Sản xuất, kinh doanh, quảng bá hàng giả là tội ác

Câu chuyện hàng giả được phanh phui không chỉ khiến người dân phẫn nộ mà còn lo lắng, hồi hộp, hoang mang lẫn sợ hãi. Lo lắng hoang mang vì không biết những sản phẩm mình đã dùng có nằm trong danh sách hàng giả chưa hay sắp bị phát hiện không. Còn với những ai đã từ lâu tiêu thụ sản phẩm vừa bị gọi tên hàng giả, nhất là thực phẩm và thuốc, thì vô cùng sợ hãi bất an.

Từ khi các vụ sữa giả, thực phẩm chức năng giả, thuốc giả… được phát hiên, điều tra, xử lý đến nay, mỗi ngày người tiêu dùng liên tục bị tra tấn tinh thần bởi các thông tin xuất hiện trên các phương tiện truyền thông:  

Phát hiện chất độc hại gây ung thư, làm dậy thì sớm vượt mức 509 lần cho phép trong loạt dép trẻ em bán chạy nhất trên sàn thương mại điện tử

Dư luận gần đây dậy sóng những chuyện về thuốc dỏm, sữa giả và kém chất lượng, mỹ phẩm trôi nổi, hàng nhái tràn lan trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử…

Gần 2.000 Baby Three chứa Formaldehyde vượt mức cho phép bị tiêu hủy: Chất gây ung thư cực đáng sợ đang hiện hữu trong đồ chơi trẻ em!

Và câu chuyện Công ty CP bị tố cáo tiêu thụ heo bệnh nổ ra cùng với thông tin C.P. Việt Nam thừa nhận heo có dấu hiệu bất thường tại lò mổ đã khiến người tiêu dùng thật sự gục gã. Do mức độ lan tỏa và sự tin tưởng vào thương hiệu, CP là một trong những nơi khách chọn mua sản phẩm. Đặc biệt một số lượng không nhỏ trẻ em Việt Nam từng là “tín đồ” của xúc xích CP.

Thật ra chuyện hảng giả hàng nhái thời nào cũng có. Mức sát thương của hàng giả với con người mức độ có khác nhau tùy theo mặt hàng, tùy theo từng thời điểm và tùy theo lương tâm mỗi người. Không có đất nước, xã hội, con người nào dung dưỡng cho tội ác sản xuất, kinh doanh, quảng bá hàng giả làm phương hại đến nền kinh tế quốc gia, làm tổn hại sức khỏe và tinh thần của người dân.

Vừa qua, tại nước ta, các ngành chức năng vào cuộc và đã mạnh tay xử lý các vụ việc có liên quan. Nhiều người vi phạm đã bị khởi tố, bị bắt giam bị phạt hành chính với số tiền rất lớn, bất kể là quan chức, là người từng có công, người nổi tiếng hay là hoa hậu… Và chắc chắn trong thời gian tới nhà chức trách sẽ vào cuộc tích cực hơn nữa, trừng trị thẳng tay hơn nữa. Và đặc biệt là không có “vùng cấm” với tổ chức cá nhân nào.    

Từ thói quen xài hàng nhái đến trở thành nạn nhân của hàng giả  

Lâu nay chúng ta thường lên án những kẻ sản xuất, buôn bán, quảng bá hàng giả, hàng nhái. Nhưng chúng ta bỏ quên một “đối tác” rất quan trọng của họ là… chúng ta: Người tiêu dùng. Đặc biệt là những người tiêu dùng “sính” xài hàng nhái.

Đã có một thời băng đĩa ca nhạc, cải lương, tấu hài… sao chép lậu trở thành căn bệnh bất trị. Chợ băng đĩa bán buôn nhộn nhịp trong khi băng gốc phát hành không thu được vốn. Không chỉ người bán lậu mà người tiêu dùng cũng chấp nhận thành người mua lậu. Bởi vì cho dù chất lượng không thể bằng bằng đĩa gốc nhưng quan trọng là giá rẻ.   

Thời các tiệm photocopy ra đời, hoạt động rầm rộ vì tiện ích của nó. Trước các cổng trường đại học, nhiều bản sách photo được bày bán, thậm chí có nhiều em mượn sách của bạn rồi photo lại để dùng. Lý do đơn giản là sách photo phù hợp với túi tiền của sinh viên so với sách thật, mà vẫn đáp ứng được việc học tập.

Không chỉ sách photo, sách quý giá rẻ bị in lậu với chất lượng thấp còn được bày bán trong các cửa hàng sách, vẫn được người đọc mua vì giá rẻ 

Cũng không khó để nhận ra các mặt hàng quần áo giày dép, túi xách kính mát… nhái các nhản hiệu nổi tiếng như Gucci, Chanel, Adidas, Versace, Levi's, Louis Vuitton… Nhiều bạn trẻ “sành điệu” biết rất rõ đó là hàng nhái, hàng dỏm, biết rõ giá trị thật của nó ra sao, thậm chí biết người khác nhìn vào phát hiện ngay mình xài đồ nhái, nhưng vẫn mua dùng chỉ vì nó rẻ hơn rất nhiều so với hàng thật.

Khác với nạn nhân thụ động của hàng giả, đây là những người biết rõ hàng giả nhưng vẫn mua. Có thể nói, họ đang tiếp sức cho hàng giả, hàng nhái có đất sống.

Sinh viên, học sinh mua sách giả, các bạn trẻ, thậm chí trẻ con được cha mẹ trang bị quần áo giày dép đồ dùng học tập giả hàng hiệu khiến các bạn xem việc xài hàng nhái là bình thường, là sành điệu. Vô hình trung, việc tiêu thụ hàng giả trở thành một thói quen.

Người tiêu dùng tự bảo vệ mình trước “dịch” hàng giả.

Như đề cập ở trên, thói quen hình thành thứ “văn hóa xài hàng nhái” trong người tiêu dùng là có thật. Nguyên nhân của nó thuộc về giá cả. Giá rẻ khiến người dân ủng hộ hàng nhái. Người tiêu dùng coi tiêu thụ hàng giả, hàng nhái là điều bình thường. Tiền nào của nấy. Họ chỉ coi mình là nạn nhân khi cầm tiền mua “hàng dỏm với giá hàng thật” mà thôi.

Tâm lý này của người tiêu dùng khiến việc sản xuất kinh doanh, tiêu thụ hàng giả, hàng nhái có cơ hội tồn tại và ngày càng rộng khắp. Thói quen này dẫn đến sự chủ quan trong tiêu dùng khiến người dân trở thành "nạn nhân thật" của "hàng giả".

Việc trừng phạt kẻ sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng nhái là việc làm cấp bách của nhà chức trách. Việc làm sao để người dân được xài hàng thật, chất lượng thật với giá cả phù hợp là việc của các nhà hoạch định, quản lý trong tương lai. Việc còn lại của người tiêu dùng là nâng cao ý thức, chung tay xây dựng văn hóa tiêu dùng: Mua và ủng hộ hàng thật, tẩy chay hàng giả, hàng nhái. Sáng suốt cảnh giác trước chiêu trò quảng cáo lố trên mạng để tự bảo vệ mình.