Sáng 15/3/2023, hãng OpenAI chính thức tung ra GPT-4, phiên bản mới nhất của công nghệ đằng sau dịch vụ chatbot ChatGPT từng làm chấn động Thung lũng Silicon khi nó ra đời vào 4 tháng trước. Phiên bản nâng cấp mang đến một bước tiến đáng nể, nhưng nhiều vấn đề vẫn còn tồn tại.

GPT-4, một công nghệ sử dụng mô hình đa phương thức, có thể nhận vào dữ liệu chữ hay hình ảnh, đưa ra câu trả lời “có cấp độ ngang ngửa với con người trên nhiều tiêu chuẩn chuyên môn và học thuật” - theo OpenAI.

“Nó đã có thể vượt qua bài kiểm tra Luật Mỹ (Bar exam) với điểm số ngang ngửa 10% thí sinh đạt điểm số cao nhất… Trái với khả năng đạt điểm số ở 10% thấp nhất của GPT-3.5”.

Nếu tin vào đánh giá đó, GPT-4 sẽ mang đến một bước tiến đáng kể trong công nghệ trí thông minh nhân tạo. OpenAI dự tính sẽ tung tính năng nhập liệu bằng chữ của GPT-4 cho API thương mại trước khi đưa vào ChatGPT miễn phí. Hãng này cũng đang thử nghiệm khả năng nhập liệu bằng hình ảnh thông qua hợp tác với “Be My Eyes” - một ứng dụng di động có thể nhận biết và mô tả hình ảnh.

Một nâng cấp đáng kể

GPT-4 (Generative Pretraining Transformer) là một phần của mô hình ngôn ngữ đã được tạo dựng từ 2018. Mô hình ngày giúp “huấn luyện” trí thông minh nhân tạo để có thể nhận biết và dự đoán các đoạn chữ trong kho dữ liệu rộng lớn mà nó lấy từ mạng Internet. Trải qua thời gian phát triển, OpenAI đã tăng cường kích cỡ và mức độ phức tạp của mô hình này.

GPT-4 có thể trả lời chính xác yêu cầu cách thức chữa bệnh, và sử dụng các thuật ngữ chuyên ngành hệt như bác sĩ chuyên nghiệp.

Cũng giống với các phiên bản cũ, GPT-4 có thể xử lý những câu lệnh và trả lời một cách tự nhiên, bao hàm các lĩnh vực từ kỹ thuật cho đến công việc sáng tạo. Nhưng phiên bản mới còn có thể trả lời với mức độ chuyên sâu hơn, với câu trả lời dài hơn.

Các chuyên gia AI của tờ New York Times đã làm một số bài kiểm tra với ChatGPT trên phiên bản mới. GPT-4 đã có thể trả lời với mức độ chính xác cao, thậm chí cụ thể hơn. Một tính năng mới là chatbot này có khả năng mô tả hình ảnh và còn có thể trả lời câu hỏi dựa theo hình ảnh.

GPT-4 cũng thêm vào rất nhiều kiến thức chuyên môn đáng nể. Nó có thể trả lời chính xác yêu cầu cách thức chữa bệnh sau khi được xem qua tiền sử bệnh án của bệnh nhân, và còn sử dụng các thuật ngữ chuyên ngành hệt như bác sĩ chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, GPT-4 vẫn giữ những giới hạn vốn có trước kia, trong đó bao gồm việc không thể tạo ra các ý tưởng mới hoặc bàn về tương lai. Việc chatbot “hoang tưởng” vẫn còn đó, khi nó thường tự đưa ra các thông tin sai lệch để trả lời.

Cùng với công bố của OpenAI, Microsoft cũng cho biết, thực ra phiên bản này đã được đưa vào sử dụng từ lâu, kể từ khi họ chạy thử nghiệm Bing Chat tại thị trường Ấn Độ.

Cắt giảm đạo đức?

Trái ngược với bầu không khí phấn khởi đó, một đội ngũ có trách nhiệm giảm thiểu tác hại xã hội trong các sản phẩm AI đã bị Microsoft sa thải. Đội ngũ này nằm trong số 10.000 nhân viên bị sa thải trong đợt cắt giảm nhân sự mới nhất của hãng này. 

Emily Bender, chuyên gia thuật ngữ máy tính và đạo đức công nghệ ngôn ngữ của Đại học Washington, cho rằng quyết định này là vô cùng “thiển cận”. Bà nói: “Với tầm cỡ phức tạp và quan trọng của công việc này, bất kỳ sự cắt giảm nhân sự nào cũng đáng bị chê trách”.

Microsoft đã bắt đầu thành lập một đội ngũ khám phá các vấn đề về trách nhiệm đạo đức cho trí thông minh nhân tạo vào 2017. Đến 2020, đội ngũ này có 30 thành viên. Nhưng khi cuộc đua AI với Google bắt đầu nóng dần, Microsoft điều phái hầu hết thành viên của đội ngũ này sang các ban ngành khác, chỉ để lại 7 thành viên. Như thế là quá ít để xử lý việc tích hợp các kế hoạch đạo đức và an toàn xã hội vào AI.

Có vẻ như Microsoft không còn hứng thú với một đội ngũ chuyên gia thường tạo ra cản trở làm chậm quá trình phát triển của công nghệ AI. Tuy nhiên, một cựu thành viên cảnh báo, việc làm này sẽ “Để lộ các hiểm họa cho các doanh nghiệp và con người”.

Trước đó, khi Microsoft bắt đầu ứng dụng AI cho công cụ Bing Chat, nó đã có rất nhiều hành vi đáng ngại. Có thể kể đến là việc Bing Chat “sáng tạo” nên các thông tin sai sự thật, thậm chí vu khống các nhân vật có thật.

Cho đến nay, vấn đề đạo đức trong công nghệ AI gần như được quản lý hoàn toàn bởi Microsoft và Google. Đã có nhiều chuyên gia, trong đó bao gồm Emily Bender, kêu gọi áp lực từ bên ngoài để buộc các hãng công nghệ đầu tư vào đạo đức cho trí thông minh nhân tạo.

Bender khuyên người dùng “đừng bao giờ nghe theo các lời khuyên từ AI về tư vấn y tế, tư vấn pháp luật, tâm lý trị liệu... hay các chủ đề nhạy cảm khác”.

Nước đi của Google

Ở phía bên kia chiến tuyến, hôm 14/3, Google đã tung ra một loạt các tính năng trí thông minh nhân tạo mới cho các ứng dụng Workspace, trong đó bao gồm Google Docs, Gmail, Sheets, và Slides.

Các tính năng đó bao gồm việc tạo nội dung, rút gọn và khám phá ý tưởng trong Google Docs, khả năng viết email từ nhập liệu gạch đầu dòng, và tạo hình ảnh, âm thanh, video theo yêu cầu để minh họa.

Loạt tính năng mới này cho thấy nỗ lực “chạy đua đuổi bắt” của Google với đối thủ Microsoft trong công nghệ trí thông minh nhân tạo tạo sinh. Tháng 12 năm ngoái, Google đã tuyên bố “báo động đỏ” trong đội ngũ nội bộ, thúc giục đội ngũ nhân viên đẩy các tính năng từ AI sang sản phẩm của họ chỉ trong vòng vài tháng.

Trong một video giới thiệu, tính năng tự tạo nội dung trong Google Docs và Google Mail đã có thể giúp người dùng đưa ra yêu cầu “Giúp tôi viết” và “Tuyển dụng nhân viên bán hàng khu vực”, AI có thể hoàn tất công việc trong vài giây, sau đó cho người dùng tự tinh chỉnh lại.

Một tính năng tương tự có thể giúp người dùng ghi chú hay email, với nhập liệu vài gạch đầu dòng và được tùy chọn giọng điệu “nghiêm túc” hay “suồng sã”.

Tuy vậy, các tính năng này hiện chỉ được trao cho một số người dùng giới hạn để thử nghiệm, với kế hoạch sẽ được tung ra cho người dùng phổ thông vào cuối năm nay.

Cần chú ý là đã có tin đồn Microsoft cũng đang trong quá trình xây dựng các tính năng tương tự cho bộ phần mềm văn phòng Office, bao gồm Word, Teams, và Outlook.

Microsoft cũng đã lên lịch một sự kiện vào ngày mai, 16/3, với chủ đề “Tương lai của trí thông minh nhân tạo”, rất có thể là để công bố nhiều tính năng hay sản phẩm AI mới.