‘Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng’

Ngày 13/10, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam Võ Thị Ngọc Ngân (thường gọi là Ngân 98) để điều tra về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm".

Theo kết quả điều tra, Ngân 98 được xác định là người điều hành Công ty TNHH TM-DV ZuBu và hộ kinh doanh ZuBu shop, chuyên kinh doanh các sản phẩm thực phẩm "bảo vệ sức khỏe giảm cân". Tuy nhiên, đương sự đã tiêu thụ "viên rau củ Collagen" trên các sản phẩm được cấp phép lưu hành với cái mác "hàng tặng kèm, không bán".  

Theo cơ quan điều tra, các chứng cứ đều khẳng định Ngân là người chủ mưu, điều hành toàn bộ hoạt động sản xuất - kinh doanh hàng giả. Trong đó một số mẫu (sản phẩm viên Collagen) có chứa các chất cấm sibutramin và phenolphthalein, theo kết quả giám định của Phân viện khoa học hình sự - Bộ Công an.  

Cùng là trai xinh gái đẹp, cùng là người của công chúng, cùng phạm tội sản xuất hàng giả, hẳn mọi người còn nhớ “vụ án viên kẹo rau Kera” của Công ty cổ phần Tập đoàn Chị Em Rọt do người đẹp Nguyễn Thúc Thùy Tiên làm “trùm cuối” xảy ra hồi tháng 4. Sau nửa năm khởi tố vụ án, khởi tố bị can tội "Sản xuất hàng giả là thực phẩm và Lừa dối khách hàng", phiên tòa xét xử sơ thẩm Hoa hậu Thùy Tiên và bị can dự kiến sẽ diễn ra trong thời gian ngắn sắp tới.   

Trở lại vụ Ngân 98 cùng với việc "nữ hoàng livestream" Hoàng Thị Hường (chủ hệ sinh thái Hoàng Hường vừa bị bắt cách mấy bữa trước, có vẻ không làm mấy người ngạc nhiên.

Hoàng Hường bị khởi tố và bị bắt tạm giam về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng". Mặc dù chưa xác định có liên quan đến hàng giả nhưng trước đấy, Dược phẩm Hoàng Hường và các cơ sở trong hệ sinh thái này đã nhiều lần bị Thanh tra Bộ Y tế và các sở y tế địa phương xử phạt hàng chục triệu đồng, thậm chí rút giấy phép phòng khám nha khoa với hành vi quảng cáo sai sự thật, thổi phồng công dụng như thuốc chữa bệnh, song Hoàng Hường vẫn “chứng nào tật nấy”.

Việc sản xuất hàng giả, quảng cáo sai sự thật, lừa dối khách hàng cũng khiến hàng loạt người nổi tiếng như BTV Quang Minh, MC Vân Hugo, NSND Hồng Vân, diễn viên Cát Tường, MC Quyền Linh… phải muối mặt xin lỗi khách hàng là người hâm mộ đã từng xảy ra khiến khán giả mất lòng tin không lấy gì bù đắp được.

Chính phủ vào cuộc

Chưa bao giờ hàng giả, hàng nhái và tệ nạn quảng cáo thổi phồng sai sự thật về sản phẩm ở nước ta ngày càng trở nên nghiêm trọng và phổ biến như hiện nay. Vấn nạn này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn đe dọa trực tiếp lên sức khỏe người tiêu dùng.

Trước tình trạng đó, từ ngày 15/5 đến 15/6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phát động chiến dịch truy quét hàng giả và gian lận thương mại trên phạm vi toàn quốc với sự phối hợp đồng bộ của nhiều bộ ngành liên quan.

Chỉ trong thời gian ngắn, rất nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả, kém chất lượng trong nước đã được phơi bày. Nhiều vụ án lớn đã được phát hiện và xử lý nghiêm minh. Hàng chục đơn vị, cá nhân bị xử phạt, Hàng trăm vụ sản xuất và buôn bán sữa giả, thuốc giả… bị triệt phá; Hàng tấn sản phẩm giả trị giá hàng tỷ đồng bị thu hồi, tiêu hủy; Thu giữ hàng nghìn sản phẩm điện tử, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc. Những đối tượng trong các vụ án này đều bị xử lý nghiêm theo pháp luật.    

Vì sao, hàng giả “thấy quan tài vẫn không đổ lệ?”

Bằng sự quyết liệt, đồng bộ, đồng lòng của Chính phủ, cuộc chiến chống hàng giả của nước ta vừa qua đã thu về một số thắng lợi nhất định. Luật đã có, chế tài, xử phạt, thậm chí truy tố, tạm giam cũng đã áp dụng. Vậy mà, hàng giả vẫn tồn tại. Bằng chứng là việc Ngân 98 vừa bị khởi tố và bắt tạm giam vì sản xuất hàng giả.

Trong khi Nhà chức trách vất vả chạy đôn chạy đáo. Còn người dân bàng hoàng, lo sợ, hoang mang thì tội phạm vẫn “bình tĩnh sống, sản xuất và rao bán”nếu không muốn nói còn có vẻ như thách thức người tiêu dùng và cơ quan chức năng.

Vì sao người vi phạm “thấy quan tài vẫn không đổ lệ?”, không chỉ là tự vấn của người dân mà ngay cả Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại phiên thảo luận tổ ngày 23/5, Kỳ họp thứ 9 cũng đặt ra câu hỏi: “Trong thời gian qua, chúng ta đã bắt nhiều tấn hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Luật đã có, Ban chỉ đạo cũng đã có từ Trung ương đến địa phương nhưng tại sao lại để hàng gian, hàng giả, hàng nhái diễn ra với số lượng lớn như thế?”.   

Chống hàng giả cần phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng.  

Theo các chuyên gia, việc sản xuất hàng giả và quảng cáo sai sự thật vẫn diễn ra bất chấp, có nhiều lý do:

1. So với khoản lợi nhuận khổng lồ mà hàng giả mang lại, các chi phí bỏ ra rất thấp. Chi phí sản xuất hàng giả rất thấp; Số tiền xử phạt hành chính, ngay cả khi ở mức cao, vẫn thấp. Khả năng bị phát hiện thấp vì càng ngày sự gian lận càng tinh vi, khó kiểm soát.  

2. Chế tài xử lý chưa đủ mạnh, việc thực thi pháp luật chưa hiệu quả do còn những khoảng trống pháp luật hoặc cách định nghĩa chưa rõ ràng, gây khó khăn cho việc xử lý các đối tượng vi phạm, đặc biệt là trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.

Cần nâng cao mức phạt, thậm chí xử lý hình sự đối với những trường hợp nghiêm trọng để tăng tính răn đe. Nâng cao năng lực quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát, đặc biệt là trên các nền tảng thương mại điện tử.

3. Về phía doanh nghiệp và người tiêu dùng: Một số người tiêu dùng biết rõ là hàng giả nhưng vẫn mua vì giá rẻ; thiếu kiến thức, kinh nghiệm phân biệt hàng thật, hàng giả, dễ dàng nghe lời ngon tiếng ngọt. Nhiều doanh nghiệp vì “lý do tế nhị”, thà chấp nhận cạnh tranh không lành mạnh chứ không tố giác “tội phạm”.

Ngoài sự vào cuộc quyết liệt của chính phủ, cần sự chung tay hiệp sức của cộng đồng chống lại hàng giả làm trong sạch môi trường kinh doanh bền vững. Để thực hiện, người tiêu dùng cần sáng suốt phân biệt hảng giả - thật. Không ham rẻ mà dung túng, tiêu thụ hàng giả; Mỗi doanh nghiệp kiên quyết bảo vệ thương hiệu của mình, công khai chống lại hàng giả.