nhà nước, rất ít ỏi. Từ góc độ của nhà khoa học, chúng tôi vẫn cần có nguồn vốn tài trợ để nghiên cứu và phát triển sản phẩm vì các nhà đầu tư sẽ khó rót tiền vào một ý tưởng mà chưa có sản phẩm, chưa chứng minh được khả năng tiếp cận thị trường.

Bà Bùi Thanh Duyên, đồng sáng lập Công ty Công nghệ Genetica: "Lãnh đạo nữ cần trao lòng tin cho cộng sự"

Đối với nữ giới làm lãnh đạo, việc trao lòng tin cho các cộng sự là rất quan trọng để người lãnh đạo chú tâm làm tốt công việc của mình. Sự đa dạng là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Bà Bùi Thanh Duyên

Khi làm việc tại phòng lab rất chuyên nghiệp tại Mỹ, tôi nghĩ Việt Nam cũng có thể phát triển những phòng thí nghiệm như vậy, điều đó thôi thúc tôi thành lập phòng lab tiêu chuẩn quốc tế tại Việt Nam và là trung tâm chính của toàn bộ khu vực Đông Nam Á.

Không phải ở Việt Nam là phải làm theo những điều thế giới đã làm được, mà ngay cả Việt Nam vẫn có thể tạo ra những giá trị mới, tiên phong trên cả thế giới. Ví dụ hiện nay, Genetica muốn đưa ra quy trình bảo mật, quyền sở hữu cho chính người dùng để sở hữu thông tin di truyền, thông tin hệ gen của mình và chúng tôi muốn tiên phong đưa công nghệ này ra thế giới.

Người phụ nữ làm chủ doanh nghiệp nhưng vẫn có bản năng của một người mẹ, vì vậy nếu dành thời gian cho gia đình là chuyện rất tự nhiên. Tuy nhiên, xã hội ngày càng trân trọng vai trò của người phụ nữ nên họ có thể tận dụng để phát triển công việc và chứng tỏ khả năng của mình.

Đối với nữ giới làm lãnh đạo trong một tổ chức, việc trao lòng tin cho các cộng sự là rất quan trọng để người lãnh đạo chú tâm làm tốt công việc của mình. Sự đa dạng là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Bà Nguyễn Thu Hoài - Giám đốc Công ty Nương Bắc, Chủ tịch Chapter Happy Women Queen thuộc Mạng lưới Nữ lãnh đạo toàn cầu: "Tôi chấp nhận khiếm khuyết để được sống như mình mong muốn"

Phụ nữ muốn đổi mới sáng tạo, muốn có khả năng thích ứng với những cái mới thì phải có khả năng chấp nhận khiếm khuyết của mình.

Bà Nguyễn Thu Hoài

Tôi là người phụ nữ không thích nội trợ, không thích nấu ăn, nên trong thời gian đầu xây dựng gia đình, tôi cũng rất stress. Do vậy, tôi học cách chấp nhận việc mình khiếm khuyết, không hoàn hảo và công khai với mọi người rằng mình không thể làm tốt việc nhà để họ hiểu và chia sẻ. Chỉ đến khi khởi nghiệp, tôi mới thấy được sống cuộc sống theo mong muốn của mình.

Với những người trẻ, hầu hết sẽ lựa chọn kinh doanh ngành hiện đại như mỹ phẩm, thời trang, riêng những ngành ẩm thực truyền thống rất ít người trẻ tham gia, đây là cơ hội tôi nhìn ra. Xuất phát từ suy nghĩ ngây thơ như vậy, tôi đã dấn thân thử sức.

Nhưng nhược điểm lớn nhất của tôi là không biết nấu ăn, lúc đó tôi tự hỏi rằng vậy mình có làm được không. Trong lúc mâu thuẫn như vậy, tôi lại nhận ra rằng khi bản thân không biết gì là lúc bạn có thể nghĩ ra những thứ mọi người không nghĩ đến.