Trong 6 tháng đầu năm 2026, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào sản xuất tiếp tục nghiêng mạnh về phía Bắc, cho thấy khu vực này đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong bản đồ công nghiệp công nghệ cao của Việt Nam.

Theo phân tích của Savills Việt Nam, miền Bắc thu hút khoảng 8,63 tỷ USD vốn FDI sản xuất đăng ký mới trong nửa đầu năm, tương đương 80,5% tổng vốn đăng ký mới của lĩnh vực này trên cả nước. Khu vực ghi nhận 274 dự án sản xuất mới, tập trung đáng kể vào điện tử, bán dẫn và các ngành công nghệ cao.

Đáng chú ý, quy mô vốn tăng nhanh hơn số lượng dự án cho thấy dòng tiền mới không đơn thuần chạy theo số lượng nhà máy. Thay vào đó, ngày càng xuất hiện những dự án có vốn lớn, hàm lượng công nghệ cao và vị trí sâu hơn trong chuỗi cung ứng.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia tiếp tục tái cấu trúc mạng lưới sản xuất, đa dạng hóa địa điểm đầu tư và tìm kiếm những cứ điểm có khả năng kết nối với chuỗi cung ứng khu vực.

Ông John Campbell, Giám đốc, Trưởng bộ phận Dịch vụ Công nghiệp Savills Việt Nam, cho rằng điện tử và bán dẫn đang tiếp tục tập trung tại miền Bắc nhờ hệ sinh thái sản xuất tương đối hoàn chỉnh, từ hạ tầng công nghiệp, lao động kỹ thuật đến mạng lưới nhà cung ứng.

Ông John Campbell, Giám đốc, Trưởng bộ phận Dịch vụ Công nghiệp Savills Việt Nam

Theo ông, đây là nền tảng để các doanh nghiệp công nghệ cao không chỉ mở rộng quy mô mà còn tăng mức độ tích hợp vào chuỗi cung ứng khu vực.

Điện tử, bán dẫn kéo dòng vốn lớn về phía Bắc

Trong các nhóm ngành sản xuất, Máy tính, Điện tử và Sản phẩm quang học nổi bật với hơn 7,03 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới trong 6 tháng, tương đương gần 66% tổng vốn FDI sản xuất mới của cả nước.

Đáng chú ý, lĩnh vực này chỉ có 65 dự án nhưng tổng vốn tăng tới 614% so với cùng kỳ năm trước. Khoảng cách lớn giữa số dự án và quy mô vốn cho thấy sức nặng của những dự án đầu tư lớn đang ngày càng rõ nét.

Đây cũng là điểm đáng chú ý trong xu hướng thu hút FDI của Việt Nam. Nếu trước đây lợi thế về chi phí lao động và quỹ đất thường được xem là yếu tố quan trọng, dòng vốn mới đang đặt nặng hơn yêu cầu về hạ tầng, nhân lực kỹ thuật, nhà cung ứng và khả năng kết nối sản xuất.

Thái Nguyên là ví dụ rõ nhất. Địa phương này dẫn đầu cả nước về vốn FDI sản xuất đăng ký mới với khoảng 5,77 tỷ USD từ 17 dự án, chiếm hơn một nửa tổng vốn FDI sản xuất đăng ký mới của Việt Nam trong kỳ.

Hai dự án quy mô lớn của Samsung góp phần đáng kể vào kết quả này. Samsung Semiconductor Asia Holdings đăng ký khoản đầu tư 4,08 tỷ USD, trong khi Samsung Electro-Mechanics Vietnam có dự án trị giá 1,28 tỷ USD.

Sự xuất hiện của các dự án quy mô hàng tỷ USD không chỉ làm tăng vốn đầu tư trực tiếp mà còn có thể tạo thêm nhu cầu đối với các doanh nghiệp cung ứng linh kiện, logistics, dịch vụ công nghiệp và nhiều ngành phụ trợ khác.

Tại Hải Phòng, LG Innotek Việt Nam tiếp tục mở rộng với dự án trị giá 1 tỷ USD, củng cố vị trí của thành phố trong chuỗi sản xuất điện tử phía Bắc.

Trong khi đó, Bắc Ninh dẫn đầu cả nước về số lượng dự án sản xuất mới với 111 dự án. Con số này cho thấy sức hút của một hệ sinh thái công nghiệp đã được hình thành, nơi các doanh nghiệp mới có thể tận dụng mạng lưới nhà cung ứng, lao động và hạ tầng hiện hữu thay vì bắt đầu từ con số không.

Những diễn biến trên cho thấy một xu hướng đáng chú ý: dòng vốn FDI đang có xu hướng tìm đến những địa bàn đã có sẵn nền tảng sản xuất. Khi một tập đoàn lớn hiện diện, các nhà cung ứng và doanh nghiệp vệ tinh có thêm lý do để đi theo, tạo thành vòng xoáy thu hút đầu tư mới.

Ngành sản xuất, Máy tính, Điện tử và Sản phẩm quang học nổi bật với hơn 7,03 tỷ USD vốn FDI đăng ký mới trong 6 tháng.

Từ lợi thế chi phí đến vị trí trong chuỗi cung ứng

Một trong những thay đổi đáng chú ý của dòng vốn FDI sản xuất tại miền Bắc là sự chuyển dịch từ lợi thế chi phí sang lợi thế hệ sinh thái.

Với những ngành như điện tử và bán dẫn, quyết định đầu tư không chỉ phụ thuộc vào giá thuê đất hay chi phí nhân công. Thời gian triển khai dự án, khả năng tiếp cận nhà cung ứng, chất lượng lao động kỹ thuật và năng lực logistics ngày càng trở thành những yếu tố quyết định.

Theo ông Campbell, nhiều nhà đầu tư lựa chọn những địa phương đã có sự hiện diện của các tập đoàn điện tử lớn để tận dụng mạng lưới cung ứng sẵn có. Từ đó hình thành hiệu ứng cộng hưởng: doanh nghiệp đầu ngành thu hút nhà cung cấp, nhà cung cấp lại tạo thêm sức hút cho các dự án mới.

Đây là lợi thế mà những địa phương chưa hình thành cụm công nghiệp chuyên sâu khó có thể tạo ra trong thời gian ngắn.

Dòng vốn từ Hàn Quốc cũng đóng vai trò đáng kể trong quá trình này. Singapore là nguồn vốn FDI sản xuất lớn nhất được ghi nhận trong nửa đầu năm, nhưng một phần đáng kể đến từ Samsung Semiconductor Asia Holdings, doanh nghiệp đăng ký tại Singapore nhưng thuộc tập đoàn Samsung của Hàn Quốc.

Cùng với Samsung, LG Innotek và nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc khác tiếp tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Sự hiện diện lâu dài của các tập đoàn này góp phần hình thành mạng lưới sản xuất và cung ứng ngày càng rộng, đồng thời tạo tiền đề để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Ở góc độ rộng hơn, dòng vốn vào điện tử, bán dẫn và công nghệ cao đang cho thấy vị trí của Việt Nam trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng khu vực ngày càng rõ hơn.

Tuy nhiên, việc thu hút được những dự án lớn mới chỉ là bước đầu. Giá trị của dòng vốn FDI sẽ được nâng lên đáng kể nếu doanh nghiệp trong nước có thể tham gia vào chuỗi cung ứng, thay vì chỉ cung cấp các dịch vụ hoặc công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Với miền Bắc, thách thức tiếp theo vì thế không chỉ là thu hút thêm bao nhiêu tỷ USD vốn FDI, mà là làm thế nào để biến những dự án lớn thành hạt nhân của một hệ sinh thái công nghệ có sức lan tỏa.

Trong bối cảnh các tập đoàn toàn cầu tiếp tục đa dạng hóa sản xuất, những địa phương có hạ tầng tốt, nguồn nhân lực kỹ thuật và mạng lưới công nghiệp hỗ trợ sẽ có nhiều cơ hội hơn.

Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục, miền Bắc không chỉ giữ vai trò là cứ điểm sản xuất lớn của Việt Nam mà còn có khả năng tiến gần hơn tới vị trí một trung tâm sản xuất điện tử và bán dẫn quan trọng trong khu vực.