Tiền không thiếu?

Kinh tế tăng trưởng, tín dụng tăng, nguồn lực được huy động mạnh, nhưng thị trường chứng khoán lại thiếu một dòng tiền đủ mạnh để tạo thành xu hướng tăng bền vững. 

Kinh tế vĩ mô tháng 8 đang cho thấy nhiều kết quả tích cực, từ chỉ số sản xuất công nghiệp, FDI, giải ngân đầu tư công; lạm phát vẫn được kiểm soát, tăng trưởng GDP quý 3 ở mức 9% được nhiều chuyên gia kỳ vọng.

Nhìn lại thị trường chứng khoán trong nước, nếu loại trừ cổ phiếu trụ như VIC và VHM, thị trường vẫn kém tích cực. Áp lực bán ròng dù dã thu hẹp, tuy nhiên giá trị bán ròng luỹ kế đến tháng 8 vẫn ở mức cao lên tới trên 93 ngàn tỷ đồng. Thanh khoản không nhiều nổi bật với giá trị trung bình trên 18,5 ngàn tỷ đồng mỗi phiên trong tháng 8, thấp hơn mức bình bình quân 26 ngàn tỷ đồng kể từ đầu năm.

Theo ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng CTCP Chứng khoán SSI (SSI Research) chia sẻ với nhà đầu tư sáng 9/9, vấn đề không nằm ở nền kinh tế thiếu tiền mà ở khả năng chuyển hóa các nguồn lực thành hoạt động kinh tế. "Hiện tại, câu chuyện huy động vốn hay thiếu tiền không phải là vấn đề quá nặng nề, quan trọng việc chuyển hoá nguồn lực phải tạo thành giá trị giá tăng và lợi nhuận cho nền kinh tế", ông Hưng nhấn mạnh. 

Nút thắt đã chuyển sang bài toán chuyển đổi từ nguồn lực thành năng suất và giá trị có thể đầu tư. Điều này là tất yếu trong bối cảnh Việt Nam đang dồn lực đầu tư và cải cách vào giai đoạn đầu của chu kỳ 5 năm 2026-2030, mặt bằng lãi suất ở trên thế giới cũng như trong nước ở mức cao. Thị trường cổ phiếu đang cho thấy một mô hình tương tự.

Thị trường chứng khoán đang bước vào giai đoạn mới, cánh cửa rộng mở hơn sau nâng hạng, tuy nhiên chưa đồng nghĩa dòng tiền sẽ bước vào một chu kỳ tăng mới. Theo tính toán của SSI, tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu, trừ nhóm Vingroup, của được dự báo sẽ chậm lại còn khoảng 15% trong nửa cuối năm 2026, từ mức 30% trong nửa đầu năm. P/E 2026 ở mức 12,9 lần hoặc 9,6 lần nếu loại trừ Vingroup. Mức chiết khấu định giá của thị trường được cho sẽ kéo dài đến khi nào sự chuyển hoá của nguồn lực trở thành một chu kỳ lợi nhuận có chiều sâu và bền vững hơn.

Hiện tại, theo góc nhìn của ông Phạm Lưu Hưng, "tháng 9 có thể không quá tốt đối với thị trường Việt Nam nếu như tính theo riêng lẻ từng tháng. Trong ngắn hạn, thị trường nghiêng về tính phòng thủ cao hơn. Tuy nhiên về mặt trung dài hạn, quan điểm đầu tư tương đối tích cực".

Nhìn lại quá khứ, tháng 9 thường không nhiều cải thiện so với tháng 8, dòng tiền sẽ phân hoá, luân chuyển giữa các nhóm ngành. Nhà đầu tư được khuyến nghị, ưu tiên các cổ phiếu phòng thủ và giữ tâm thế chọn lọc.

Lãi suất khó giảm 

Tháng 8, tăng trưởng huy động VND đạt 8,77% nhỉnh hơn tăng trưởng tín dụng VND là 8,38% phản ánh sự cải thiện thanh khoản. Dù vậy, xét về tổng thể, tín dụng vẫn đang tăng nhanh hơn huy động. Trong bối cảnh nhu cầu vốn ngày càng lớn, tăng tốc ở cuối năm, theo đại diện SSI, chưa thể kỳ vọng lãi suất sẽ hạ nhiệt ngay trong ngắn hạn.

"Dư địa của chính sách tiền tệ hạn chế và quy mô của tín dụng đã quá cao so với GDP, khả năng giảm lãi suất ở thời điểm này là khó, nhất là khi mặt bằng lãi suất trên thế giới có xu hướng tăng lên", ông Hưng cho biết.

Chính phủ trong thời gian qua đã có nhiều giải pháp như hướng dòng tiền từ ngân sách quay trở lại nền kinh tế nhanh hơn, nhiều chính sách hỗ trợ tài khóa trực tiếp hơn, như là giảm thuế liên quan đến xăng dầu, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ... nhằm giảm áp lực liên quan đến thanh khoản và lãi suất trong hệ thống ngân hàng. 

Chu kỳ đầu tư của Việt Nam cũng không nên chỉ nhìn dưới góc độ hẹp như tín dụng, chi ngân sách hay vay nợ nước ngoài, mà cũng cần hướng đến tổng hòa các nguồn lực, từ năng lực khu vực tư nhân, khu vực Nhà nước, thị trường vốn, đất đai, nguồn tài chính bên ngoài.

"Trong chu kỳ đầu tư này, vòng quay sẽ dài hơn. Áp lực lên lãi suất và tốc độ quay của dòng tiền cũng lớn hơn, mạnh hơn. Chúng ta có thể sẽ phải làm quen một thời gian trước khi mà tất cả nguồn lực được chuyển đổi thành giá trị, thành câu chuyện tăng trưởng thì mọi thứ sẽ quay về đúng quỹ đạo. Ở thời điểm đó, chúng ta có thể kỳ vọng vào mức độ thanh khoản của thị trường nhiều hơn". ông Hưng cho biết.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 9/9, chỉ số VN-Index giảm hơn 3 điểm dừng tại 1.827 điểm, thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 15 ngàn tỷ đồng trên cả ba sàn.