Tốc độ tăng trưởng Top 10 thế giới

Tại Hội nghị Phát triển thương mại điện tử bền vững sáng 1/12, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải nhận định thương mại điện tử Việt Nam đã có hành trình năm phát triển rực rỡ. 

Những ngày đầu chập chững vào Việt Nam, khái niệm "thương mại điện tử" còn khá xa lạ với người tiêu dùng; các sàn thương mại điện tử thời kì đầu có giao diện đơn giản, các tính năng hiển thị sản phẩm, dịch vụ, gian hàng còn sơ khai; số lượng nhà bán hàng hạn chế. Các sàn đã phải tốn rất nhiều chi phí để thu hút người bán và người mua, trong khi các nhà bán hàng cũng tốn nhiều công sức để có đơn hàng đầu tiên.

Nhưng từ bước chập chững đó, thương mại điện tử Việt Nam đã có mức phát triển vượt bậc, luôn duy trì tăng trưởng ở mức 2 con số từ 16-30%/năm. Quy mô thị trường ước đạt 20,5 tỷ USD trong năm nay. Thị trường thương mại điện tử Việt Nam được đánh giá có tốc độ tăng trưởng Top 10 thế giới và dự đoán tiếp tục thăng hạng trong 2 năm tới.

Bên cạnh đó, thị trường thương mại điện tử Việt Nam mở rộng thêm các dịch vụ thứ cấp như: công nghệ hỗ trợ giao dịch, dịch vụ marketing, truyền thông tiếp thị trực tuyến, chuyển phát... ngày càng giúp tối ưu giúp con đường đưa hàng hoá từ nhà sản xuất, nhà bán hàng tới người tiêu dùng ngày càng rút ngắn.

Khẳng định vai trò của thương mại điện tử ngày càng quan trọng trong nền kinh tế số, tuy nhiên Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải nhìn nhận thương mại điện tử vẫn đang đối diện với nhiều thách thức như đảm bảo nguồn gốc xuất xứ hàng hóa; đảm bảo an toàn, an ninh thông tin cá nhân; phát triển hạ tầng logistics và xây dựng niềm tin của người tiêu dùng...

“Thực trạng phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn, thách thức cụ thể trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử”, ông Hải nói và nhấn mạnh trong giai đoạn tiếp theo, thị trường thương mại điện tử Việt Nam phải hướng tới phát triển bền vững, đó là tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các chủ thể trong hoạt động thương mại điện tử.

Không thể thiếu niềm tin

Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) cho biết giống như các lĩnh vực khác, phát triển bền vững trong thương mại điện tử cần phải đảm bảo các yếu tố như tăng trưởng tích cực, ổn định; cân bằng, hài hòa lợi ích các bên liên quan; phát triển xanh, niềm tin và nguồn nhân lực.

Việc duy trì tăng trưởng trên 2 con số trong 15 năm qua là điểm sáng của thương mại điện tử Việt Nam. Bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, bà Oanh cho biết các doanh nghiệp lớn trong ngành, doanh nghiệp hạ tầng cần chung tay với cơ quan quản lý nhà nước hỗ trợ cho các doanh nghiệp từng bước “Go Online” để nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Đặc biệt, để phát triển thương mại điện tử bền vững không thể thiếu yếu tố niềm tin. Trước hết là niềm tin của các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia vào hệ sinh thái thương mại điện tử. Với người tiêu dùng cần có niềm tin vào chất lượng hàng hóa, tin rằng quyền lợi của họ được bảo vệ khi tham gia mua sắm trên thị trường thương mại điện tử.

“Các doanh nghiệp nhỏ cần có niềm tin rằng thị trường sẽ có cơ chế bảo vệ họ mà không bị doanh nghiệp lớn chèn ép, cạnh tranh không lành mạnh. Còn phía người tiêu dùng, trở ngại lớn nhất khi mua hàng trực tuyến vẫn là ‘Chất lượng kém so với quảng cáo’, ‘Không tin tưởng đơn vị bán hàng’, ‘Khó kiểm định chất lượng hàng hoá. Vì vậy, bên cạnh việc thường xuyên thanh tra, kiểm tra, giám sát, chúng tôi cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật cạnh canh, pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng các quy tắc, chuẩn mực kinh doanh trên môi trường mạng’”, bà Oanh nói.

Theo vị này, giai đoạn trước có thể do hạ tầng thương mại điện tử còn yếu, chưa đủ lớn hay nhận thức của các bên chưa đầy đủ nhưng đây là thời điểm chín muồi để tiến hành một cuộc chuyển đổi toàn diện cho thị trường thương mại điện tử Việt Nam. 

Với việc phát triển Chính phủ số, các hạ tầng số như dịch vụ logistics thông minh, thanh toán điện tử, hoá đơn điện tử, hợp đồng điện tử, xác thực định danh điện tử đều đang có những bước chuyển mình nhanh chóng. Nguồn lực, nguyên liệu đã đầy đủ để xây dựng một hệ sinh thái thương mại điện tử chất lượng, bảo vệ cho các bên từ người tiêu dùng, người bán hàng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thương mại điện tử.