Phá cỗ Trung thu trong đêm Rằm tháng Tám là nét đẹp văn hóa truyền thống thể hiện sự sum vầy, đoàn tụ và tri ân đất trời của người Việt. Trong mâm cỗ Trung thu nhất định không thể không có bánh Trung thu.

Ở Việt Nam, trẻ con bây giờ ngày càng hiếm, trẻ con ưa thích ăn bánh Trung thu truyền thống cũng hiếm không thua. Nhưng bánh Trung thu lại “hiện diện” trong mỗi nhà vào dịp Trung thu ngày càng nhiều, mặc dù ai nấy đã vất vả tìm cách “tẩu tán” nó đi. Lý do, bánh do phụ huynh của mẹ tặng; do “lính” của ba biếu; do nhân viên, khách hàng, đối tác của anh hai, chị ba gửi làm quà…

Trong khi đó, ngoài thị trường, dưới cơn mưa tầm tã, các quầy bánh Trung thu vẫn “đỏ rực một góc phố”. Từ khi nào chiếc bánh Trung thu chịu nhiều áp lực như vậy?

Mấy năm gần đây, thị trường bánh Trung thu đã chứng kiến cuộc đua khốc liệt về mẫu mã bao bì, sự đa dạng của hương vị (từ truyền thống đến hiện đại, từ người ưa ngọt đến người ăn kiêng…) Kế bên là áp lực cạnh tranh giá cả và sự bùng nổ của kênh bán hàng online kéo theo rủi ro về hàng giả, hàng nhái thương hiệu lớn khiến xảy ra tình trạng mua 1 tặng 2,3,4…

Năm nay tuy chưa có số liệu để khẳng định đây là một mùa bánh Trung thu “bội thu” hay “ế ẩm”. Một số ghi nhận tại các điểm bán cho thấy sức mua chậm, phân khúc cao cấp chững lại. Tình trạng ồ ạt giảm giá hay "xả hàng" lỗ không phổ biến như các năm trước được cho nằm trong “chiến lược kinh doanh” chứ không phản ánh sức mua của người tiêu dùng.  

Riêng dữ liệu nội bộ Shopee cho thấy, đơn bánh Trung thu trong giai đoạn 2 tháng trước Rằm tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, số liệu này chỉ phản ánh hoạt động trên Shopee, không phải của toàn thị trường. 

Do nhu cầu biếu tặng nên thực tế, bánh Trung thu có mặt trong mỗi nhà với số lượng “cung vượt cầu”. Đồng thời cũng do nắm bắt được thị hiếu này nên doanh nghiệp tối ưu món quà để được chọn mua, chứ không nghiêng về phía để được mở ra ăn. Do đó, chiếc bánh thường quá lớn, với các thành phần dinh dưỡng vượt ngưỡng, một người khó ăn được hết. Thêm nữa, bánh Trung thu là thực phẩm theo mùa, sau rằm thường hết date, phải bỏ đi.

Vấn đề đặt ra ở đây là sự lãng phí tiền của rất lớn nếu như chúng ta vẫn giữ thói quen dùng chiếc bánh để giải quyết các mối quan hệ xã hội vào mùa Trung thu.