Trong số 76 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong 10 tháng đầu năm, Trung Quốc đứng ở vị trí thứ 4 với 2,07 tỷ USD, chiếm 13,6%. Nếu xét về số dự án, Trung Quốc là đối tác dẫn đầu về số dự án đầu tư mới từ đầu năm nay, chiếm 28,6% tổng số dự án, theo Tổng cục Thống kê.

Tại talkshow “Nguồn hàng chất lượng cho M&A" hôm 20/11, ông Bùi Ngọc Anh, Giám đốc chi nhánh Hà Nội, Công ty Luật Vilaf, đơn vị tư vấn cho nhiều thương vụ M&A cho biết trong những tháng gần đây, có biểu hiện nhiều nhà đầu tư Trung Quốc sang Việt Nam để tìm kiếm cơ hội M&A, đặc biệt trong lĩnh vực như bất động sản công nghiệp hay một số lĩnh vực sản xuất. 

Trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đắc cử, cuộc chiến thương mại Mỹ -Trung dự báo sẽ căng thẳng hơn, việc dịch chuyển dòng vốn đầu tư toàn cầu mạnh mẽ hơn. Việt Nam được nhận định là quốc gia hưởng lợi từ sự dịch chuyển này. Khi các nhà đầu tư hướng về Việt Nam, họ sẽ tìm cách mở rộng sản xuất, đầu tư bằng con đường M&A để có năng lực sản xuất và cơ sở sản xuất nhanh chóng, thay vì đầu tư mới từ cầu.

Đó là lý do những năm gần đây, đã có xu hướng mở rộng khu công nghiệp ở những tỉnh dồi dào về lao động như Nam Định, Thái Bình, thay vì trước đây chỉ tập trung ở Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Giang, Bắc Ninh.

“Xu hướng đầu tư vào bất động sản khu công nghiệp trong 5-10 năm qua tập trung vào các dự án sản xuất, dự án logistics trong khu công nghiệp, các mảng sản xuất ngoài khu công nghiệp rất ít. Nguyên nhân là liên quan đến vấn đề về bảo vệ môi trường, giải phóng mặt bằng, phát triển… Việc tập trung sản xuất trong khu công nghiệp là xu hướng rõ ràng, cả về mặt chính sách và thực tế”, ông Ngọc Anh lý giải.

Đồng quan điểm, ông Duy Võ, Cộng sự, Bộ phận Mua bán và Sáp nhập, Công ty Tư vấn thương vụ ASART, cho biết không chỉ những nhà đầu tư đang có mặt ở Trung Quốc mà cả những nhà đầu tư Trung Quốc cũng đang chuyển dịch dòng vốn của mình. Sự chuyển dịch này mang đến thay đổi trên thị trường M&A khi khẩu vị của nhà đầu tư thay đổi.

Những ngành hàng mang tính chất truyền thống hơn, tức những doanh nghiệp đang có dòng tiền ổn định, sinh lời, một mô hình kinh doanh rõ ràng sẽ là đối tượng được các nhà đầu tư tập trung. Điển hình như ngành hàng như sản xuất bán dẫn, thiết kế bán dẫn được các nhà đầu tư tìm kiếm. Hay ngành hàng gắn liền với người tiêu dùng như y tế, giáo dục, bán lẻ…

“Với một quốc gia dân số hơn 100 triệu dân và tỷ lệ tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng, những ngành hàng liên kết trực tiếp tới ngành tiêu dùng như y tế, giáo dục, FMCG, bán lẻ… đang được đẩy mạnh cao”, ông Duy Võ cho biết.

Có thể thấy, dòng vốn FDI từ thị trường Trung Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc) vào Việt Nam đang ngày càng tăng tốc. Theo lý giải từ bộ phận Nghiên cứu Toàn cầu của HSBC, nguyên nhân là do Trung Quốc hiện đang là trung tâm của thương mại toàn cầu với khối lượng xuất khẩu hàng năm lên tới 3,5 nghìn tỷ USD, vượt Hoa Kỳ (2 nghìn tỷ USD) và Đức (1,7 nghìn tỷ USD).

Nhưng xu hướng của các thị trường nhập khẩu lớn hiện nay là tăng cường các biện pháp bảo hộ. Các thị trường ASEAN trong đó có Việt Nam mặc dù thâm hụt thương mại với Trung Quốc nhưng được hưởng lợi từ việc nhập khẩu nguyên liệu đầu vào giá rẻ từ Trung Quốc nên cạnh tranh hơn, từ đó đạt được vị thế thặng dư thương mại với các thị trường còn lại trên thế giới.

Ngoài ra, Việt Nam là quốc gia có mức lương trong lĩnh vực sản xuất thấp hơn so với Trung Quốc và thấp thứ 2 trong ASEAN sau Philippines... Như vậy, Việt Nam có nhiều thuận lợi để đón dòng thương mại toàn cầu đang dịch chuyển và những thay đổi trong chuỗi cung ứng. Điều quan trọng, Việt Nam cần nâng cao năng lực sản xuất để đạt vị trí cao hơn nữa trong chuỗi giá trị gia tăng.