Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới vừa được ban hành mới đây đặt ra một tầm nhìn rất rộng: Thành phố phải trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và hội nhập quốc tế hàng đầu khu vực. Đáng chú ý, trong tầm nhìn ấy, kinh tế tư nhân được đặt vào cấu trúc tăng trưởng mới, với mục tiêu đến năm 2030 chiếm khoảng 40% GRDP của Thành phố.

Đó là một con số biết nói, bởi TP. Hồ Chí Minh lâu nay vẫn là nơi hội tụ mạnh nhất của tinh thần doanh thương Việt Nam. Từ các doanh nghiệp gia đình đi lên sau Đổi mới, những tập đoàn tư nhân lớn, các startup công nghệ, đến hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ len lỏi trong từng chuỗi cung ứng, khu vực tư nhân đã tạo nên nhịp đập rất riêng của thành phố: nhanh, thực tế, quyết liệt và luôn tìm cơ hội trong biến động.

Nhưng chính doanh nghiệp cũng cảm nhận rõ nhất giới hạn của “đầu tàu” cũ. Hạ tầng quá tải. Chi phí logistics cao. Không gian sản xuất bị thu hẹp. Thủ tục đầu tư, đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy, môi trường còn nhiều điểm nghẽn. Startup thiếu vốn dài hạn. Doanh nghiệp công nghệ thiếu cơ chế thử nghiệm. Nhiều ý tưởng tốt chưa kịp lớn đã vướng rào cản thể chế.

Vì vậy, kỳ vọng lớn nhất của doanh nghiệp sau Nghị quyết 09, đó là một sự “mở khóa” thực sự. Mở khóa trước hết là thể chế. Khi Nghị quyết đặt vấn đề xây dựng cơ chế, chính sách đồng bộ, đột phá, vượt trội cho TP Hồ Chí Minh, cộng đồng kinh tế tư nhân có quyền chờ đợi một môi trường kinh doanh minh bạch hơn, nhanh hơn, dám thử nghiệm hơn và chịu trách nhiệm rõ hơn. Một siêu đô thị không thể cạnh tranh bằng quy trình chậm. Một trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo, logistics khu vực không thể vận hành với tư duy “xin - cho” trong từng dự án.

Tinh thần đó cũng là sự cụ thể hóa chỉ đạo mới đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP Hồ Chí Minh (ngày 27/4/2026): “Thành phố phải cụ thể hóa sâu hơn các nghị quyết chiến lược của Trung ương, không dừng ở chương trình hành động mà phải kiến tạo thành mô hình phát triển cụ thể”.

Với kinh tế tư nhân, yêu cầu đặt ra là biến khát vọng làm giàu của người dân thành hiện thực, thúc đẩy tự do kinh doanh, khuyến khích hộ kinh doanh phát triển thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ thành doanh nghiệp lớn, ra đời thêm doanh nghiệp công nghệ.

Đó chính là điều doanh nghiệp mong nhất: chính sách phải đi được vào đời sống kinh doanh.

Với TP Hồ Chí Minh, thể chế vượt trội phải được hiểu là thể chế tạo tốc độ. Cấp phép nhanh hơn cho dự án xanh, dự án công nghệ, dự án hạ tầng chiến lược. Cơ chế sandbox rõ hơn cho fintech, AI, dữ liệu, kinh tế số. Đối thoại công - tư phải thực chất hơn, nơi kiến nghị của doanh nghiệp không chỉ được ghi nhận, mà được phân loại, xử lý, phản hồi và đo bằng kết quả.

Kỳ vọng thứ hai là không gian phát triển mới. Nghị quyết 09 mở ra hình dung khác về TP Hồ Chí Minh: không còn là đô thị lõi bị nén trong áp lực giao thông, nhà ở, đất đai, mà là không gian đa trung tâm, hướng biển, kết nối vùng, gắn với logistics, cảng biển, công nghiệp công nghệ cao, tài chính, du lịch và dịch vụ chất lượng cao.

Đây là phần doanh nghiệp tư nhân mong chờ nhất, bởi doanh nghiệp chỉ có thể lớn khi thị trường đủ rộng, hạ tầng đủ tốt và chính sách đủ tin cậy. Nếu Cần Giờ được định vị đúng trong chiến lược đô thị biển; nếu hệ thống cảng - logistics kết nối hiệu quả với Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và các hành lang quốc tế; nếu trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao không chỉ nằm trên giấy, Thành phố sẽ tạo ra những “sân chơi” mới cho khu vực tư nhân: logistics thông minh, thương mại số, dịch vụ tài chính, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng sạch, đô thị xanh, y tế chất lượng cao, giáo dục quốc tế, du lịch văn hóa và kinh tế đêm.

Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc gắn hội nhập quốc tế của Thành phố với trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, cảng biển, dịch vụ quốc tế; đồng thời cụ thể hóa thể chế trong Luật Đô thị đặc biệt, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền thực chất, vì thế có ý nghĩa như một thước đo thực thi. Các “tọa độ phát triển” mới chỉ có giá trị khi được chuyển thành luật chơi mới, dự án mới, cơ hội mới.

Kỳ vọng thứ ba là hình thành các doanh nghiệp tư nhân lớn, có năng lực dẫn dắt. Một nền kinh tế đô thị hiện đại không thể chỉ dựa vào đông đảo doanh nghiệp nhỏ và vừa, dù lực lượng này rất quan trọng. TP Hồ Chí Minh cần những doanh nghiệp đầu đàn đủ sức đầu tư vào hạ tầng, công nghệ, chuỗi cung ứng, trung tâm dữ liệu, tài chính xanh và các dự án dài hạn.

Nhưng muốn có doanh nghiệp lớn, chính sách cũng phải lớn. Doanh nghiệp tư nhân cần được tiếp cận công bằng hơn với đất đai, vốn, dữ liệu, dự án công, chương trình nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và các gói hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Cần có cơ chế đặt hàng tư nhân tham gia giải quyết các bài toán đô thị: chống ngập, xử lý rác, giao thông thông minh, nhà ở xã hội, y tế cơ sở, giáo dục nghề nghiệp, chuyển đổi xanh. Khi được giao bài toán lớn, doanh nghiệp sẽ buộc phải lớn lên.

TP Hồ Chí Minh bước vào kỷ nguyên mới với một nghịch lý: tiềm năng rất lớn, nhưng áp lực cũng rất lớn. Thành phố muốn tăng trưởng nhanh hơn, xanh hơn, thông minh hơn, đáng sống hơn thì không thể chỉ trông vào ngân sách nhà nước. Nguồn lực xã hội, đặc biệt là khu vực tư nhân, phải được huy động bằng niềm tin. Niềm tin ấy được tạo ra từ thể chế minh bạch, chính sách ổn định, cơ hội công bằng và một bộ máy biết hành động.

Nghị quyết 09 đã mở một cánh cửa lớn. Phía sau cánh cửa ấy là kỳ vọng về một TP Hồ Chí Minh mới: không chỉ là nơi doanh nghiệp đến để kinh doanh, mà là nơi doanh nghiệp được lớn lên cùng Thành phố; không chỉ là đầu tàu kinh tế, mà là đường băng cho những khát vọng Việt Nam vươn ra khu vực và thế giới.