Coi việc thích ứng với dịch Covid-19 là động lực để phấn đấu

Tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19, ngày 25/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định, bức tranh chống dịch đã có những gam màu sáng lạc quan hơn.

"Trên phạm vi cả nước, tình hình dịch bệnh đang tiếp tục được kiểm soát và có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là tại những điểm nóng, các ca nhiễm đang có chiều hướng giảm dần từng ngày, từng tuần. Vừa qua có xuất hiện một số ổ dịch mới, nhưng do đã có kinh nghiệm và với sự lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời, quyết liệt, cùng sự vào cuộc của nhân dân, doanh nghiệp và cả hệ thống chính trị, chúng ta đã kiểm soát được ngay", Thủ tướng nhận định.

Ban Chỉ đạo Quốc gia và các địa phương cũng thống nhất quan điểm chuyển trạng thái từ mục tiêu “không có Covid” sang thích ứng an toàn, linh hoạt và kiểm soát hiệu quả dịch bệnh Covid-19 để thực hiện vừa phòng, chống dịch có hiệu quả, vừa khôi phục và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

"Căn cứ hướng dẫn tạm thời của Bộ Y tế, khoảng ngày 30/9, các địa phương tùy tình hình cụ thể để quyết định địa bàn nào được nới lỏng giãn cách và tiếp tục kiểm soát dịch có hiệu quả. Những nơi nào an toàn, đã kiểm soát được dịch bệnh thì phải vừa tiếp tục kiểm soát an toàn, vừa khôi phục và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội", Thủ tướng cho biết và nhấn mạnh, các quy định, hướng dẫn, tiêu chí của T.Ư không thể phủ kín được thực tiễn, do đó, các địa phương phải đánh giá tình hình thực tế trên cơ sở các nguyên lý chung, phát huy tính năng động, sáng tạo và dựa vào kinh nghiệm có được trong thời gian qua.

Đồng thời, yêu cầu tất cả các địa phương thành lập "tổ công tác phục hồi sản xuất" do chủ tịch UBND tỉnh phụ trách. Các tỉnh, thành phố đã kiểm soát được dịch bệnh có kế hoạch khôi phục sản xuất, kinh doanh.

Bộ Y tế, Tiểu ban Y tế ban hành hướng dẫn về tự xét nghiệm và về huy động y tế tư nhân trong công tác phòng, chống dịch, trên tinh thần tăng tính tự chủ, phát huy trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân.

Về xuất nhập cảnh, Tiểu ban An ninh - Trật tự phối hợp với các cơ quan sớm ban hành quy định mới; nghiên cứu công nhận "hộ chiếu vaccine".

Bộ Giao thông Vận tải kiểm tra việc quản lý, kiểm soát hoạt động vận tải, lưu thông hàng hóa; các địa phương phải hết sức linh hoạt, không ban hành "giấy phép con" cản trở lưu thông hàng hóa.

Thủ tướng nhắc lại và tiếp tục nhấn mạnh các nguyên tắc cơ bản để thích ứng với tình hình mới: Y tế là trụ cột, là trung tâm; kinh tế là cơ sở, là nền tảng; dữ liệu khoa học, công nghệ là then chốt; bảo đảm an sinh, ổn định chính trị - xã hội là trọng yếu và thường xuyên; ý thức người dân, vaccine, thuốc chữa bệnh là điều kiện tiên quyết; tranh thủ tối đa, coi việc thích ứng với dịch Covid-19 là động lực để phấn đấu vươn lên và thay đổi, thúc đẩy một số công việc mà lâu nay chúng ta đã làm song gặp khó khăn như chuyển đổi số, nâng cao năng lực cấp cơ sở…

Doanh nghiệp như "nắng hạn gặp mưa rào"

Kỳ "ngủ đông" kinh tế kéo dài đã hạ gục hàng chục ngàn doanh nghiệp tại TP.HCM. Những doanh nghiệp còn sản xuất theo mô hình "3 tại chỗ" cũng thoi thóp "thở oxy" vì chi phí tăng cao và nguồn lực hạn hẹp. Nếu cứ tiếp tục "khóa chặt" nền kinh tế, thì số doanh nghiệp chết có thể sẽ tăng theo cấp số nhân.

Một doanh nghiệp sản xuất hạt điều ở quận Thủ Đức đã ngưng hoạt động từ giữa tháng 7 đến nay do không đáp ứng được 3 tại chỗ. Lãnh đạo doanh nghiệp này cho biết, họ đang phải gồng mình để cầm cự qua ngày. Niềm mong mỏi lớn nhất lúc này là thành phố cho mở cửa trở lại sớm, họ sẽ nhận các đơn hàng xuất khẩu trong quý IV.

"Nếu sớm được hoạt động lại, doanh nghiệp sẽ bố trí khoảng 30-50 công nhân làm việc và tăng dần khi dịch bệnh giảm. Chỉ có như vậy mới giúp công ty thoát khỏi chuỗi đứt gãy sau một thời gian dài ngưng hoạt động. Đây là thời điểm quyết định để doanh nghiệp bớt khó khăn khi dịch bệnh chặn đứng đà phát triển trong thời gian qua", lãnh đạo doanh nghiệp nói.

Ông Lương Nguyên Tâm, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Quốc tế T-Farm cho biết, đang mong mỏi từng ngày thành phố nới lỏng những quy định để doanh nghiệp có thể sản xuất trở lại để cứu vãn đơn hàng.

"Lúc đầu tôi nghĩ các biện pháp giãn cách cứng sẽ chỉ kéo dài khoảng nửa tháng nên cũng nói khó để xin trì hoãn với đối tác. Do yếu tố khách quan là dịch bệnh, họ đồng ý, nhưng đến nay đã trễ hẹn quá lâu rồi. Mất 6 - 7 năm để gầy dựng mối quan hệ với các đối tác lớn, giờ chỉ đành ngồi nhìn họ bỏ mình. Điều tôi lo sợ nhất không phải hết tiền mà là mất đơn hàng. Tiền hết có thể đi vay mượn, cầm cố, bán tài sản chứ khách hàng mất thì coi như xong" - ông Tâm thở dài. 

Từ thực trạng trên, việc Chính phủ ra quyết sách nới lỏng giãn cách nền kinh tế thực sự khiến các doanh nghiệp như "chết đuối vớ phải cọc".

Nhìn từ góc độ kinh tế, TS Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Trường Chính sách công và Quản lý, Đại học Fulbright Việt Nam cho rằng, hiện không thể nói mở hay không mở cửa, mà phải nói rằng không thể không mở cửa.

Ông An cho rằng, chúng ta không thể loại "sạch bóng" Covid-19 được. Do đó, thay đổi tư duy, chuyển từ “Zero Covid” sang “thích ứng với Covid-19” và tuân thủ các nguyên lý khoa học trong chống dịch, từng bước chúng ta sẽ thích nghi được.

"Đại dịch như một cơn đại hồng thủy, nó sẽ cuốn trôi rất nhiều sinh mạng. Chúng ta không thể sống chung với đại hồng thuỷ nhưng có thể sống chung với một tiểu hổng thủy - tức một trạng thái dịch bệnh nhất định mà hệ thống y tế có thể chống chịu được. Trạng thái đó tạo ra không gian và cơ hội cho chúng ta có thể tái khởi động lại cuộc sống trong một bối cảnh mới. Đây là cách duy nhất để chúng ta sống được trong thời đại dịch bệnh kéo dài như thế này", TS. Anh cho hay.

Khẳng định Việt Nam không thể có lựa chọn nào khác, buộc phải mở cửa lại nền kinh tế khi sức chống chịu của cả Nhà nước, doanh nghiệp cũng như người dân đã cạn kiệt, tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, "những bước đi tới đây phải hết sức linh hoạt, mềm dẻo trên cơ sở an toàn”, bài toán nới lỏng giãn cách cần được tính toán thận trọng, với mục tiêu chung không chỉ bảo vệ sức khỏe tính mạng nhân dân, mà còn là bảo vệ "sức khỏe" nền kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.