Trong khi Việt Nam đã đạt được một thỏa thuận, thì các cường quốc thương mại khác như Ấn Độ và Thái Lan đang đàm phán đến phút chót, báo hiệu một sự thay đổi sâu sắc trong trật tự thương mại toàn cầu.

Theo các hãng tin Reuters và CBS News, Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức hàng đầu đã xác nhận thời hạn ngày 9/7 cho việc đàm phán sẽ không được gia hạn thêm. Những quốc gia không đạt được thỏa thuận song phương sẽ phải đối mặt với các mức thuế được áp lại từ ngày 1/8.

"Chúng tôi sẽ gửi thư cho khoảng 100 quốc gia", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent phát biểu trên kênh CNN, nhấn mạnh rằng mức thuế cơ bản 10% sẽ được áp dụng rộng rãi, nhưng có thể tăng vọt với những đối tác không có thiện chí.

Tổng thống Trump, với phong cách đàm phán cứng rắn, được cho là đã ký các "lá thư" thông báo mức thuế cho 12 quốc gia với phương án "chấp nhận hoặc không", thay vì tiếp tục các cuộc thảo luận kéo dài.

Động thái này đã tạo ra một làn sóng chấn động từ châu Á sang châu Âu.

Châu Á nóng bỏng cuộc đua ngoại giao

Tâm điểm của cuộc đua đang đổ dồn về châu Á. Theo Times of India, Ấn Độ đang trong những giờ đàm phán cuối cùng để có thể đạt được một "thỏa thuận thương mại nhỏ", nhằm tránh mức thuế tiềm tàng lên tới 26%. Các quan chức Ấn Độ đã phải bay đến Washington để thảo luận, tuy nhiên, các vấn đề nhạy cảm về nông sản và sữa vẫn là rào cản lớn.

Trong khi đó, tờ Bangkok Post đưa tin Thái Lan đang đối mặt với nguy cơ bị áp thuế 36%. Để né đòn trừng phạt này, Bangkok đã đưa ra một đề nghị được xem là "nỗ lực cuối cùng": cam kết giảm 70% thặng dư thương mại với Mỹ trong 5 năm, mở cửa thị trường cho nông sản và hàng công nghiệp Mỹ, đồng thời tăng mua máy bay Boeing và khí hóa lỏng.

Bộ trưởng Tài chính Thái Lan cho biết họ hy vọng vào một mức thuế 10%, nhưng có thể chấp nhận trong khoảng 10-20%.

Thỏa thuận của Việt Nam: Một chuẩn mực đầy thách thức

Giữa bối cảnh hỗn loạn đó, thỏa thuận mà Việt Nam đạt được vào tuần trước trở thành một điểm tham chiếu quan trọng. Như các hãng tin quốc tế đã đưa tin, hàng hóa Việt Nam sẽ chịu mức thuế 20% khi vào Mỹ, một con số thấp hơn đáng kể so với mức 46% bị đe dọa ban đầu.

Tuy nhiên, thỏa thuận này đi kèm một điều khoản nghiêm ngặt: mức thuế lên tới 40% sẽ được áp cho các mặt hàng bị nghi ngờ là hàng Trung Quốc "trung chuyển" qua Việt Nam để né thuế. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc phải chứng minh nguồn gốc xuất xứ một cách minh bạch và chặt chẽ.

Đổi lại, một số mặt hàng của Mỹ sẽ được hưởng thuế suất 0% khi vào Việt Nam, mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ nguồn.

Tác động toàn cầu và tương lai bất định

Chính sách của Mỹ không chỉ giới hạn ở châu Á. Các cuộc đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) được cho là đã đi vào bế tắc, và EU có thể đối mặt với việc thuế suất bị tăng gấp đôi lên 20%. Hơn nữa, trong một động thái gây quan ngại, Tổng thống Trump còn đe dọa áp thêm 10% thuế đối với bất kỳ quốc gia nào "liên kết với các chính sách chống Mỹ của khối BRICS". BRICS là khối kinh tế - chính trị gồm 9 thành viên (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và các nước khác). Mục tiêu chính của khối là tăng cường hợp tác kinh tế, thách thức các thể chế tài chính do phương Tây chi phối và thúc đẩy một trật tự thế giới đa cực.

Rõ ràng, Nhà Trắng đang sử dụng sức mạnh thị trường của mình để thiết lập lại các mối quan hệ thương mại theo hướng song phương, có lợi hơn cho Mỹ. Giai đoạn tạm dừng 90 ngày sắp kết thúc, và một trật tự thương mại mới, dù không ai mong muốn, đang dần định hình.

Đối với Việt Nam, việc có được một thỏa thuận là một thành công về mặt ngoại giao, nhưng mức thuế 20% vẫn là một bài toán kinh tế khó khăn, đòi hỏi sự linh hoạt, nâng cao năng lực cạnh tranh và đặc biệt là sự minh bạch trong chuỗi cung ứng để có thể đứng vững.