Căng thẳng quân sự tại eo biển Hormuz vừa thổi bùng trở lại những lo ngại tồi tệ nhất của giới đầu tư toàn cầu về một cuộc khủng hoảng nguồn cung. Phố Wall lập tức phản ứng tiêu cực khi áp lực chi phí leo thang đe dọa trực tiếp đến lộ trình cắt giảm lãi suất của các ngân hàng trung ương.

Tiếng súng tại Trung Đông một lần nữa trở thành mồi lửa thiêu rụi thành quả kiểm soát lạm phát mà các nền kinh tế lớn vừa chật vật giành lại được. Cuộc xung đột lan rộng không chỉ phá vỡ tuyến hàng hải huyết mạch mà còn làm tiêu tan hy vọng về một kịch bản hạ cánh mềm cho nền kinh tế toàn cầu.

Ngay lập tức, hàng tỷ USD vốn hóa trên thị trường chứng khoán Mỹ đã bốc hơi khi giới đầu tư tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro. Sắc đỏ bao trùm các bảng điện tử từ châu Á sang châu Âu, báo hiệu một đợt tái định giá tài sản quy mô lớn trên toàn thế giới.

Chỉ trong phiên giao dịch ngày 9/9, giá dầu thô Brent Biển Bắc đã chính thức xuyên thủng mốc 100 USD/thùng, chạm mức 101,09 USD, theo hãng tin Reuters. Cùng lúc, dầu WTI của Mỹ cũng nhảy vọt lên hơn 96 USD/thùng, ghi nhận mức đóng cửa cao nhất kể từ tháng 5.

Việc chi phí nhiên liệu thô tăng vọt đang chuẩn bị móc thêm tiền từ túi người tiêu dùng tại siêu thị thông qua các hóa đơn vận tải đắt đỏ hơn. Những nhãn giá thay đổi liên tục trên quầy hàng sẽ sớm phản ánh chính xác sức nóng từ chảo lửa Trung Đông.

Sự bứt phá của vàng đen diễn ra ngay sau khi các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng quanh khu vực vịnh Ba Tư làm dấy lên lo ngại đứt gãy hoàn toàn chuỗi cung ứng.

Trả lời Reuters, ông Ole Hansen, Giám đốc Chiến lược Hàng hóa tại Saxo Bank nhận định: "Diễn biến giá dầu vượt và duy trì trên ngưỡng 100 USD phản ánh một thị trường đang phải thay đổi hoàn toàn góc nhìn về thời gian khủng hoảng Trung Đông có thể kìm hãm nguồn cung". Sự thiếu vắng các giải pháp ngoại giao khiến phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị được cộng thẳng vào giá bán mỗi thùng dầu.

Sự mong manh của thị trường bộc lộ rõ khi lượng dầu dự trữ chiến lược tại nhiều quốc gia tiêu thụ lớn đã suy giảm đáng kể sau những đợt can thiệp bình ổn giá trước đó. Việc không còn lớp đệm dự phòng vững chắc khiến mọi rủi ro địa chính trị dù là nhỏ nhất cũng lập tức bị tính vào giá bán.

Phản ứng trước diễn biến này, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA - Energy Information Administration) đã phải tức tốc nâng dự báo giá dầu Brent bình quân năm nay lên 91 USD/thùng, tăng gần 5%. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia năng lượng đánh giá con số này vẫn còn quá lạc quan khi lệnh ngừng bắn giữa các phe phái liên tục đổ vỡ.

Nhiều quỹ đầu tư đang bắt đầu phòng vệ trước viễn cảnh tồi tệ nhất bằng cách tái cơ cấu danh mục tài sản. Trả lời Bloomberg, ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group, cảnh báo rủi ro gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz có thể giữ giá dầu ở mức quanh 100 USD/thùng cho đến hết quý 4.

Đáng lo ngại hơn, nếu xung đột làm hư hại nghiêm trọng các tổ hợp khai thác, giá dầu thô hoàn toàn có khả năng vọt lên ngưỡng 150 USD/thùng, buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải giữ nguyên nền lãi suất cao kỷ lục.

Sức nóng từ thị trường năng lượng quốc tế đang đè nặng trực tiếp lên kỳ điều hành giá xăng dầu của nước ta vào những ngày tới. Các doanh nghiệp logistics và vận tải đường bộ, với cơ cấu chi phí phụ thuộc từ 30% đến 40% vào nhiên liệu, sẽ là những mắt xích đầu tiên gánh chịu tổn thương. Khi chi phí vận hành đội lên, cước vận tải hàng hóa nội địa và phí xuất nhập khẩu chắc chắn sẽ rục rịch tăng theo. Hệ lụy này tạo ra một vòng lặp tăng giá len lỏi vào từng mặt hàng thiết yếu hàng ngày.

Các ngành sản xuất định hướng xuất khẩu của Việt Nam vốn đang nỗ lực tối ưu chi phí để cạnh tranh đơn hàng toàn cầu nay lại phải đối mặt với một cú sốc đầu vào nằm ngoài dự tính. Nếu mặt bằng giá năng lượng mới được thiết lập và duy trì lâu dài, đà phục hồi của nền kinh tế sẽ gặp phải lực cản vô cùng lớn.