Tối 17/9, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi cảnh một nhóm khách hàng khoảng 3 người ngồi uống nước ở quán cà phê tại chung cư T6 Times City, sau đó có nhân viên quán cà phê đến nhắc nhở nhóm người này không được hút thuốc. Tiếp theo, một nam thanh niên trong nhóm giơ tay ra hiệu. Ngay lập tức, người đàn ông ngồi bên cạnh đứng dậy, tiến vào quầy thu ngân, đấm 2 phát vào mặt nhân viên quán, khiến anh này choáng váng, ngã xuống sàn.  

Vụ việc sau đó được các phương tiện truyền thông rầm rộ đưa tin. Câu chuyện nổi đình nổi đám không phải vì tình tiết mà vì nó liên quan đến “kẻ phất tay ra lệnh” là một nhân vật được gọi là “tổng tài" trong ngoặc kép.

Đó là Nguyễn Văn Thiên (SN 1998), hiện là Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện pháp luật của Công ty cổ phần đào tạo Win Business Academy (W.B.A), có trụ sở đóng tại Hà Nội. Doanh nghiệp này được thành lập từ tháng 11/2022, vốn điều lệ 3 tỷ đồng, với 5 cổ đông góp vốn. Riêng anh Thiên sở hữu 61% vốn, tương đương 1,83 tỷ đồng.

Từ đại gia đến tổng tài 

Trước đây một người có “thân thế sự nghiệp” như trên, sẽ được gọi là “đại gia”. Thuật ngữ đại gia được truyền thông dùng chỉ những cá nhân sở hữu khối tài sản lớn và có tầm ảnh hưởng trong xã hội. Dần dần về sau, đại gia còn được gán thêm cho nó hàm ý quyền lực. Đồng thời trong nhiều ngữ cảnh, cụm từ “đại gia chân dài” được gắn với những góc khuất vô cùng nhạy cảm.

Gần đây, thay cho danh xưng đại gia, cụm từ "tổng tài" trở nên viral trên mạng xã hội. Nhiều người thấy thiên hạ dùng thì dùng theo nhưng ít người biết ý nghĩa thực sự của nó. Theo từ điển Hán Việt, "tổng tài" vốn là tên gọi chức quan đứng đầu một cơ quan biên soạn của nhà nước thời phong kiến - thường do các đại thần trong triều kiêm nhiệm. Tổng tài là người có học vấn uyên thâm, tài giỏi được triều đình trọng dụng và mọi người kính nể.    

Nhưng đó là “tổng tài nguyên bản”ngày xưa, còn ngày nay, cùng với sự phát triển của mạng xã hội, các bộ phim ngắn ngôn tình Trung Quốc đã xây dựng hình ảnh tổng tài theo mô típ là những người đứng đầu các tập đoàn lớn, tài giỏi, quyền lực, sở hữu gu ăn mặc tinh tế, ngoại hình cực phẩm, giàu có sang trọng… Đặc biệt là có "sức hút ma lực" với phụ nữ. Tổng tài thường có bề ngoài lạnh lùng, cao ngạo, bí ẩn, khó đoán nhưng lại có trái tim ấm áp với phái đẹp.

Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu truyền thông Tăng Bội Luân, tại Đại học Fudan (Trung Quốc), Tổng cục Phát thanh Truyền hình Trung Quốc vừa qua đã đặc biệt siết chặt kiểm soát dòng phim ngắn trên mạng xã hội với cốt truyện tập trung vào các xung đột tình yêu, tranh chấp gia đình, đặc biệt là việc truyền bá quan điểm tình yêu hôn nhân bám vào nhà quyền quý giàu có với những tình tiết phi lý, xa rời thực tế, thiếu logic và có phần lỗi thời.

Đặc biệc là việc phim lấy hình tượng doanh nhân làm nhân vật chính để xây dựng hình ảnh “tổng tài bá đạo”, đại diện cho thành công, quyền lực, giàu có sẽ tạo hiệu ứng xấu, ảnh hưởng tới nhận thức của một bộ phận khán giả, tạo nên những suy nghĩ sai lệch về giới doanh nhân (Trong bối cảnh của nhiều phim, "tổng tài" tương đương với các chức danh như Chủ tịch tập đoàn, Giám đốc điều hành (CEO))...

Xin đừng gọi tên anh là tổng tài

Vai trò của doanh nhân trong xã hội hiện nay được đánh giá khá cao. Họ là động lực chính thúc đẩy sự phát triển kinh tế, góp phần tạo ra của cải cho xã hội, giải quyết việc làm cho người lao động. Họ là người dẫn dắt sự đổi mới, áp dụng công nghệ mới, tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới.

Nhiều doanh nhân không chỉ quan tâm đến lợi nhuận mà còn thực hiện trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và đóng góp cho cộng đồng.

Không chỉ nghiêm túc trong kinh doanh, doanh nhân luôn rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức cá nhân trong cuộc sống để tạo niềm tin và uy tín với người tiêu dùng. Họ còn phải dạn dày bản lĩnh để đối mặt với rủi ro, thách thức.  

Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của chuyển đổi số, doanh nhân, đặc biệt là doanh nhân trẻ, bằng lòng yêu nước, ý chí mạnh mẽ, kiên trì, dũng cảm, tư duy cởi mở và sáng tạo… họ được kỳ vọng là trụ cột cho sự phát triển kinh tế của đất nước trong thời đại mới, là lực lượng chủ lực trong công cuộc hội nhập kinh tế quốc tế.

Là doanh nhân chân chính, họ không đặt mình vào vòng xoáy của các tình huống éo le trong một thế giới xa hoa, yêu đương tay ba tay tư, tình một đêm, cưới trước yêu sau, hợp đồng hôn nhân, tổng tài và cô bé lọ lem… 

Vậy doanh nhân hay tổng tài tùy thuộc vào ngữ cảnh khi sử dụng. Tuy nhiên không nên để việc du trend chữ nghĩa vô tội vạ khiến cho hình ảnh giới doanh nhân bị ảnh hưởng tiêu cực không đáng có.